1. Nên vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh bằng gì?

Sau khi chào đời, dây rốn của trẻ sẽ được cắt và để lại một đoạn ngắn gọi là cuống rốn. Thông thường, cuống rốn sẽ khô và rụng trong khoảng 7 - 14 ngày tuổi. Trong thời gian này, nếu không chăm sóc đúng cách, vi khuẩn có thể xâm nhập gây nhiễm trùng rốn - một tình trạng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh. Vệ sinh rốn đúng cách giúp:

• Giữ vùng rốn khô thoáng, sạch sẽ;
• Ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập;
• Giảm nguy cơ viêm rốn, nhiễm trùng huyết;
• Giúp cuống rốn nhanh khô và rụng tự nhiên. 

Nên vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh bằng gì? Là vấn đề được rất nhiều các bậc phụ huynh quan tâm. Hiện nay, có một số lựa chọn thường được sử dụng để vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh. Mỗi loại đều có ưu điểm, hạn chế riêng và cần dùng đúng cách để đảm bảo an toàn cho bé.

Nước muối sinh lý 0,9%

• Ưu điểm: Nước muối sinh lý 0,9% là lựa chọn an toàn và được khuyến cáo sử dụng phổ biến nhất. Dung dịch này giúp làm sạch nhẹ nhàng vùng rốn, loại bỏ bụi bẩn và dịch tiết, đồng thời hạn chế sự phát triển của vi khuẩn mà không gây kích ứng da non nớt của trẻ;
• Cách sử dụng: Dùng gạc hoặc bông y tế vô trùng thấm nước muối sinh lý, sau đó lau nhẹ vùng rốn theo chiều từ trong ra ngoài. Thực hiện nhẹ nhàng, tránh tác động mạnh;
• Lưu ý: Mỗi lần vệ sinh nên dùng gạc/bông mới, không đưa sâu vào bên trong rốn và giữ thao tác nhẹ nhàng để tránh tổn thương da.

Nước muối sinh lý là một trong những sản phẩm được dùng để vệ sinh rốn cho trẻ 

Cồn 70 độ

• Ưu điểm: Cồn 70 độ có tác dụng sát khuẩn mạnh, giúp làm khô vùng rốn nhanh và giảm nguy cơ nhiễm khuẩn trong một số trường hợp cần thiết;
• Cách sử dụng: Thấm cồn vào gạc vô trùng rồi lau nhẹ nhàng vùng rốn theo chiều từ trong ra ngoài;
• Lưu ý: Chỉ vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh bằng cồn 70 độ khi có chỉ định của bác sĩ. Cồn 70 độ có thể gây kích ứng và khô da nếu lạm dụng.

Dung dịch Povidine-iodine 10%

• Ưu điểm: Povidine-iodine 10% là dung dịch sát khuẩn có phổ tác dụng rộng, hiệu quả với nhiều loại vi khuẩn và nấm, thường được sử dụng trong một số trường hợp đặc biệt theo chỉ định y khoa;
• Cách sử dụng: Thấm dung dịch vào gạc vô trùng rồi lau nhẹ vùng rốn của trẻ, đảm bảo thao tác nhẹ nhàng và đúng chiều từ trong ra ngoài;
• Lưu ý: Chỉ nên sử dụng Povidone-iodine 10% khi có chỉ định từ bác sĩ. Có thể gây kích ứng da và loang màu vàng trên quần áo.

2. Hướng dẫn cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh

Bên cạnh việc hiểu vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh bằng gì, việc thực hiện đúng quy trình chăm sóc rốn cũng rất quan trọng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết, giúp cha mẹ thực hiện dễ dàng và an toàn, đảm bảo vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh hiệu quả:

Chuẩn bị dụng cụ

Trước khi vệ sinh rốn cho bé, cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ sạch và vô trùng:

• Bông y tế vô trùng;
• Gạc vô trùng;
• Dung dịch vệ sinh rốn (nước muối sinh lý 0,9%, cồn 70 độ hoặc Povidine-iodine 10% theo chỉ định của bác sĩ);
• Khay đựng dụng cụ sạch;
• Khăn sạch, khô.

Các bước vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh

• Bước 1: Ba mẹ cần rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh trước khi chạm vào vùng rốn của bé để hạn chế nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn;
• Bước 2: Nếu trẻ đang được băng rốn, hãy nhẹ nhàng tháo băng cũ. Thao tác cần cẩn thận để tránh làm tổn thương hoặc kéo mạnh vào cuống rốn;
• Bước 3: Dùng bông y tế vô trùng thấm dung dịch đã chọn, sau đó lau nhẹ vùng rốn theo chiều từ chân rốn ra phía ngoài một chiều duy nhất. Mỗi lần lau chỉ dùng một miếng bông mới để đảm bảo vệ sinh tuyệt đối;
• Bước 4: Tiếp tục dùng bông/gạc sạch khác thấm dung dịch để lau vùng da xung quanh rốn, giúp loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn và dịch tiết;
• Bước 5: Dùng gạc vô trùng khô thấm nhẹ nhàng để làm khô hoàn toàn vùng rốn. Việc giữ rốn khô ráo rất quan trọng giúp hạn chế vi khuẩn phát triển;
• Bước 6: Nếu có chỉ định của bác sĩ, có thể băng rốn lại bằng gạc sạch, còn nếu không có chỉ định thì không băng rốn, để rốn thoáng. Tuy nhiên, không nên băng quá chặt vì sẽ làm rốn bí, ẩm ướt, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Tốt nhất nên để rốn thông thoáng.

Cha mẹ cần tuân thủ các bước vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh

3. Lời khuyên khi vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh

Để đảm bảo rốn của bé luôn sạch sẽ, khô thoáng và an toàn trong quá trình lành thương, cha mẹ cần lưu ý một số nguyên tắc quan trọng sau:

Giữ rốn luôn khô thoáng và sạch sẽ

Rốn cần được giữ khô để hạn chế vi khuẩn phát triển. Cha mẹ nên thay băng rốn (nếu có) ít nhất 1 lần/ngày hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ. Ưu tiên cho bé mặc quần áo rộng rãi, chất liệu cotton mềm mại, thấm hút tốt để tránh kích ứng vùng rốn.

Không tự ý bôi thuốc lên rốn trẻ

Chỉ sử dụng dung dịch vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý đắp lá, bôi kem, dầu, bột hoặc các sản phẩm dân gian lên rốn vì có thể gây nhiễm trùng, kích ứng hoặc làm chậm quá trình lành thương.

Theo dõi rốn hàng ngày

Sau mỗi lần vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh, cha mẹ cần quan sát kỹ vùng rốn để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như sưng, đỏ, chảy dịch hoặc có mùi lạ. Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đưa bé đi khám bác sĩ ngay.

Tình trạng rốn của trẻ cần được theo dõi hàng ngày 

Tham khảo ý kiến bác sĩ khi có thắc mắc

Nếu trong quá trình chăm sóc rốn có bất kỳ băn khoăn nào, cha mẹ nên chủ động trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế. 

Chăm sóc rốn trẻ sơ sinh đúng cách là một việc quan trọng để bảo vệ sức khỏe bé yêu. Việc nắm rõ vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh bằng gì và tuân thủ các hướng dẫn vệ sinh sẽ giúp phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng hiệu quả. Nếu có thêm thắc mắc cần giải đáp hoặc nhu cầu thăm khám sức khỏe cho trẻ, cha mẹ vui lòng liên hệ tới MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.