1. Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước là hiện tượng gì?

Trong dân gian, tình trạng Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước thường được gọi là đi ngoài “hoa cà hoa cải”. Loại phân này có màu vàng nhạt hoặc vàng nghệ, chứa các hạt lợn cợn như hạt hoa cải, phân mềm hoặc sệt, không có mùi hôi và có thể kèm một lượng nước nhỏ. Đây thường là dạng phân bình thường của trẻ bú mẹ hoàn toàn, nhất là trong 1 - 3 tháng đầu.

Các hạt vàng nhỏ xuất hiện trong phân trẻ sơ sinh thực chất là những cặn sữa hoặc chất béo chưa được tiêu hóa hoàn toàn. Chúng thường có màu vàng nhạt, vàng cam hoặc vàng tươi, kích thước nhỏ li ti giống như hạt mù tạt.

Trẻ bú sữa mẹ trong 1 - 3 tháng đầu dễ có hiện tượng đi phân hạt vàng kèm nước

2. Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước

Không phải trường hợp nào trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước cũng là dấu hiệu bệnh lý. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như:

2.1. Hệ tiêu hóa còn non nớt

Trong những tháng đầu đời, Hệ tiêu hóa của trẻ chưa phát triển hoàn thiện nên chưa tiêu hóa, hấp thu hết chất béo, protein trong sữa mẹ. Một phần dưỡng chất của sữa mẹ có thể được đào thải qua phân dưới dạng các hạt nhỏ màu vàng.

2.2. Trẻ bú mẹ hoàn toàn

Sữa mẹ có tính nhuận tràng tự nhiên nên giúp phân mềm hơn. Khi trẻ bú đủ sữa mẹ, phân thường có hạt vàng, hơi loãng, trẻ đi ngoài nhiều lần trong ngày. Nếu trẻ vẫn tăng cân tốt, bú khỏe và ngủ ngon thì cha mẹ không cần quá lo lắng.

Một nguyên nhân nữa khiến cho trẻ bú mẹ hoàn toàn dễ đi ngoài có hạt vàng kèm nước là do trẻ bú sữa đầu nhiều hơn sữa cuối. Phần sữa đầu chứa nhiều lactose và nước, sữa cuối giàu chất béo hơn. Nếu trẻ thường xuyên bú chưa hết một bên ngực rồi chuyển sang bên còn lại, trẻ có thể nhận quá nhiều sữa đầu. Điều này khiến cho phân trở nên loãng hơn, có bọt, trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước và có bọt.

2.3. Thay đổi loại sữa

Khi trẻ đổi sữa công thức, thay đổi chế độ bú cũng có thể ảnh hưởng đến đường tiêu hóa và gây nên hiện tượng đi ngoài có hạt vàng kèm nước. Tuy nhiên, tình trạng này thường chỉ diễn ra tạm thời một thời gian ngắn rồi sẽ tự ổn định.

Thay đổi sữa công thức cũng có thể là nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước

2.4. Nguyên nhân khác

Trong một số trường hợp, trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước có thể liên quan đến nhiễm khuẩn đường tiêu hóa, dị ứng sữa bò, không dung nạp lactose. Lúc này, ngoài hiện tượng đi ngoài có hạt vàng kèm nước, trẻ thường xuất hiện thêm nhiều triệu chứng bất thường khác.

3. Phân biệt hiện tượng đi ngoài có hạt vàng kèm nước bình thường và bất thường

Hiện tượng trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước được xem là bình thường khi: phân màu vàng sáng, có hạt vàng nhỏ, không có máu, không kèm nhiều chất nhầy, trẻ bú tốt, tăng cân đều và không sốt, không quấy khóc bất thường. Trong trường hợp này, cha mẹ chỉ cần tiếp tục chăm sóc và theo dõi trẻ.

Tuy nhiên, cha mẹ nên lưu ý nếu trẻ có các biểu hiện: đi ngoài nhiều bất thường, phân toàn nước, phân có mùi tanh khó chịu, nhiều bọt, nhiều chất nhầy, có máu hoặc màu đen, trẻ bỏ bú, sốt, nôn nhiều, mắt trũng, khóc không có nước mắt, tiểu ít, li bì, co giật,.... Đây là những dấu hiệu cảnh báo mất nước hoặc bệnh lý nghiêm trọng cần được thăm khám để chẩn đoán nguyên nhân và điều trị đúng hướng.

4. Trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước cha mẹ nên làm gì?

Khi phát hiện trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước, cha mẹ không nên quá hoang mang. Thay vào đó, cha mẹ nên quan sát các biểu hiện đi kèm để có cách xử trí phù hợp như:

4.1. Tiếp tục cho trẻ bú đầy đủ

Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh. Nếu trẻ vẫn bú tốt, mẹ nên cho con bú theo nhu cầu để duy trì nguồn dinh dưỡng đầy đủ và cải thiện đề kháng. Tuy nhiên, mẹ hãy chú ý cho trẻ bú hết một bên vú trước khi đổi bên để trẻ nhận được cả sữa đầu và sữa cuối một cách đồng đều. Đặc biệt, nguồn sữa cuối giàu chất béo sẽ tăng cảm giác no, giúp phân ổn định và hỗ trợ quá trình tăng cân của trẻ.

Khi trẻ đi ngoài có hạt vàng kèm nước, mẹ vẫn cần cho bé bú đầy đủ

4.2. Theo dõi số lần đi ngoài của trẻ

Cha mẹ nên theo dõi và lưu lại thông tin về số lần đi ngoài của trẻ, màu sắc phân, lượng nước trong phân cũng như các triệu chứng đi kèm. Những thông tin này rất cần thiết trong trường hợp trẻ cần thăm khám.

4.3. Giữ gìn vệ sinh khi chăm sóc trẻ

Để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ, trước khi chăm sóc bé, cha mẹ cần rửa tay sạch sẽ, tiệt trùng bình sữa và núm vú kỹ lưỡng. Sữa cho trẻ bú cần được bảo quản đúng cách để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.

4.4. Không tự ý dùng thuốc

Khi thấy trẻ đi ngoài nhiều lần, không ít cha mẹ sẽ lo lắng và tự mua thuốc điều trị. Tuy nhiên, khi chưa có chỉ định của bác sĩ, cha mẹ tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hay thuốc kháng sinh cho trẻ vì điều này tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ gây ra tác dụng phụ nguy hiểm.

4.5. Đưa trẻ tới cơ sở y tế thăm khám

Dù phần lớn trường hợp trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước là hiện tượng sinh lý bình thường, cha mẹ vẫn nên cho trẻ thăm khám nếu số lần đi ngoài của trẻ tăng đột ngột và kéo dài trên 24 giờ, sốt, sụt hoặc không tăng cân, trẻ có biểu hiện mất nước như: da khô, miệng khô, tiểu ít, khóc không có nước mắt, thóp lõm,... 

Ngoài những thông tin nêu trên, nếu vẫn còn băn khoăn về hiện tượng trẻ sơ sinh đi ngoài có hạt vàng kèm nước, cha mẹ có thể liên hệ tư vấn hoặc đặt lịch khám cho con cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.