1. Thuốc đặt phụ khoa là gì và khi nào cần sử dụng?

Thuốc đặt phụ khoa là dạng thuốc được đưa trực tiếp vào âm đạo nhằm điều trị các bệnh lý phụ khoa do nấm, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây ra. Nhờ tác động tại chỗ, hoạt chất trong thuốc được giải phóng đạt nồng độ điều trị cao tại vùng tổn thương, giúp cải thiện nhanh các triệu chứng khó chịu như ngứa, khí hư bất thường, mùi hôi hay nóng rát.

Thành phần của thuốc đặt có thể khác nhau tùy theo nguyên nhân gây bệnh. Một số thuốc chứa hoạt chất kháng nấm để điều trị nấm Candida, trong khi một số khác chứa hoạt chất kháng khuẩn hoặc phối hợp nhiều hoạt chất nhằm điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn hoặc các tác nhân gây bệnh khác. Bác sĩ thường chỉ định thuốc đặt phụ khoa khi người bệnh được thăm khám, xác định nguyên nhân gây viêm nhiễm và đánh giá mức độ tổn thương. Việc dùng đúng loại thuốc, đủ thời gian điều trị giúp loại bỏ tác nhân gây bệnh, hạn chế tái phát và giảm nguy cơ kháng thuốc.

Thuốc đặt phụ khoa được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ để điều trị các bệnh lý viêm nhiễm do nấm, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng

Ngược lại, nếu tự ý mua thuốc khi chưa biết rõ nguyên nhân, người bệnh có thể điều trị không đúng hướng. Ngoài ra, thuốc đặt phụ khoa không có tác dụng phòng bệnh hay làm sạch âm đạo như nhiều người vẫn nghĩ. Âm đạo vốn có cơ chế tự bảo vệ nhờ hệ lợi khuẩn và môi trường pH ổn định. Nếu không có chỉ định y khoa, việc đưa thuốc vào âm đạo thường xuyên có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh, từ đó tạo điều kiện để vi khuẩn hoặc nấm phát triển mạnh hơn.

2. Có nên đặt thuốc phụ khoa hàng tháng để phòng ngừa viêm nhiễm?

Nhiều phụ nữ cho rằng đặt thuốc định kỳ mỗi tháng sẽ giúp làm sạch âm đạo và ngăn ngừa các bệnh phụ khoa. Tuy nhiên, quan niệm này chưa có cơ sở khoa học và không được khuyến cáo trong thực hành y khoa.

Ở người khỏe mạnh, âm đạo có khả năng tự làm sạch thông qua hệ vi khuẩn có lợi và dịch tiết sinh lý. Cơ chế này giúp duy trì độ pH ổn định, đồng thời hạn chế sự phát triển của các vi sinh vật gây hại. Vì vậy, việc tự ý sử dụng thuốc đặt phụ khoa định kỳ hoặc kéo dài khi không có chỉ định của bác sĩ có thể làm thay đổi hệ vi sinh âm đạo, giảm số lượng lợi khuẩn Lactobacillus và phá vỡ sự cân bằng tự nhiên. Hậu quả là hàng rào bảo vệ của âm đạo bị suy giảm, làm tăng nguy cơ kích ứng, viêm nhiễm hoặc tái phát viêm âm đạo ở một số trường hợp.

Không nên tự ý đặt thuốc phụ khoa hàng tháng vì có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo và tăng nguy cơ viêm nhiễm tái phát

Một số trường hợp sử dụng thuốc đặt kéo dài hoặc không đúng chỉ định còn dễ gặp các tác dụng không mong muốn như khô rát âm đạo, kích ứng niêm mạc, thay đổi dịch tiết hoặc tạo điều kiện cho vi sinh vật kháng thuốc. Khi đó, quá trình điều trị về sau sẽ trở nên khó khăn hơn.

Nếu thường xuyên xuất hiện các triệu chứng như khí hư có mùi hôi, ngứa vùng kín, đau khi quan hệ hoặc viêm tái phát nhiều lần trong năm, bạn nên đến cơ sở y tế để được khám và tìm nguyên nhân. Việc tự ý đặt thuốc hàng tháng sẽ không giải quyết được căn nguyên của bệnh.

3. Cách chăm sóc vùng kín đúng cách để giảm nguy cơ viêm phụ khoa

Thay vì phụ thuộc vào thuốc đặt, duy trì những thói quen chăm sóc khoa học mới là giải pháp lâu dài giúp chị em bảo vệ sức khỏe phụ khoa.

• Trước hết, hãy vệ sinh vùng kín hằng ngày bằng nước sạch hoặc sản phẩm vệ sinh dịu nhẹ. Không nên thụt rửa sâu vào âm đạo vì hành động này có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh và khiến vi khuẩn dễ xâm nhập hơn;
• Ưu tiên sử dụng đồ lót có chất liệu mềm mại, khả năng thấm hút tốt và thay đồ lót mỗi ngày cũng góp phần giữ vùng kín khô ráo. Sau khi bơi lội hoặc tập luyện ra nhiều mồ hôi, nên thay quần áo ẩm càng sớm càng tốt để hạn chế môi trường thuận lợi cho nấm phát triển;

Duy trì thói quen chăm sóc vùng kín đúng cách và thăm khám định kỳ giúp bảo vệ sức khỏe phụ khoa

• Trong thời gian hành kinh, cần thay băng vệ sinh đều đặn khoảng 3 - 4 giờ một lần hoặc sớm hơn nếu lượng kinh nhiều. Đây là biện pháp đơn giản nhưng giúp giảm nguy cơ vi khuẩn sinh sôi;
• Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng biện pháp bảo vệ khi cần thiết và vệ sinh đúng cách trước, sau quan hệ cũng góp phần hạn chế nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm phụ khoa và bệnh lây truyền qua đường tình dục;
• Bên cạnh đó, chế độ ăn uống cân đối, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng và duy trì vận động thường xuyên giúp nâng cao sức đề kháng của cơ thể. Khi hệ miễn dịch hoạt động tốt, khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh cũng được cải thiện;
• Điều quan trọng là cần khám phụ khoa định kỳ hoặc ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như khí hư đổi màu, có mùi hôi, ngứa rát kéo dài, đau bụng dưới hoặc chảy máu ngoài chu kỳ kinh. Việc phát hiện sớm sẽ giúp điều trị đúng nguyên nhân, hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ tái phát.

Tóm lại, có nên đặt thuốc phụ khoa hàng tháng thì câu trả lời là không, trừ khi bạn đang điều trị theo phác đồ hoặc được bác sĩ chuyên khoa chỉ định. Thuốc đặt phụ khoa là thuốc điều trị bệnh chứ không phải sản phẩm dùng để phòng ngừa định kỳ. Để duy trì sức khỏe vùng kín, phụ nữ nên vệ sinh đúng cách, xây dựng lối sống lành mạnh và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường thay vì tự ý sử dụng thuốc thường xuyên.

Mọi thắc mắc có liên quan hoặc nhu cầu thăm khám sức khỏe sinh sản, chị em vui lòng liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được đội ngũ chuyên gia và y bác sĩ giàu kinh nghiệm tư vấn và hỗ trợ kịp thời.