1. Những điểm cần biết về bệnh sốt rét

Sốt rét là một bệnh lý truyền nhiễm do ký sinh trùng Plasmodium gây nên, lây sang người khi bị muỗi Anopheles cái mang mầm bệnh đốt. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, ký sinh trùng trước tiên phát triển tại gan, sau đó xâm nhập vào hồng cầu, gây ra các cơn sốt theo chu kỳ đặc trưng, gây ra các cơn sốt theo chu kỳ đặc trưng.

bệnh sốt rét thường xuất hiện với tần suất cao tại các khu vực có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, do điều kiện môi trường tại đây tạo thuận lợi cho muỗi phát triển và lan truyền mầm bệnh. Nếu không được chẩn đoán và can thiệp điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra hàng loạt biến chứng nghiêm trọng như biến chứng nghiêm trọng như thiếu máu nặng, suy đa cơ quan, sốt rét thể não và tăng nguy cơ tử vong. Vì vậy, việc hiểu đúng về bệnh sốt rét là cơ sở quan trọng để nhận biết sớm và chủ động phòng ngừa hiệu quả.

Sốt rét cần được phát hiện và điều trị sớm để hạn chế biến chứng

2. Bệnh sốt rét lây qua đường nào?

Bệnh sốt rét không lây lan qua tiếp xúc thông thường, mà chủ yếu được truyền từ người sang người thông qua muỗi trung gian hoặc trong một số trường hợp đặc biệt liên quan đến đường máu. Nắm rõ bệnh sốt rét lây qua đường nào giúp mỗi người chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa phù hợp, từ đó hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Cụ thể, bệnh có thể lây truyền qua các con đường sau:

Qua muỗi Anopheles cái

Đây được xem là hình thức lây nhiễm chính và thường gặp nhất của bệnh sốt rét. Khi muỗi Anopheles cái hút máu người đang nhiễm ký sinh trùng Plasmodium, muỗi sẽ mang mầm bệnh. Khi muỗi mang mầm bệnh tiếp tục đốt người lành, ký sinh trùng sẽ được truyền vào cơ thể và bắt đầu gây nhiễm bệnh.

Lây truyền qua máu

Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh sốt rét có thể lây qua đường máu như truyền máu không được sàng lọc đầy đủ, dùng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ y tế không đảm bảo vô trùng. Khi máu chứa ký sinh trùng xâm nhập trực tiếp vào cơ thể, nguy cơ nhiễm bệnh sẽ tăng lên.

Nguy cơ lây nhiễm từ mẹ sang thai nhi

Ở phụ nữ mang thai bị sốt rét, ký sinh trùng có khả năng lây sang thai nhi thông qua nhau thai hoặc trong thời điểm chuyển dạ, sinh con. Mặc dù không phổ biến, nhưng đây là con đường lây truyền cần được đặc biệt lưu ý vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.

3. Các biểu hiện thường gặp của bệnh sốt rét

Bên cạnh việc tìm hiểu bệnh sốt rét lây qua đường nào, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường còn giúp người bệnh được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, từ đó giảm thiểu nguy cơ biến chứng. Các biểu hiện của bệnh sốt rét thường bao gồm:

• Sốt cao từng cơn, có thể kèm theo rét run dữ dội.
• Ra nhiều mồ hôi sau cơn sốt, cơ thể mệt mỏi, suy nhược.
• Đau đầu, đau cơ, đau khớp, cảm giác uể oải kéo dài.
• Cảm giác buồn nôn, nôn ói, ăn uống kém, một số trường hợp có thể xuất hiện tiêu chảy.
• Tình trạng thiếu máu, biểu hiện bằng da xanh, niêm mạc nhợt nhạt do hồng cầu bị phá hủy.
• Khi bệnh diễn tiến nặng, người bệnh có thể vàng da, vàng mắt kèm nước tiểu sẫm màu.
• Rối loạn ý thức, co giật hoặc hôn mê có thể xảy ra trong các trường hợp nặng, tuy không phổ biến nhưng rất nguy hiểm.

Các biểu hiện của bệnh có thể khởi phát sau một khoảng thời gian từ vài ngày đến vài tuần kể từ lúc bị muỗi mang mầm bệnh đốt. Khi nhận thấy những dấu hiệu nghi ngờ, đặc biệt ở người từng đến vùng có dịch sốt rét, cần chủ động đi khám để được xét nghiệm và điều trị sớm.

Người bệnh sốt rét thường sốt cao từng cơn, có thể kèm theo rét run dữ dội

4. Cách phòng tránh bệnh sốt rét hiệu quả

Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh, mỗi người cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa, đặc biệt là tại những khu vực có nguy cơ cao. Các cách phòng tránh bệnh sốt rét hiệu quả bao gồm:

• Phòng tránh muỗi đốt: Bạn nên ngủ màn, đặc biệt là màn tẩm hóa chất diệt muỗi; mặc quần áo dài tay; sử dụng kem hoặc xịt chống muỗi khi ra ngoài, nhất là vào buổi tối; đồng thời dọn dẹp, loại bỏ các ổ nước đọng xung quanh nơi ở để hạn chế muỗi sinh sản.
• Đảm bảo an toàn trong truyền máu và tiêm chích: Tuyệt đối bạn không nên dùng chung kim tiêm, dao cạo hoặc các vật dụng có nguy cơ dính máu; chỉ truyền máu và thực hiện các thủ thuật y tế tại cơ sở uy tín, nơi máu và dụng cụ đã được kiểm tra, vô trùng đầy đủ.
• Chủ động phòng bệnh khi đến vùng có dịch sốt rét: Bạn nên uống thuốc dự phòng sốt rét theo đúng chỉ định của bác sĩ; sử dụng các biện pháp phòng tránh muỗi đốt trong suốt thời gian lưu trú như ngủ màn, dùng thuốc chống muỗi; đồng thời theo dõi sức khỏe và đi khám ngay nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ trong hoặc sau khi rời khỏi vùng dịch.
• Nâng cao ý thức cộng đồng: Mỗi người cần chủ động giữ gìn vệ sinh môi trường sống, phối hợp thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi tại địa phương. Đồng thời, nâng cao nhận thức, tuyên truyền cho người thân và cộng đồng về nguy cơ mắc bệnh sốt rét cũng như cách phòng ngừa nhằm hạn chế sự lây lan của bệnh.

5. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến cơ sở y tế để thăm khám ngay trong các trường hợp sau:

• Sốt cao kéo dài, rét run, mệt mỏi nhiều, đặc biệt khi các triệu chứng không thuyên giảm sau vài ngày.
• Xuất hiện triệu chứng nghi ngờ sốt rét như đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, ra nhiều mồ hôi sau cơn sốt.
• Có tiền sử đi đến hoặc sinh sống tại vùng có dịch sốt rét, kể cả khi triệu chứng còn nhẹ.
• Xuất hiện dấu hiệu nặng như thiếu máu, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, rối loạn ý thức hoặc co giật.
• Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền khi nghi ngờ mắc sốt rét.

Bạn nên đến thăm khám bác sĩ nếu sốt cao kéo dài, rét run, mệt mỏi nhiều

Việc hiểu rõ bệnh sốt rét lây qua đường nào sẽ giúp mỗi người chủ động phòng tránh nguy cơ mắc bệnh, thực hiện đúng các biện pháp bảo vệ sức khỏe và phát hiện sớm để điều trị kịp thời, từ đó hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm và sự lây lan trong cộng đồng.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc liên quan đến bệnh sốt rét hoặc cần tư vấn, xét nghiệm và thăm khám, hãy liên hệ Tổng đài MEDLATEC 1900 56 56 56 để được đội ngũ bác sĩ hỗ trợ nhanh chóng, chính xác và tận tình.