Drospirenone

Drospirenone được sử dụng cho các mục đích sau, tùy theo dạng bào chế (đơn chất hoặc phối hợp với estrogen):

• Ngừa thai đường uống ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản đã có kinh nguyệt.
• Hỗ trợ điều trị mụn trứng cá mức độ trung bình liên quan đến nội tiết tố, ở phụ nữ lựa chọn biện pháp tránh thai bằng đường uống.
• Giảm các triệu chứng của rối loạn tâm lý tiền kinh nguyệt (PMDD - Premenstrual Dysphoric Disorder) ở phụ nữ có nhu cầu tránh thai đường uống.
• Khi phối hợp với estradiol, Drospirenone còn được chỉ định điều trị các triệu chứng vận mạch từ trung bình đến nặng (bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm) và tình trạng teo âm hộ - âm đạo liên quan đến mãn kinh.

Ngoài các chỉ định chính thức trên, hoạt chất này đôi khi được bác sĩ cân nhắc sử dụng cho một số mục đích khác ngoài hướng dẫn ghi trên nhãn thuốc; người dùng chỉ nên sử dụng theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Liều dùng dạng viên chỉ chứa Drospirenone (viên tránh thai chỉ progestin)

Đối tượng sử dụng là phụ nữ đã có kinh nguyệt. Mỗi vỉ thuốc gồm các viên hoạt chất (màu trắng) dùng liên tục 24 ngày, sau đó chuyển sang viên không chứa hoạt chất (màu xanh lá) trong 4 ngày, rồi bắt đầu vỉ mới. Viên đầu tiên thường được uống vào ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt; nếu chuyển từ biện pháp tránh thai khác sang, thời điểm bắt đầu cần tuân theo hướng dẫn sử dụng đi kèm sản phẩm.

Liều dùng dạng viên phối hợp Drospirenone và ethinylestradiol

Với các chế phẩm có khoảng nghỉ giả dược (ví dụ chứa 21 viên hoạt chất và khoảng nghỉ 7 ngày), người dùng uống 1 viên mỗi ngày trong 21 ngày liên tiếp, sau đó nghỉ 7 ngày (hoặc dùng viên giả dược) trước khi bắt đầu vỉ mới. Với các chế phẩm không có khoảng nghỉ (ví dụ vỉ 28 viên gồm viên hoạt chất và viên giả dược nối tiếp nhau), người dùng uống liên tục mỗi ngày 1 viên không gián đoạn. Viên đầu tiên nên được uống vào ngày đầu tiên của kỳ kinh.

Cách dùng

Nên uống thuốc vào cùng một khung giờ mỗi ngày để duy trì hiệu quả tránh thai ổn định, tốt nhất là sau bữa ăn tối hoặc trước khi đi ngủ để giảm cảm giác buồn nôn. Viên thuốc cần được nuốt nguyên vẹn với một lượng nước vừa đủ, không nghiền, nhai hoặc bẻ nhỏ. Việc dùng cùng thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng hấp thu của Drospirenone.

Xử trí khi quên liều

Nếu quên một viên hoạt chất và thời gian trễ chưa quá 24 giờ (với viên phối hợp) hoặc 12 giờ (với viên đơn chất Drospirenone theo hướng dẫn tương ứng), người dùng nên uống ngay viên đã quên khi nhớ ra, sau đó tiếp tục uống các viên còn lại theo đúng lịch trình. Nếu quên từ 2 viên hoạt chất liên tiếp trở lên, hoặc thời gian trễ vượt quá ngưỡng cho phép, hiệu quả tránh thai có thể giảm; người dùng cần dùng thêm biện pháp tránh thai hỗ trợ (như bao cao su) trong ít nhất 7 ngày tiếp theo và nên tham khảo tờ hướng dẫn sử dụng đi kèm hộp thuốc hoặc hỏi ý kiến dược sĩ để xử trí chính xác theo từng tuần trong chu kỳ. Nếu bị nôn hoặc tiêu chảy nặng trong vòng 3-4 giờ sau khi uống thuốc, khả năng hấp thu có thể bị ảnh hưởng và nên xử trí tương tự như quên liều.

Xử trí khi quá liều

Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho tình trạng quá liều Drospirenone. Các triệu chứng có thể gặp khi dùng quá liều bao gồm buồn nôn, nôn mửa và chảy máu âm đạo do thay đổi nội tiết đột ngột. Xử trí chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ; người dùng nên liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc để được tư vấn kịp thời nếu nghi ngờ dùng quá liều.

Ghi chú về liều dùng: thông tin liều trên được tổng hợp chủ yếu từ dữ liệu kê toa của Drugs.com kết hợp với thông tin sản phẩm lưu hành thực tế tại Việt Nam, do hệ thống Dược điển Việt Nam tra cứu không có chuyên luận riêng cho Drospirenone tại thời điểm biên soạn.

Không sử dụng Drospirenone (dạng đơn chất hoặc phối hợp) trong các trường hợp sau:

• Có tiền sử hoặc đang mắc huyết khối tĩnh mạch hoặc động mạch (huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não).
• Có tiền sử hoặc đang có dấu hiệu báo trước của huyết khối như cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua, đau thắt ngực.
• Có nguy cơ cao huyết khối động mạch hoặc tĩnh mạch do nhiều yếu tố nguy cơ phối hợp.
• Đau nửa đầu có kèm triệu chứng thần kinh khu trú.
• Đái tháo đường có biến chứng mạch máu.
• Bệnh gan nặng hoặc các chỉ số chức năng gan chưa trở về bình thường, tiền sử u gan (lành tính hoặc ác tính).
• Suy thận nặng hoặc suy thận cấp, rối loạn chức năng tuyến thượng thận (đối với dạng đơn chất Drospirenone).
• Ung thư phụ thuộc hormone sinh dục steroid đã biết hoặc nghi ngờ (ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung, cổ tử cung, âm đạo).
• Xuất huyết âm đạo bất thường chưa được chẩn đoán rõ nguyên nhân.
• Đã hoặc nghi ngờ đang mang thai.
• Quá mẫn với Drospirenone, ethinylestradiol (nếu là dạng phối hợp) hoặc bất kỳ thành phần tá dược nào của thuốc.
• Đang dùng đồng thời một số phác đồ kháng virus tác dụng trực tiếp điều trị viêm gan C có chứa ombitasvir, paritaprevir, dasabuvir (áp dụng cho dạng phối hợp với ethinylestradiol).

Đây là mục có mức độ rủi ro cao, người dùng cần được bác sĩ khám và khai thác đầy đủ tiền sử bệnh trước khi kê đơn Drospirenone.

Thường gặp

• Chảy máu âm đạo bất thường, rong kinh hoặc thay đổi chu kỳ kinh nguyệt.
• Đau tức hoặc căng ngực.
• Đau đầu, đau nửa đầu.
• Buồn nôn.
• Nổi mụn trứng cá.
• Tăng cân nhẹ.
• Giảm ham muốn tình dục, thay đổi cảm xúc.

Ít gặp hoặc hiếm gặp

• Chóng mặt, dị cảm, run rẩy.
• Lo âu, mất ngủ, trầm cảm.
• Tăng huyết áp, giãn tĩnh mạch.
• Rối loạn tiêu hóa như đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy.
• Nám da, rụng tóc, viêm da.
• Huyết khối tĩnh mạch hoặc động mạch (hiếm gặp nhưng nghiêm trọng).
• Tăng kali huyết, giảm natri huyết.
• U gan lành tính, hiếm gặp hơn là ung thư gan.

Người dùng cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như đau ngực đột ngột, khó thở, ho ra máu, đau và sưng một bên chân, yếu liệt hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, đau đầu dữ dội bất thường, vàng da hoặc đau bụng trên dữ dội - đây có thể là dấu hiệu của huyết khối, đột quỵ hoặc tổn thương gan.

• Phụ nữ có thai: Không sử dụng Drospirenone trong thai kỳ. Nếu phát hiện có thai trong khi đang dùng thuốc, cần ngừng thuốc ngay và thông báo cho bác sĩ.
• Phụ nữ cho con bú: Với dạng phối hợp cùng ethinylestradiol, thuốc có thể làm giảm lượng sữa và thay đổi thành phần sữa mẹ nên thường không được khuyến cáo trong giai đoạn cho con bú, đặc biệt trước khi sữa được thiết lập ổn định.
• Người hút thuốc lá: Nguy cơ biến cố tim mạch nghiêm trọng tăng lên khi dùng thuốc tránh thai chứa Drospirenone, đặc biệt ở phụ nữ trên 35 tuổi có hút thuốc.
• Người suy gan, suy thận: Cần thận trọng hoặc chống chỉ định tùy mức độ suy giảm chức năng, do Drospirenone được chuyển hóa qua gan và có thể ảnh hưởng đến nồng độ kali máu ở người suy thận.
• Người có nguy cơ tăng kali máu: Do đặc tính kháng mineralocorticoid, Drospirenone có thể làm tăng kali huyết thanh; cần thận trọng ở người đang dùng thuốc lợi tiểu giữ kali hoặc có bệnh thận nền.
• Người có tiền sử trầm cảm hoặc rối loạn khí sắc: Cần theo dõi vì hoạt chất có thể ảnh hưởng đến tâm trạng.
• Trước khi bắt đầu sử dụng, nên được bác sĩ thăm khám tổng quát, bao gồm đo huyết áp và khai thác tiền sử bệnh lý tim mạch, gan thận, ung thư liên quan hormone.

Drospirenone có thể tương tác với nhiều nhóm thuốc và cả một số thực phẩm, đồ uống. Dưới đây là các tương tác đáng chú ý:

Đây là mục có mức độ rủi ro cao, người dùng cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ và dược sĩ về tất cả thuốc, thực phẩm chức năng và thảo dược đang sử dụng trước khi bắt đầu dùng Drospirenone.

Drospirenone nên được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp, nhiệt độ dưới 30 độ C, để xa tầm tay trẻ em và không bảo quản trong phòng tắm hoặc nơi có độ ẩm cao.

Tại Việt Nam, các chế phẩm chứa Drospirenone phổ biến trên thị trường là dạng phối hợp với ethinylestradiol (biệt dược Yasmin, Yaz). Giá bán tham khảo dao động khoảng 190.000 - 210.000 đồng cho một hộp (tùy quy cách 21 hoặc 28 viên), có thể chênh lệch tùy nhà thuốc, khu vực và thời điểm mua. Đây là thuốc kê đơn, người mua cần có chỉ định của bác sĩ.

Drospirenone có gây tăng cân không?

Nhờ đặc tính kháng mineralocorticoid, Drospirenone thực tế có xu hướng hạn chế tình trạng giữ nước gây phù nề - vốn là nguyên nhân tăng cân thường gặp ở một số progestin khác. Tuy vậy, một tỷ lệ người dùng vẫn ghi nhận tăng cân nhẹ như một tác dụng phụ thường gặp, có thể liên quan đến thay đổi cảm giác thèm ăn hoặc giữ nước ở mức độ nhẹ tùy cơ địa. Nếu tăng cân đáng kể hoặc kèm các triệu chứng bất thường khác, nên trao đổi lại với bác sĩ để được đánh giá và cân nhắc đổi biện pháp tránh thai phù hợp hơn.

Uống Drospirenone có cần kiêng rượu bia không?

Không có khuyến cáo bắt buộc phải kiêng hoàn toàn rượu bia khi dùng Drospirenone, vì chưa có bằng chứng cho thấy rượu làm mất tác dụng tránh thai của thuốc. Tuy nhiên, sử dụng rượu bia thường xuyên có thể ảnh hưởng đến chức năng gan - cơ quan chính chuyển hóa hoạt chất này, đồng thời làm tăng nguy cơ quên uống thuốc đúng giờ. Vì vậy, nên hạn chế rượu bia và duy trì thói quen uống thuốc đúng khung giờ cố định để đảm bảo hiệu quả tránh thai.

Người bị huyết áp cao có dùng được Drospirenone không?

Người có tiền sử tăng huyết áp cần được bác sĩ đánh giá kỹ trước khi sử dụng Drospirenone, vì bản thân thuốc tránh thai chứa hormone có thể làm tăng huyết áp ở một số người, đồng thời tăng huyết áp cũng là một yếu tố nguy cơ cộng gộp làm tăng khả năng xảy ra biến cố huyết khối và tim mạch khi dùng thuốc. Tùy mức độ tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ đi kèm, bác sĩ có thể quyết định không kê đơn hoặc theo dõi huyết áp chặt chẽ trong quá trình sử dụng.

Quên uống Drospirenone nhiều ngày liên tiếp có nguy hiểm không?

Quên uống nhiều viên hoạt chất liên tiếp làm giảm đáng kể hiệu quả tránh thai và có thể dẫn đến rụng trứng ngoài ý muốn, làm tăng nguy cơ mang thai. Khi quên từ 2 viên trở lên, người dùng cần dùng thêm biện pháp tránh thai hỗ trợ trong ít nhất 7 ngày và nên đọc kỹ hướng dẫn xử trí theo từng tuần của chu kỳ đi kèm sản phẩm, hoặc hỏi ý kiến dược sĩ, bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể, tránh tự ý xử trí sai cách.