Hội thảo trực tuyến số 12 do ThS.BSNT Trương Quốc Thanh – Giám đốc Trung tâm Giải phẫu bệnh MEDLATEC báo cáo 

Từ phát hiện HPV đến phân tầng nguy cơ: Quản lý ung thư cổ tử cung chính xác hơn 

Mở đầu buổi hội thảo, ThS.BSNT Trương Quốc Thanh dẫn chứng số liệu từ GLOBOCAN 2022, mỗi năm, thế giới ghi nhận khoảng 662.301 ca mắc mới và 348.874 ca tử vong do ung thư cổ tử cung. Virus HPV nguy cơ cao là tác nhân liên quan đến khoảng 90% trường hợp ung thư cổ tử cung.

Bệnh thường tiến triển qua các giai đoạn tổn thương tiền ung thư từ nhẹ đến nặng, gồm CIN I, CIN II và CIN III, trước khi phát triển thành ung thư. Đây là cơ sở để sàng lọc và phát hiện tổn thương từ sớm, tạo cơ hội can thiệp trước khi bệnh tiến triển. 

Các giai đoạn phát triển của tổn thương tiền ung thư đến ung thư 

ThS.BSNT Trương Quốc Thanh nhấn mạnh, phát hiện HPV dương tính chưa đồng nghĩa với việc người phụ nữ đã có tổn thương tiền ung thư. Khoảng 85% phụ nữ sẽ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, nhưng phần lớn trường hợp có thể tự khỏi trong 1-2 năm. Vì vậy, chiến lược hiện nay chuyển từ phát hiện HPV đơn thuần sang quản lý dựa trên nguy cơ, gồm ba bước: sàng lọc để phát hiện người có nguy cơ, phân tầng để xác định mức độ nguy cơ và chẩn đoán để xác định chính xác người có tổn thương. 

Phân tầng nguy cơ giúp tránh việc tất cả phụ nữ có kết quả HPV dương tính đều phải soi cổ tử cung hoặc can thiệp. Dựa trên type HPV, đặc biệt HPV 16/18, kết quả xét nghiệm tế bào cổ tử cung và các xét nghiệm bổ sung, bác sĩ có thể xác định nhóm có nguy cơ cao tiến triển thành tổn thương tiền ung thư mức độ nặng hoặc ung thư để quản lý chặt chẽ hơn, đồng thời theo dõi định kỳ đối với nhóm nguy cơ thấp. 

Một trong những phương pháp hỗ trợ phân tầng hiện nay là xét nghiệm tế bào học nhuộm kép (CINtec PLUS), sử dụng đồng thời hai dấu ấn p16 và Ki67. Dấu ấn p16 liên quan đến sự kiểm soát chu kỳ tế bào, trong khi Ki67 phản ánh hoạt động phân chia của tế bào. Khi hai dấu ấn này cùng xuất hiện trong một tế bào, đó là dấu hiệu cho thấy tế bào đang có sự rối loạn chu kỳ do tác động của HPV nguy cơ cao. 

Hai dấu ấn p16 và Ki67 cùng xuất hiện là dấu hiệu cho thấy tế bào đang có sự rối loạn chu kỳ do tác động của HPV nguy cơ cao 

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sự có mặt của p16 và Ki67 trong cùng một tế bào là dấu hiệu thay thế cho tình trạng rối loạn chu kỳ tế bào do HPV nguy cơ cao và có liên quan đến nguy cơ hiện diện tổn thương CIN II hoặc CIN III. Vì vậy, CINtec PLUS cung cấp thêm thông tin về biến đổi sinh học của tế bào bên cạnh hình thái trên xét nghiệm tế bào học, hỗ trợ bác sĩ xác định chính xác hơn nhóm phụ nữ HPV dương tính cần được quản lý và theo dõi chặt chẽ. 

CINtec PLUS: Giảm can thiệp không cần thiết, không bỏ sót tổn thương  

Theo các nghiên cứu, CINtec PLUS giúp giảm 24% tỷ lệ soi cổ tử cung trên mỗi trường hợp CIN3+ so với phân tầng bằng Pap ở nhóm HPV dương tính.

Nghiên cứu của Wolfsburg (Đức) cho biết, phương pháp này giúp tránh chẩn đoán muộn CIN2+ ở hơn 90% trường hợp HPV dương tính nhưng Pap âm tính. 

Nghiên cứu theo dõi dọc của NCI/Kaiser Permanente được đề cập trong báo cáo, phụ nữ có kết quả HPV dương tính nhưng CINtec PLUS âm tính có thể được theo dõi an toàn trong thời gian kéo dài đến 3 năm. Kết quả này giúp giảm số lần phải soi cổ tử cung và theo dõi không cần thiết ở nhóm có nguy cơ thấp. 

Những dữ liệu trên cho thấy ý nghĩa của phân tầng nguy cơ nằm ở việc tạo ra sự cân bằng giữa hai mục tiêu: không bỏ sót những phụ nữ có nguy cơ tổn thương tiền ung thư có ý nghĩa lâm sàng, đồng thời hạn chế can thiệp quá mức ở nhóm nguy cơ thấp. 

Xu hướng này cũng phù hợp với định hướng cập nhật của WHO. Năm 2024, WHO ban hành hướng dẫn riêng về sử dụng tế bào học nhuộm kép để phân tầng phụ nữ sau khi có kết quả HPV dương tính; trong đó p16/Ki67 được sử dụng trên mẫu tế bào học nhúng dịch để hỗ trợ đánh giá nguy cơ. 

Ca bệnh thực tế nói lên giá trị của CINtec PLUS trong phòng ngừa nguy cơ ung thư cổ tử cung 

Giá trị của phân tầng nguy cơ được thể hiện rõ qua một ca bệnh thực tế tại MEDLATEC. Khách hàng nữ, 35 tuổi, đến kiểm tra sức khỏe trước khi chuyển phôi hỗ trợ sinh sản. Xét nghiệm HPV genotype phát hiện 1 trong 12 type HPV nguy cơ cao, trong khi xét nghiệm tế bào học ThinPrep cho kết quả bình thường. 

Trước nguy cơ tiềm ẩn ảnh hưởng đến thai kỳ, các bác sĩ MEDLATEC chỉ định thực hiện CINtec PLUS, cho kết quả dương tính. Kết quả này giúp xác định nguy cơ tổn thương tiền ung thư và bệnh nhân được thực hiện thủ thuật LEEP để loại bỏ tổn thương kịp thời trước khi thực hiện hỗ trợ sinh sản. 

Xét nghiệm CINtec PLUS của bệnh nhân cho kết quả dương tính 

Ca bệnh cho thấy, tế bào học bình thường chưa phải là điểm kết thúc đánh giá ở phụ nữ HPV nguy cơ cao. Khi kết quả sàng lọc chưa đủ cơ sở để đưa ra quyết định quản lý, phân tầng nguy cơ bằng các công cụ bổ sung giúp bác sĩ có thêm thông tin để lựa chọn theo dõi, xét nghiệm chuyên sâu hoặc can thiệp phù hợp. 

Theo ThS.BSNT Trương Quốc Thanh, CINtec PLUS đặc biệt có giá trị ở những trường hợp tế bào học nghi ngờ (ASC-US/LSIL), HPV nguy cơ cao dương tính nhưng tế bào học bình thường, hoặc người bệnh khó thực hiện soi cổ tử cung do cổ tử cung teo nhỏ, tổn thương nằm sâu trong ống cổ tử cung. Phương pháp này góp phần hạn chế soi cổ tử cung và can thiệp không cần thiết, đồng thời hỗ trợ phát hiện những tổn thương CIN2+ có ý nghĩa lâm sàng. 

Tại MEDLATEC, CINtec PLUS đang được triển khai cùng hệ thống xét nghiệm đạt ISO 15189:2022 và CAP (Mỹ), góp phần nâng cao độ tin cậy trong đánh giá và quản lý nguy cơ ung thư cổ tử cung. Từ sàng lọc HPV, phân tầng nguy cơ đến chẩn đoán và can thiệp, cách tiếp cận này hướng tới mục tiêu phát hiện đúng nguy cơ, can thiệp đúng đối tượng và hạn chế tối đa những can thiệp không cần thiết. 

Để được tư vấn về các giải pháp sàng lọc và quản lý nguy cơ ung thư cổ tử cung tại MEDLATEC, khách hàng vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56.