Elranatamab

Elranatamab được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Điều trị đa u tủy xương (multiple myeloma) tái phát hoặc kháng trị ở người lớn.
• Áp dụng cho bệnh nhân đã trải qua ít nhất 4 phác đồ điều trị trước đó.
• Các phác đồ trước đó của bệnh nhân dùng Elranatamab phải bao gồm đủ ba nhóm thuốc: một thuốc ức chế proteasome, một thuốc điều hòa miễn dịch (immunomodulatory agent) và một kháng thể đơn dòng kháng CD38.
• Chỉ định của Elranatamab được phê duyệt theo cơ chế accelerated approval, dựa trên tỷ lệ đáp ứng và độ bền vững của đáp ứng điều trị; việc duy trì phê duyệt có thể phụ thuộc vào kết quả xác nhận từ các nghiên cứu lâm sàng tiếp theo.

Elranatamab hiện chưa được chứng minh an toàn và hiệu quả ở người dưới 18 tuổi.

Đường dùng và cách sử dụng

Elranatamab chỉ được tiêm dưới da, ưu tiên vị trí vùng bụng, có thể đổi sang vị trí khác nếu cần. Elranatamab phải được tiêm bởi nhân viên y tế có chuyên môn, tại cơ sở y tế có đủ điều kiện xử trí hội chứng giải phóng cytokine (CRS) và độc tính thần kinh. Elranatamab không có dạng viên uống nên không có khái niệm bẻ viên hay uống cùng nước.

Trước mỗi liều trong giai đoạn dò liều (step-up dosing) và liều điều trị đầu tiên, bệnh nhân cần được dùng thuốc tiền xử trí khoảng 1 giờ trước khi tiêm Elranatamab, bao gồm: paracetamol 650 mg đường uống, dexamethasone 20 mg (uống hoặc tiêm tĩnh mạch) và diphenhydramine 25 mg đường uống, nhằm giảm nguy cơ phản ứng liên quan đến tiêm truyền.

Phác đồ liều cho người lớn

Elranatamab được dùng theo lược đồ dò liều tăng dần rồi chuyển sang liều duy trì:

• Ngày 1 (liều dò 1): 12 mg tiêm dưới da.
• Ngày 4, cách liều 1 tối thiểu 2 ngày (liều dò 2): 32 mg tiêm dưới da.
• Ngày 8, cách liều 2 tối thiểu 3 ngày (liều điều trị đầu tiên): 76 mg tiêm dưới da.
• Từ tuần thứ 2 đến hết tuần 24: 76 mg tiêm dưới da mỗi tuần một lần (cách nhau tối thiểu 6 ngày).
• Từ tuần 25, ở bệnh nhân đáp ứng với Elranatamab: 76 mg tiêm dưới da mỗi 2 tuần một lần.
• Từ tuần 49, ở bệnh nhân duy trì đáp ứng ổn định sau 24 tuần dùng liều 2 tuần/lần: 76 mg tiêm dưới da mỗi 4 tuần một lần.

Elranatamab được duy trì đến khi bệnh tiến triển hoặc xuất hiện độc tính không thể chấp nhận được. Hiện chưa có dữ liệu riêng về liều dùng Elranatamab ở trẻ em, người suy gan hoặc suy thận, cũng như ở bệnh nhân lọc máu.

Quên liều và xử trí quá liều

Vì Elranatamab được tiêm tại cơ sở y tế theo lịch hẹn cố định, nếu bệnh nhân bỏ lỡ lịch tiêm, cần liên hệ ngay bác sĩ điều trị để được sắp xếp tiêm bổ sung sớm nhất theo đúng lược đồ khuyến cáo. Tùy thời gian trì hoãn so với liều gần nhất, bác sĩ có thể quyết định tiêm lại Elranatamab từ mức liều thấp hơn (12 mg hoặc 32 mg) trước khi trở lại liều 76 mg để đảm bảo an toàn.

Do Elranatamab luôn được tiêm dưới sự giám sát của nhân viên y tế, tình huống quá liều tại nhà hầu như không xảy ra. Nếu quá liều Elranatamab xảy ra trong quá trình điều trị tại cơ sở y tế, bệnh nhân sẽ được xử trí và theo dõi sát ngay tại chỗ.

Elranatamab không có chống chỉ định tuyệt đối nào được ghi nhận chính thức. Tuy nhiên cần đặc biệt cẩn trọng, tránh sử dụng Elranatamab trong các trường hợp sau nếu chưa được xử trí ổn định:

• Người có tiền sử phản ứng dị ứng nặng với Elranatamab hoặc bất kỳ thành phần nào trong công thức thuốc.
• Người đang có nhiễm trùng đang hoạt động hoặc nhiễm trùng gần đây chưa được kiểm soát.
• Người có số lượng bạch cầu trung tính thấp hoặc rối loạn huyết học nặng chưa ổn định.
• Người có chức năng gan bất thường rõ rệt chưa được đánh giá kỹ.
• Phụ nữ đang mang thai hoặc đang cho con bú, do Elranatamab có nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi và trẻ sơ sinh.

Việc quyết định sử dụng Elranatamab ở những đối tượng trên cần được bác sĩ chuyên khoa huyết học - ung thư cân nhắc kỹ giữa lợi ích và rủi ro.

Tác dụng phụ nghiêm trọng, cần cấp cứu ngay

• Hội chứng giải phóng cytokine (CRS): sốt, ớn lạnh, khó thở, tim đập nhanh hoặc không đều, lú lẫn, huyết áp tụt, mệt lả.
• Độc tính thần kinh, bao gồm hội chứng ICANS: đau đầu, co giật, run rẩy, cứng cơ, mất phương hướng, rối loạn ngôn ngữ, thay đổi ý thức, ảo giác, mất thính lực.
• Nhiễm trùng nặng: sốt cao, ho, tiểu buốt, đau vùng hông lưng.
• Rối loạn chức năng gan: vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, ngứa, chán ăn.
• Giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu: dễ chảy máu, dễ bầm tím, loét miệng, sốt kéo dài.
• Phản ứng dị ứng: nổi mề đay, khó thở, sưng mặt, môi, lưỡi hoặc họng.

Tác dụng phụ thường gặp

• Phản ứng tại vị trí tiêm: đau, đỏ, ngứa, sưng.
• Mệt mỏi, suy nhược.
• Đau cơ, đau xương khớp.
• Tiêu chảy, buồn nôn, nôn, chán ăn.
• Sốt, phát ban, ho.
• Nhiễm trùng đường hô hấp trên, viêm phổi.
• Rối loạn các chỉ số huyết học: giảm lympho bào, Giảm bạch cầu, giảm hemoglobin, giảm tiểu cầu.

Tác dụng phụ ít gặp hơn

• Rối loạn nhịp tim.
• Huyết khối, xuất huyết.
• Tổn thương gan biểu hiện qua tăng men gan AST, ALT.
• Hạ kali máu, hạ phosphat máu.
• Nhiễm trùng do cytomegalovirus tái hoạt động.
• Bệnh não chất trắng đa ổ tiến triển (rất hiếm gặp).

Nếu gặp bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trong và sau khi tiêm Elranatamab, người bệnh cần thông báo ngay cho nhân viên y tế, không tự ý xử trí tại nhà.

• Phụ nữ có thai: Elranatamab có thể gây hại cho thai nhi. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần làm test thử thai trước khi bắt đầu điều trị và sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong suốt quá trình dùng Elranatamab và tối thiểu 4 tháng sau liều cuối.
• Phụ nữ cho con bú: không nên cho con bú trong thời gian dùng Elranatamab và trong ít nhất 4 tháng sau liều cuối cùng.
• Người suy giảm miễn dịch, giảm bạch cầu: Elranatamab làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng, cần theo dõi công thức máu định kỳ.
• Người có bệnh gan, bệnh thận: cần thận trọng và theo dõi chức năng gan, thận thường xuyên trong quá trình dùng Elranatamab vì hiện chưa có đủ dữ liệu điều chỉnh liều riêng cho các đối tượng này.
• Người cao tuổi: cần theo dõi sát các tác dụng phụ liên quan đến hệ miễn dịch và thần kinh khi dùng Elranatamab.
• Tất cả bệnh nhân dùng Elranatamab cần tránh lái xe, vận hành máy móc nguy hiểm trong vòng 48 giờ sau mỗi liều dò và liều điều trị đầu tiên, hoặc cho đến khi các triệu chứng thần kinh (nếu có) hồi phục hoàn toàn.
• Bệnh nhân cần được cấp và luôn mang theo thẻ theo dõi (Patient Wallet Card) ghi rõ các dấu hiệu cảnh báo của CRS và độc tính thần kinh để xuất trình khi cần cấp cứu.
• Elranatamab chỉ được cung cấp và sử dụng thông qua chương trình quản lý rủi ro đặc biệt (REMS) tại các cơ sở y tế và nhà thuốc đã được cấp phép.

Elranatamab có khả năng tương tác với một số lượng lớn thuốc dùng đồng thời, chủ yếu liên quan đến việc gia tăng nguy cơ tác dụng phụ trên hệ miễn dịch, tim mạch và thần kinh trung ương. Dưới đây là một số nhóm tương tác đáng lưu ý khi phối hợp với Elranatamab:

Về tương tác với thực phẩm và rượu bia: rượu bia chưa được ghi nhận có tương tác trực tiếp với Elranatamab, nhưng do Elranatamab có thể gây mệt mỏi, chóng mặt và ảnh hưởng đến gan, người bệnh nên hạn chế rượu bia trong thời gian điều trị để giảm gánh nặng cho gan và tránh làm trầm trọng thêm tác dụng phụ.

Vì danh mục tương tác của Elranatamab rất rộng (bao gồm hàng trăm thuốc ở các mức độ khác nhau), người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, vitamin và thực phẩm chức năng đang sử dụng cho bác sĩ trước khi bắt đầu điều trị với Elranatamab.

Bảo quản

• Bảo quản Elranatamab trong tủ lạnh ở nhiệt độ 2-8°C, không được để đông đá.
• Giữ Elranatamab nguyên trong bao bì gốc để tránh ánh sáng.
• Không lắc lọ hoặc hộp thuốc Elranatamab.
• Nếu đã chuẩn bị bơm tiêm Elranatamab nhưng chưa sử dụng ngay, có thể bảo quản ở 2-30°C tối đa 72 giờ hoặc ở 8-25°C tối đa 24 giờ; bơm tiêm đã lấy ra khỏi tủ lạnh cần được sử dụng hoặc loại bỏ theo đúng thời hạn này.

Giá bán tham khảo

Elranatamab (Elrexfio) là thuốc sinh học chuyên biệt, hiện chưa được cấp phép lưu hành chính thức và chưa có mặt tại hệ thống nhà thuốc bán lẻ ở Việt Nam; Elranatamab chỉ được phân phối qua các chương trình quản lý rủi ro nghiêm ngặt tại một số quốc gia đã phê duyệt như Hoa Kỳ. Đây cũng là lý do bệnh nhân ở những quốc gia chưa phê duyệt Elranatamab thường phải tiếp cận thuốc qua các đơn vị hỗ trợ nhập khẩu thuốc đặc biệt theo diện cá nhân dưới sự giám sát y tế.

Xét trên thị trường quốc tế, Elranatamab được đánh giá là thuốc điều trị ung thư có chi phí rất cao, thuộc nhóm thuốc sinh học nhắm đích thế hệ mới. Theo phân tích chi phí - hiệu quả tại Canada, chi phí điều trị bằng Elranatamab được ước tính tác động lên hệ thống bảo hiểm y tế công lên tới khoảng 87 triệu USD trong 3 năm nếu tính theo giá niêm yết công khai, với chi phí gia tăng cho mỗi năm sống chất lượng (QALY) vào khoảng 208.582 USD. Do Elranatamab chưa có phân phối chính thức tại Việt Nam, hiện không có khoảng giá bán lẻ cụ thể cho thuốc tại thị trường trong nước.

Elranatamab có phải là liệu pháp CAR-T không?

Không. Elranatamab là kháng thể đơn dòng lưỡng đặc hiệu (bispecific antibody), khác với liệu pháp CAR-T. Elranatamab hoạt động bằng cách gắn trực tiếp vào tế bào T sẵn có trong cơ thể bệnh nhân và tế bào ung thư mà không cần thu thập, chỉnh sửa gen tế bào T rồi truyền lại như CAR-T. Nhờ vậy, thời gian chờ để bắt đầu điều trị bằng Elranatamab thường ngắn hơn so với CAR-T.

Vì sao phải nằm viện theo dõi khi bắt đầu dùng Elranatamab?

Trong giai đoạn dò liều đầu (step-up dosing), Elranatamab có nguy cơ gây hội chứng giải phóng cytokine (CRS) và độc tính thần kinh, có thể diễn tiến nhanh và nguy hiểm. Vì vậy, bệnh nhân dùng Elranatamab thường cần nhập viện theo dõi khoảng 24-48 giờ sau một số liều đầu tiên để nhân viên y tế kịp thời phát hiện và xử trí nếu xảy ra phản ứng nghiêm trọng.

Elranatamab có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không?

Dữ liệu công khai hiện chưa mô tả đầy đủ ảnh hưởng của Elranatamab lên khả năng sinh sản ở người. Tuy nhiên, do Elranatamab có thể gây hại cho thai nhi, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản được khuyến cáo sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong suốt thời gian điều trị và tối thiểu 4 tháng sau liều cuối. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để được tư vấn cụ thể về vấn đề này khi dùng Elranatamab.

Có thể tự tiêm Elranatamab tại nhà được không?

Không. Elranatamab bắt buộc phải được tiêm bởi nhân viên y tế tại cơ sở y tế đã được cấp phép trong chương trình REMS, do nguy cơ CRS và độc tính thần kinh có thể xảy ra bất ngờ và cần xử trí cấp cứu kịp thời. Người bệnh không được tự tiêm Elranatamab tại nhà dưới bất kỳ hình thức nào.