Trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho là bị làm sao? Hướng dẫn xử trí an toàn

1. Tại sao trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho?

Hiện tượng trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho thường xuất hiện do:

1.1. Dịch nhầy sinh lý tồn đọng sau sinh

Trong vài tuần đầu sau sinh, trẻ vẫn có thể còn một lượng nhỏ dịch nhầy trong đường hô hấp. Bên cạnh đó, tuyến tiết nhầy của bé vẫn hoạt động liên tục để giữ ẩm niêm mạc mũi họng.

Ở độ tuổi này, trẻ chưa biết khạc, phản xạ ho yếu nên dịch nhầy dễ tích tụ ở vùng họng, tạo cảm giác như có đờm. Đây là hiện tượng bình thường và sẽ dần cải thiện theo quá trình lớn lên của trẻ.

Tồn đọng dịch nhầy sau sinh có thể khiến trẻ sơ sinh có đờm trong cổ họng nhưng không ho

1.2. Hệ hô hấp chưa hoàn thiện

Những tháng đầu sau sinh, đường thở của trẻ rất nhỏ và hẹp. Vì thế, chỉ một lượng nhỏ dịch tiết trong cổ họng cũng có thể tạo ra tiếng khò khè hoặc cảm giác như có đờm trong cổ họng.

1.3. Dịch mũi chảy xuống họng

Khi trẻ bị nghẹt mũi hoặc có nhiều nước mũi, dịch có thể chảy xuống thành sau họng (chảy dịch mũi sau). Lúc này cha mẹ thường nghe thấy tiếng ọc ọc hoặc khò khè nhẹ trong cổ họng của bé. Đặc biệt khi trẻ nằm ngửa, lượng dịch này càng dễ đọng lại trong họng hơn. Đây cũng chính là một trong những lý do khiến trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho.

1.4. Dị ứng hoặc kích ứng môi trường

Không khí khô, điều hòa quá lạnh, tiếp xúc với bụi bẩn, lông thú, khói thuốc lá,... có thể làm cho niêm mạc đường hô hấp của trẻ chịu kích thích. Hậu quả là tuyến tiết nhầy tăng tiết, bé có đờm trong cổ họng nhưng không ho, thỉnh thoảng khụt khịt mũi,... 

1.5. Bệnh lý đường hô hấp 

Mắc phải bệnh lý đường hô hấp như viêm tiểu phế quản, viêm thanh quản, viêm phổi,... cũng thường khiến trẻ có đờm trong cổ họng. Khi đó trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho có thể là triệu chứng ban đầu, sau đó, trẻ sẽ có các hiện tượng như: ho, chảy nước mũi, sốt, nghẹt mũi,... 

1.6. Trào ngược dạ dày thực quản

Do cơ vòng thực quản dưới của trẻ sơ sinh còn yếu nên sữa và dịch vị có thể trào ngược lên thực quản, thậm chí tới cổ họng. Khi đó, lượng dịch tiết tăng lên khiến cho cổ họng có nhiều chất nhầy. Kết quả là bé phát ra tiếng khò khè giống có đờm.

Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản rất dễ ọc sữa, nôn trớ sau bú, ưỡn người khi bú, bú ít, quấy khóc sau ăn,...

Bé bị trào ngược dạ dày thực quản dễ quấy khóc sau bú và có nhiều đờm trong cổ họng

2. Làm cách nào nhận biết trẻ chỉ có đờm sinh lý hay đang mắc bệnh?

Không phải mọi trường hợp trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho đều xuất phát từ nguyên nhân bệnh lý. Cha mẹ có thể phân biệt và đưa ra đánh giá ban đầu bằng cách quan sát các biểu hiện của con.

2.1. Dấu hiệu thường là sinh lý

Nếu trẻ có các biểu hiện sau thì đa phần chỉ là hiện tượng sinh lý sẽ cải thiện dần theo thời gian:

• Bé vẫn bú khỏe.
• Tăng cân bình thường.
• Không sốt.
• Không tím tái.
• Không thở nhanh.
• Tiếng đờm chỉ xuất hiện khi nằm hoặc sau bú.
• Bé vẫn ngủ ngon.

2.2. Dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện các triệu chứng: sốt, ho nhiều ngày, khó thở, thở rút lõm lồng ngực, thở nhanh, bỏ bú, quấy khóc liên tục, da môi tím tái, đờm ngày càng nhiều,... 

3. Những việc cha mẹ nên làm, không nên làm khi trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho

Khi trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho, cha mẹ nên quan sát, đánh giá các biểu hiện đi kèm để có phương án xử trí phù hợp:

3.1. Những việc nên làm

Nếu trẻ vẫn khỏe mạnh và chưa có dấu hiệu nguy hiểm, cha mẹ có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để giúp bé dễ chịu hơn: 

• Vệ sinh mũi cho trẻ bằng cách nhỏ nước muối sinh lý 0.9% (có thể kết hợp hút mũi bằng dụng cụ chuyên dụng nếu lượng dịch nhầy nhiều) để giảm lượng dịch chảy xuống họng.
• Sau khi trẻ bú xong, không đặt nằm ngay mà thay vào đó, hãy bế trẻ ở tư thế thẳng khoảng 20 - 30 phút để hạn chế trào ngược. 
• Vỗ ợ hơi khoảng 10 - 15 phút sau mỗi cữ bú của con để đẩy hơi ra ngoài, giảm áp lực bên trong dạ dày, giảm tích tụ dịch ở họng và hạn chế nguy cơ trào ngược. 
• Duy trì độ ẩm không khí trong phòng của trẻ ở mức 40 - 60%. Nếu không khí quá khô, có thể đặt thêm máy tạo độ ẩm trong phòng của trẻ.
• Không để quạt hay điều hòa thổi trực tiếp vào người của trẻ.
• Hạn chế các yếu tố kích thích như: khói thuốc, khói bếp, bụi bẩn, lông thú,... trong môi trường sống của trẻ.
• Quan sát xem con bú có tốt không, có sốt không, có xuất hiện ho không, có khó thở không, tiếng khò khè tăng hay giảm,... Nếu triệu chứng kéo dài trên vài ngày hoặc nặng lên, hãy đưa trẻ đi khám bác sĩ Nhi khoa.

Trẻ có đờm trong cổ họng kèm triệu chứng bất thường cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa

3.2. Những việc không nên làm

Trong quá trình theo dõi tình trạng trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho, cha mẹ cần tránh những việc sau: 

• Tự ý áp dụng các mẹo dân gian hoặc sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
• Dùng mật ong cho trẻ. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ ngộ độc vi khuẩn Clostridium botulinum.
• Dùng tay hoặc dụng cụ để lấy đờm trong họng. Việc này có thể làm tổn thương niêm mạc họng, gây nôn, sặc, khiến trẻ tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường hô hấp.
• Hút mũi quá thường xuyên. Đây chính là nguyên nhân dễ khiến niêm mạc mũi bị tổn thương và tiết nhiều dịch hơn.

Đa số trường hợp trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho đều xuất phát từ nguyên nhân sinh lý không đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kèm theo dấu hiệu bất thường nào khác, cha mẹ có thể liên hệ ngay Hotline 1900 56 56 56 để được tư vấn, hỗ trợ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC.