Clotrimazole

Clotrimazole được chỉ định điều trị các bệnh nhiễm nấm sau:

• Clotrimazole điều trị nấm da chân (nấm kẽ chân), nấm bẹn, nấm thân mình do dermatophyte.
• Clotrimazole điều trị lang ben do Malassezia (Pityrosporum).
• Clotrimazole điều trị nhiễm nấm Candida ở da.
• Clotrimazole dạng viên đặt hoặc kem bôi điều trị viêm âm đạo do nấm Candida.
• Clotrimazole dạng viên ngậm điều trị nấm miệng họng (nấm Candida vùng hầu họng), đặc biệt ở người dùng corticosteroid hít hoặc hóa trị.
• Clotrimazole dạng viên ngậm còn được dùng dự phòng nấm miệng họng ở người đang hóa trị hoặc dùng corticosteroid kéo dài.

Clotrimazole không có tác dụng trên nhiễm nấm móng hoặc nấm da đầu, các trường hợp này cần thuốc chống nấm đường toàn thân thay vì Clotrimazole theo chỉ định của bác sĩ.

Liều Clotrimazole dạng kem/dung dịch bôi da

Bôi một lớp mỏng Clotrimazole lên vùng da bị nhiễm nấm 2-3 lần mỗi ngày. Thời gian điều trị nấm bẹn thường khoảng 2 tuần, nấm da chân và nấm thân mình thường cần 4 tuần để cải thiện rõ rệt. Trẻ em từ 2 tuổi trở lên có thể dùng Clotrimazole dạng bôi ngoài da tương tự người lớn; trẻ dưới 2 tuổi cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng Clotrimazole.

Liều Clotrimazole dạng đặt âm đạo

Clotrimazole dạng kem âm đạo hoặc viên đặt được đưa vào âm đạo bằng dụng cụ đặt kèm theo sản phẩm Clotrimazole, thường dùng vào buổi tối trước khi ngủ. Tùy hàm lượng và chế phẩm, Clotrimazole có thể dùng liều đơn 1 lần, hoặc dùng liên tục 3-7 ngày theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhà sản xuất Clotrimazole.

Liều Clotrimazole dạng viên ngậm điều trị nấm miệng họng

Với điều trị nấm miệng họng, Clotrimazole viên ngậm 10 mg được ngậm cho tan chậm trong miệng, 5 lần mỗi ngày, dùng trong 14 ngày. Với mục đích dự phòng, Clotrimazole được dùng 10 mg, 3 lần mỗi ngày, trong suốt thời gian hóa trị hoặc đến khi giảm liều corticosteroid xuống mức duy trì. Trẻ em từ 3 tuổi trở lên dùng liều Clotrimazole viên ngậm tương tự người lớn theo chỉ định của bác sĩ.

Cách dùng Clotrimazole

Trước và sau khi bôi Clotrimazole, cần rửa tay sạch sẽ; làm sạch và lau khô vùng da nhiễm nấm trước khi bôi Clotrimazole. Không nên băng kín vùng da đã bôi Clotrimazole trừ khi có chỉ định của bác sĩ. Với dạng đặt âm đạo, nên dùng băng vệ sinh thay vì tampon trong thời gian dùng Clotrimazole, có thể tiếp tục dùng Clotrimazole kể cả trong kỳ kinh nguyệt. Với viên ngậm Clotrimazole, cần để viên thuốc tan chậm hoàn toàn trong miệng, không nhai hoặc nuốt nguyên viên Clotrimazole để đạt hiệu quả tối đa.

Xử trí khi quên liều Clotrimazole

Nếu quên một liều Clotrimazole, nên dùng ngay khi nhớ ra. Nếu đã gần đến liều Clotrimazole kế tiếp, nên bỏ qua liều đã quên và tiếp tục theo lịch dùng bình thường, không dùng gấp đôi liều Clotrimazole để bù.

Xử trí khi quá liều Clotrimazole

Quá liều Clotrimazole dùng tại chỗ (bôi da, đặt âm đạo) hiếm khi gây nguy hiểm nghiêm trọng. Nếu chẳng may nuốt phải một lượng lớn Clotrimazole, có thể gây rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn; cần liên hệ trung tâm chống độc hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được xử trí phù hợp.

Clotrimazole chống chỉ định trong trường hợp:

• Mẫn cảm với Clotrimazole hoặc các thuốc chống nấm nhóm imidazol khác.
• Mẫn cảm với bất kỳ thành phần tá dược nào có trong chế phẩm chứa Clotrimazole.

Thường gặp

• Clotrimazole có thể gây cảm giác châm chích, nóng rát nhẹ tại chỗ bôi Clotrimazole.
• Clotrimazole có thể gây kích ứng, đỏ da tại vị trí dùng Clotrimazole.
• Dùng Clotrimazole đường âm đạo có thể gây tăng cảm giác nóng rát, ngứa hoặc kích ứng tạm thời tại chỗ dùng Clotrimazole.

Hiếm gặp, cần báo bác sĩ ngay

• Clotrimazole có thể gây phản ứng dị ứng tại chỗ như phồng rộp, bong tróc da, sưng nề, chảy dịch, nổi mề đay.
• Clotrimazole có thể gây phản ứng dị ứng toàn thân nghiêm trọng như nổi mề đay, khó thở, sưng mặt, môi, lưỡi, họng.
• Clotrimazole dạng viên ngậm đôi khi gây rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, khó chịu vùng bụng khi dùng Clotrimazole.
• Hiếm khi Clotrimazole gây viêm da tiếp xúc dị ứng.

Nếu triệu chứng nhiễm nấm không cải thiện sau vài tuần dùng Clotrimazole, hoặc có dấu hiệu nặng hơn, cần ngừng dùng Clotrimazole và báo cho bác sĩ để được đánh giá lại.

• Tránh để Clotrimazole tiếp xúc với mắt; nếu vô tình dính Clotrimazole vào mắt, cần rửa ngay bằng nhiều nước sạch.
• Nên mặc quần áo thoáng, chất liệu cotton khi dùng Clotrimazole điều trị nấm bẹn hoặc nấm âm đạo, tránh ẩm ướt làm giảm hiệu quả của Clotrimazole.
• Không nên quan hệ tình dục trong thời gian dùng Clotrimazole đặt âm đạo để tránh lây nhiễm cho bạn tình và giảm hiệu quả điều trị.
• Clotrimazole dạng kem hoặc viên đặt âm đạo có thể làm giảm độ bền của bao cao su hoặc màng ngăn âm đạo làm bằng latex, cần dùng biện pháp tránh thai khác trong thời gian dùng Clotrimazole.
• Nếu đây là lần đầu tiên nghi ngờ nhiễm nấm âm đạo, hoặc bị nhiễm nấm tái phát trên 3 lần trong 6 tháng, cần khám bác sĩ trước khi tự dùng Clotrimazole, vì có thể liên quan đến đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch.
• Người có sốt, ớn lạnh, đau bụng, dịch tiết âm đạo có mùi hôi bất thường không nên tự ý dùng Clotrimazole mà cần đi khám ngay.
• Phụ nữ mang thai dùng Clotrimazole đặt âm đạo cần theo chỉ định của bác sĩ về Clotrimazole, đặc biệt thận trọng khi đưa dụng cụ đặt thuốc sâu vào âm đạo.
• Phụ nữ cho con bú nên tránh bôi Clotrimazole trực tiếp lên vùng ngực nếu trẻ có thể tiếp xúc trực tiếp khi bú.
• Clotrimazole dạng bôi da không dùng để điều trị nhiễm nấm móng hoặc da đầu vì hiệu quả kém do thuốc khó thấm vào các vị trí này.

Do Clotrimazole hấp thu toàn thân rất thấp khi dùng tại chỗ, khả năng tương tác thuốc toàn thân của Clotrimazole nhìn chung thấp hơn so với thuốc chống nấm đường uống, tuy nhiên vẫn cần lưu ý một số điểm khi phối hợp cùng Clotrimazole.

Người bệnh nên báo cho bác sĩ, dược sĩ đầy đủ các thuốc đang dùng, kể cả thuốc bôi ngoài da hoặc đặt âm đạo khác, trước khi bắt đầu dùng Clotrimazole để được đánh giá nguy cơ tương tác.

Clotrimazole nên được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp, nhiệt độ dưới 30°C, để xa tầm tay trẻ em. Không để Clotrimazole ở nơi ẩm ướt hoặc nhiệt độ cao như phòng tắm, vì có thể làm giảm chất lượng của Clotrimazole.

Giá bán các chế phẩm chứa Clotrimazole khá đa dạng tùy dạng bào chế và hàm lượng. Ví dụ, kem bôi Canesten (Clotrimazole 1%) hiện có giá tham khảo khoảng 59.000 VNĐ/tuýp. Giá Clotrimazole có thể thay đổi theo thời điểm, dạng bào chế và nơi bán, nên liên hệ trực tiếp nhà thuốc để cập nhật giá chính xác.

Clotrimazole có dùng được cho nấm móng tay, móng chân không?

Không. Clotrimazole dạng bôi ngoài da khó thấm sâu vào móng nên hiệu quả rất kém với nhiễm nấm móng. Trường hợp nhiễm nấm móng cần dùng thuốc chống nấm đường toàn thân (uống) theo chỉ định của bác sĩ thay vì Clotrimazole bôi tại chỗ.

Dùng Clotrimazole bao lâu thì khỏi nấm da?

Thời gian đáp ứng khi dùng Clotrimazole tùy thuộc vị trí và mức độ nhiễm nấm. Nấm bẹn thường cải thiện sau khoảng 2 tuần dùng Clotrimazole, trong khi nấm da chân và nấm thân mình có thể cần đến 4 tuần. Người bệnh cần dùng đủ thời gian khuyến cáo dù triệu chứng đã đỡ, để tránh nấm tái phát.

Phụ nữ mang thai có dùng được Clotrimazole không?

Clotrimazole dạng đặt âm đạo có thể được bác sĩ chỉ định cho phụ nữ mang thai bị viêm âm đạo do nấm Candida, nhưng cần thận trọng khi đưa dụng cụ đặt thuốc vào âm đạo, đặc biệt trong những tháng cuối thai kỳ. Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng Clotrimazole mà cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ sản khoa.

Vì sao nhiễm nấm âm đạo tái phát nhiều lần dù đã dùng Clotrimazole?

Nếu nhiễm nấm âm đạo tái phát trên 3 lần trong 6 tháng dù đã dùng Clotrimazole đúng cách, có thể liên quan đến các yếu tố nền như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc dùng kháng sinh kéo dài làm mất cân bằng hệ vi sinh. Người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tự dùng Clotrimazole nhiều lần.