1. Trả lời câu hỏi: Uống thuốc huyết áp có ảnh hưởng đến thận không?

Uống thuốc huyết áp thường xuyên có nguy cơ ảnh hưởng đến thận, nhất là với nhóm thuốc ức chế men chuyển (ACEI). Thông thường, nhóm thuốc này có thể giúp bảo vệ thận ở bệnh nhân bị tăng huyết áp và đái tháo đường. Thế nhưng với trường hợp bị hẹp động mạch thận, cơ thể mất nước, suy thận nghiêm trọng hoặc mắc bệnh thận mạn tính, sử dụng ACEI lại tăng nguy cơ suy giảm chức năng lọc thận. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng tăng creatinin, suy thận cấp. 

Uống thuốc huyết áp có ảnh hưởng đến thận không là băn khoăn của nhiều người bệnh

Nhóm thuốc ACEI hoạt động bằng cách thúc đẩy giãn tiểu động mạch trong thận. Nhờ vậy, áp lực lọc cầu thận và mức lọc GFR sẽ giảm xuống. Mặt khác, việc duy trì sử dụng ACEI trong thời gian dài còn có thể tăng nguy cơ xơ cứng động mạch thận, khiến lượng máu đến thận gián đoạn. 

Tuy nhiên cũng cần lưu ý rằng, ACEI vẫn là nhóm thuốc quan trọng trong điều trị tăng huyết áp, phòng ngừa biến chứng tim mạch. Chính vì vậy, nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn, người bệnh không nên tự ý ngừng dùng thuốc. 

2. Tác động cụ thể của thuốc huyết áp đến thận

Tác động của quá trình ức chế kéo dài hệ Renin-Angiotensin (RAS) lên thận từng được ghi nhận trước đó. Không ít người lo ngại rằng các loại thuốc huyết áp có thể gây hại cho thận. Theo một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí ScienceDirect, tế bào tổng hợp renin trong thận của chuột khi bị kích thích dài ngày có thể dẫn đến biến đổi bất thường. Chúng thường trở nên giống tế bào phôi và tăng khả năng xâm lấn. 

Sự biến đổi trên khiến hệ thống tiểu động mạch trong thận bị phì đại, tiếp tục tổng hợp renin và gây ra một số tổn thương như:

• Tích tụ tế bào cơ trơn bất thường. 
• Hình thành mô sẹo. 
• Tăng số lượng sợi thần kinh quanh mạch máu và thu hút tế bào viêm đến vùng tổn thương. 

Việc dùng thuốc tăng huyết áp trong thời gian dài có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng thận

Các tổn thương này có thể dẫn đến bệnh lý về thận mạn tính, tiến triển chậm có nguy cơ gây biến chứng nghiêm trọng. 

Cũng theo nhận định của nhiều nhà khoa học, việc sử dụng thuốc ACEI dài ngày có thể tăng mật độ sợi thần kinh quanh động mạch của thận, gây phì đại tiểu động mạch. Từ đó dẫn đến tình trạng suy giảm chức năng lọc máu của thận. 

3. Lưu ý khi dùng thuốc để tránh ảnh hưởng đến thận 

Thực tế, một số loại thuốc dùng trong điều trị tăng huyết áp có thể ảnh hưởng đến chức năng thận. Thế nhưng không vì vậy mà người bệnh được tự ý ngừng dùng thuốc. Nếu không chú ý kiểm soát huyết áp, người bệnh có nguy cơ phải đối mặt với biến chứng đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận, thậm chí là tử vong. 

Phần lớn người bị tăng huyết áp vẫn cần duy trì dùng thuốc. Dựa theo mức độ tăng huyết áp, thể trạng sức khỏe của từng người bệnh, bác sĩ sẽ kê đơn loại thuốc phù hợp giúp kiểm soát huyết áp và hạn chế tác động lên thận. Trong quá trình sử dụng thuốc tăng huyết áp, người bệnh cần lưu ý: 

• Dùng thuốc theo chỉ dẫn: Dùng thuốc đều đặn theo liều lượng được chỉ định, không tự ý uống nhiều hoặc ít hơn liều lượng đã quy định. 
• Thận trọng khi kết hợp với những loại thuốc khác: Nếu đang dùng các loại thuốc điều trị khác, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể phải giãn cách dùng thuốc để hạn chế tương tác không mong muốn. 
• Kiểm tra chức năng thận định kỳ: Khi phải dùng thuốc điều trị tăng huyết áp trong thời gian dài, người bệnh cần tái khám định kỳ, kiểm tra chức năng thận theo chỉ định. Trường hợp thận có dấu hiệu bị tổn thương, suy giảm chức năng, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh liều lượng hoặc đổi loại thuốc phù hợp hơn. 
• Theo dõi tác dụng phụ (nếu có): Trong quá trình điều trị tăng huyết áp bằng thuốc, bạn cần chú ý theo dõi biểu hiện của cơ thể. Khi nhận thấy tác dụng phụ ảnh hưởng đến sức khỏe, bạn hãy thông báo ngay cho bác sĩ. 

Người bị tăng huyết áp cần dùng thuốc theo chỉ dẫn và kiểm tra chức năng thận định kỳ 

Nhìn chung, trong quá trình điều trị, bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá chức năng thận, mức độ tổn thương thận và những bệnh lý kèm theo như tiểu đường (nếu có). Với bệnh nhân bị suy thận, liều lượng thuốc cần được điều chỉnh dựa theo mức độ suy thận và lượng protein niệu. 

4. Các biện pháp kiểm soát huyết áp khác 

Song song với việc dùng thuốc theo chỉ định, người bệnh cần kết hợp các biện pháp kiểm soát huyết áp khác như: 

4.1. Kiểm soát cân nặng

Tình trạng thừa cân thường gia tăng nguy cơ tăng huyết áp. Do đó, mọi người cần cố gắng kiểm soát cân nặng ở mức hợp lý thông qua chế độ ăn uống khoa học và luyện tập điều độ. 

Cân nặng tăng thường kéo theo tình trạng tăng huyết áp

4.2. Tập thể dục thường xuyên

Duy trì tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần hoặc 30 phút/ngày có thể giúp kiểm soát hiệu quả huyết áp. Để hạn chế tình trạng tăng huyết áp trở lại, bạn cần luyện tập đều đặn, tránh bỏ dở ngang chừng. Trong đó, chạy bộ, đạp xe, bơi lội,... là những môn thể thao phù hợp với những người cần giảm huyết áp. 

4.3. Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh

Khi xây dựng và áp dụng chế độ ăn uống để kiểm soát huyết áp, bạn cần lưu ý: 

• Ưu tiên các nhóm thực phẩm lành mạnh: Bao gồm rau củ quả, cá hồi, cá béo, các loại đậu, dầu ô liu, sữa chua. 
• Những loại thực phẩm cần hạn chế tiêu thụ: Chẳng hạn như thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều dầu mỡ, thịt nguội, đồ muối chua. 
• Giảm lượng muối tiêu thụ: Ở người trưởng thành, lượng muối tiêu thụ mỗi ngày không nên vượt quá 1.500mg. Trong quá trình tra nấu, bạn nên cố gắng tiết giảm lượng muối. 
• Cắt giảm một số loại đồ uống không tốt cho sức khỏe: Bao gồm rượu, bia, đồ uống giàu caffeine. 

Một số loại thực phẩm tốt cho người cao huyết áp

4.4. Tìm cách giải tỏa căng thẳng

Căng thẳng kéo dài là một trong những yếu tố thúc đẩy tăng huyết áp. Do vậy, bạn nên tìm cách giải tỏa căng thẳng thông qua một số việc làm đơn giản dưới đây:

• Lên kế hoạch cho công việc mỗi ngày, tránh làm việc quá sức. 
• Dành thời gian nghỉ ngơi, cố gắng ngủ sớm và đủ giấc. 
• Hạn chế lo nghĩ quá nhiều. 
• Học cách suy nghĩ tích cực để tâm trạng luôn thoải mái. 
• Tích cực tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh để giải tỏa căng thẳng. 

Ngoài ra, mọi người cần duy trì thói quen kiểm tra huyết áp mỗi ngày nhằm phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, đi khám và điều trị kịp thời. 

Uống thuốc huyết áp có ảnh hưởng đến thận không còn tùy thuộc vào chủng loại thuốc, liều lượng và thời gian sử dụng. Nhìn chung, nguy cơ ảnh hưởng đến thận khi dùng thuốc huyết áp nào khó tránh khỏi nhưng mức độ ảnh hưởng có thể được kiểm soát nếu người bệnh tuân thủ liều lượng, kiểm tra chức năng thận định kỳ để điều chỉnh kịp thời. 

Để đảm bảo việc điều trị bệnh hiệu quả, an toàn, bạn nên đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Tim mạch thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám trước, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.