1. Xông khí dung cho trẻ có tốt không?

Trước khi giải đáp thắc mắc xông khí dung cho trẻ có tốt không, bài viết sẽ giúp các bậc phụ huynh hiểu rõ hơn khí dung là gì và có ưu điểm như thế nào.

1.1. Khí dung là gì?

Máy khí dung hô hấp là một dụng cụ rất phổ biến trong y khoa. Phương pháp xông khí dung thường được chỉ định trong những trường hợp như trẻ bị hen phế quản cấp, viêm thanh khí phế quản (croup), viêm phổi, trẻ cần được làm loãng đờm, hoặc trẻ không thể sử dụng bình xịt định liều (pMDI).

Với phương pháp này, bạn cần có máy phun khí dung và thuốc được bào chế riêng để phù hợp với phương pháp xông khí dung. Máy sẽ có tác dụng phân tán thuốc thành những hạt sương li li và theo hơi thở hít vào của trẻ để đi đến các hốc mũi xoang, phế quản, phổi để có thể phát huy tác dụng một cách nhanh chóng. Những loại dung dịch thường được dùng theo đường xông khí dung là thuốc giãn phế quản, thuốc corticosteroid dạng hít, tinh dầu, nước muối sinh lý.

1.2. Ưu điểm của phương pháp xông khí dung

Dưới đây là một số ưu điểm của phương pháp xông khí dung: 

- Tác dụng nhanh: Với phương pháp này, thuốc có thể nhanh chóng được đưa đến vị trí cần điều trị và phát huy tác dụng rất nhanh chóng, các triệu chứng bệnh cũng sẽ được cải thiện chỉ trong một thời gian ngắn. Chẳng hạn, thuốc Salbutamol dạng khí dung có thể bắt đầu phát huy tác dụng chỉ sau khoảng 2-3 phút và đạt hiệu quả tối đa sau khoảng 5-15 phút, giúp cải thiện triệu chứng co thắt phế quản nhanh hơn đáng kể so với dạng uống.

Phương pháp xông khí dung có thể giảm tác dụng phụ toàn thân

 - Giảm tác dụng phụ toàn thân: Do thuốc sử dụng theo đường hít nên nồng độ thuốc trong máu sẽ thấp hơn bình thường và giảm nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ toàn thân. Chẳng hạn, thuốc corticoid được dùng theo đường xông khí dung có thể hạn chế được nguy cơ gặp phải các tác dụng không mong muốn như tăng huyết áp, teo da, loét dạ dày,...

1.3. Xông khí dung cho trẻ có tốt không?

Trẻ nhỏ là đối tượng có nguy cơ cao mắc các bệnh về đường hô hấp, chính vì thế. Như đã nêu trên, phương pháp xông khí dung có rất nhiều ưu điểm, do đó rất phù hợp với trẻ. Cụ thể, khi dùng máy xông khí dung, trẻ sẽ không còn sợ đắng khi uống thuốc viên và phương pháp này sẽ cho hiệu quả nhanh chóng và giảm nguy cơ tác dụng phụ toàn thân.

Máy xông khí dung chỉ đạt được hiệu quả tốt nhất khi tạo được hạt sương có kích thước phù hợp, dùng đúng loại thuốc và pha thuốc đúng cách, động tác hít thở của trẻ phải đúng nhằm đưa thuốc đến được nơi tác dụng.

Như vậy, xông khí dung cho trẻ là phương pháp điều trị hữu ích nếu áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, phương pháp này nên được thực hiện tại các cơ sở y tế chuyên khoa, cha mẹ không nên tự ý thực hiện tại nhà cho con. Nếu áp dụng không đúng cách, trẻ có thể gặp phải những biến chứng nghiêm trọng. Trong trường hợp được bác sĩ kê đơn và hướng dẫn cụ thể, phụ huynh có thể thực hiện tại nhà theo đúng hướng dẫn

2. Lưu ý khi dùng máy xông khí dung cho trẻ

Trong một số trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể hướng dẫn cha mẹ sử dụng máy xông khí dung tại nhà cho con. Để đảm bảo an toàn trong những trường hợp này, các bậc phụ huynh cần lưu ý những vấn đề sau: 

Dùng loại máy xông phù hợp

Cha mẹ cần tuân thủ theo những hướng dẫn của bác sĩ về liều lượng thuốc và cách dùng máy xông để đảm bảo an toàn cho bé và giúp bé nhanh chóng khỏi bệnh. 

Cần lựa chọn máy xông phù hợp. Nếu dùng loại máy không phù hợp, máy có thể tạo ra hạt sương quá nhỏ dễ bị thải qua hơi thở ra ngoài. Nếu cần điều trị các bệnh về đường hô hấp mà kích thước hạt sương quá lớn thì thuốc dễ lắng đọng ở miệng mà không đi sâu vào vị trí cần tác động trong đường hô hấp và không mang lại hiệu quả

Dùng đúng loại thuốc và pha thuốc đúng liều lượng

Cha mẹ cần dùng đúng loại thuốc đã được bác sĩ kê đơn, mua thuốc tại cửa hàng thuốc uy tín và kiểm tra hạn sử dụng. Không pha thuốc quá loãng hay quá đặc mà cần pha theo đúng tỷ lệ mà bác sĩ đã hướng dẫn để các hạt sương đạt được kích thước phù hợp nhất, từ đó tăng hiệu quả điều trị. Không tự ý kết hợp nhiều loại thuốc trong cùng một lần xông nếu chưa có chỉ định của bác sĩ. 

Sử dụng máy xông khí dung không đúng cách có thể làm giảm hiệu quả điều trị 

Chọn mặt nạ có kích thước phù hợp

Nếu kích thước mặt nạ quá to, hơi thuốc dễ bị thoát ra ngoài, kích thước mặt nạ quá nhỏ sẽ khiến bé khó thở. Chính vì thế, mẹ cần lựa chọn mặt nạ có kích thước khi phù hợp với khuôn mặt của trẻ. 

Cho bé hít thở đúng cách 

Khi dùng phương pháp xông khí dung, mẹ cần cho trẻ ngồi thẳng, đeo mặt nạ hoặc ngậm ống thở miệng và hướng dẫn bé hít thở chậm và sâu đều đặn trong suốt thời gian xông (khoảng 10-15 phút) cho đến khi thuốc trong buồng nebulizer cạn. Mẹ nên cho trẻ xông khí dung khi trẻ đang thư giãn trong môi trường yên tĩnh, tránh để trẻ hoảng sợ hoặc khóc, hít thở không đều để hạn chế nguy cơ giảm lượng thuốc được hấp thu vào cơ thể.

Súc miệng sau khi xông (quan trọng khi dùng corticosteroid)

Nếu thuốc xông là corticosteroid dạng hít (ví dụ: budesonide), sau khi xông xong cha mẹ cần cho trẻ súc miệng bằng nước sạch và nhổ ra. Nếu dùng mặt nạ, cần lau sạch mặt trẻ. Điều này giúp giảm nguy cơ nhiễm nấm Candida ở miệng và hạn chế hấp thu thuốc qua da.

Không lạm dụng máy xông khí dung

Xông khí dung là phương pháp rất hiệu quả trong điều trị một số bệnh ở trẻ nhưng cha mẹ không nên tùy tiện áp dụng và đặc biệt là không nên lạm dụng. Việc sử dụng không đúng chỉ định không mang lại lợi ích điều trị và có thể gây ra các tác dụng phụ như run tay, tim đập nhanh (khi dùng thuốc giãn phế quản quá liều) hoặc bội nhiễm nấm miệng (khi lạm dụng corticosteroid khí dung). 

Khử khuẩn máy sau khi dùng

Đây là yếu tố quan trọng mà các bậc phụ huynh cần đặc biệt lưu ý. Sau mỗi lần sử dụng, cần rửa sạch buồng thuốc, mặt nạ và ống nối bằng nước ấm và xà phòng, sau đó để khô tự nhiên. Một lần mỗi tuần, nên khử khuẩn các bộ phận này bằng dung dịch giấm trắng pha loãng với nước theo tỷ lệ 1:3, ngâm khoảng 30 phút rồi tráng lại bằng nước sạch và phơi khô. Không nên dùng nước sôi để vệ sinh máy vì có thể làm biến dạng hoặc hư hỏng các bộ phận nhựa của thiết bị. Trước khi sử dụng cho trẻ, mẹ cũng cần kiểm tra xem các dụng cụ đã đảm bảo vệ sinh hay chưa.

Nhận biết khi nào cần đưa trẻ đến cơ sở y tế

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu sau 2 lần xông khí dung tại nhà trẻ không cải thiện hoặc có các dấu hiệu: khó thở nặng hơn, thở rít, môi và đầu ngón tay tím tái, trẻ mệt lả hoặc không phản ứng. Đây là các dấu hiệu suy hô hấp cần được xử trí cấp cứu. 

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ có biểu hiện bất thường

Trên đây là những thông tin giải đáp thắc mắc “xông khí dung cho trẻ có tốt không” và những lưu ý khi áp dụng phương pháp này để đảm bảo an toàn cho trẻ. Đây là phương pháp điều trị có nhiều ưu điểm nổi bật nhưng cần dùng đúng cách để đạt được hiệu quả tốt nhất. 

Mọi thắc mắc hoặc có nhu cầu đặt lịch khám sớm cho trẻ, quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ nhanh nhất.