1. Vì sao bị hóc xương gà ở cổ?

Bị hóc xương gà ở cổ là tình trạng mảnh xương gà mắc kẹt ở vùng họng, amidan hoặc thực quản sau khi ăn. Tình trạng này có thể xảy ra với bất kỳ ai, nhưng thường xảy ra nhiều hơn ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc những người có thói quen ăn nhanh, nhai không kỹ, vừa ăn vừa nói chuyện.

Do xương gà thường mảnh, sắc và khó nhìn thấy, nên rất dễ trôi vào cổ họng mà người ăn không nhận biết kịp thời. Khi những mảnh xương sắc này mắc lại và không được lấy ra đúng cách, chúng có thể gây viêm, áp xe vùng cổ hoặc thậm chí thủng thực quản, viêm trung thất... đây là các biến chứng nguy hiểm cần được bác sĩ thăm khám sớm.

Các món ăn chứa xương gà nếu nhai không kỹ, ăn vội rất dễ bị hóc

2. Khi bị hóc xương gà ở cổ cần làm gì?

Khi gặp tình trạng hóc xương gà, bạn cần bình tĩnh để xử trí đúng cách:

2.1. Dừng ăn để theo dõi và đánh giá mức độ

Ngay khi cảm thấy đau nhói hoặc vướng ở cổ họng sau khi ăn, bạn hãy:

• Ngừng ăn ngay lập tức, ngồi thẳng người và không tự móc họng.
• Hít thở chậm và sâu để tránh hoảng loạn.

Khi đã giữ được bình tĩnh, bạn sẽ xác định được mình có nuốt phải miếng xương to hay không, chỉ bị vướng cộm nhẹ hay đau dữ dội ở họng, có khó thở hay không. Nếu cảm giác đau, vướng rõ rệt, khu trú một điểm và không tự hết sau một thời gian ngắn, bạn không nên cố chịu đựng mà cần sắp xếp đi khám sớm để bác sĩ kiểm tra.

2.2. Quan sát, súc miệng bằng nước muối ấm và khạc nhẹ để đẩy xương ra

Nếu không thấy có dấu hiệu nguy hiểm, bạn há miệng lớn, nhờ người thân dùng đèn soi vào cổ họng và quan sát. Nếu nhìn thấy xương ở vị trí dễ tiếp cận và không quá sâu, bạn hãy pha nước muối loãng ấm sau đó ngậm một ngụm nước, ngửa cổ và súc họng khoảng 10 - 15 giây rồi nhổ ra, lặp lại như vậy 2 - 3 lần. Việc làm này giúp làm dịu niêm mạc họng, hỗ trợ đẩy xương ra ngoài dễ hơn.

Tiếp sau đó, bạn hãy ho nhẹ. Nếu xương còn nông và chưa cắm sâu, phản xạ ho tự nhiên có thể giúp đẩy dị vật ra ngoài.

Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính hỗ trợ giảm khó chịu, không thay thế việc thăm khám y tế. Vì vậy, nếu sau đó bạn vẫn còn cảm giác mắc xương hoặc đau tăng khi nuốt, nuốt vướng thì cần đi khám ngay, không tiếp tục cố súc họng, ho hoặc khạc nhiều lần.

2.3. Thăm khám bác sĩ

Sau khi đã xử trí ban đầu bằng những cách trên, bạn cần theo dõi xem cơn đau có giảm không, có còn cảm giác cộm và vướng không, có xuất hiện tình trạng sưng, sốt hay khó nuốt không. Nếu cảm giác vướng biến mất trong thời gian ngắn, không còn đau khi nuốt, không khó chịu trở lại tức là nguy cơ xương còn mắc lại thấp hơn. Nếu sau vài ngày, bạn bị đau cổ, đau ngực, sốt, nuốt nghẹn hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, bạn vẫn nên đi khám để được kiểm tra kỹ lưỡng.

Ngoài ra, nếu sau khi bị hóc xương gà ở cổ và gặp các tình trạng sau, bạn nên đến cơ sở y tế ngay để có phương án khắc phục an toàn:

• Đau nhiều, nuốt khó hoặc cảm giác mắc xương không giảm sau nghỉ ngơi và súc họng nước muối.
• Có dấu hiệu chảy máu trong cổ họng.
• Sốt hoặc sưng đau cổ.
• khó thở, nuốt nghẹn. 

Tại cơ sở y tế, bác sĩ sẽ dùng đèn và dụng cụ soi họng để quan sát trực tiếp vùng: amidan, thành sau họng, đáy lưỡi hoặc chỉ định nội soi nhằm xác định chính xác vị trí và độ cắm của xương. Khi đã xác định được vị trí xương, bác sĩ sẽ dùng kẹp chuyên dụng để gắp xương, hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương niêm mạc. 

Sau khi gắp dị vật, vùng niêm mạc họng sẽ được kiểm tra lại để đánh giá nguy cơ trầy xước, chảy máu, viêm nhiễm. Nếu có tổn thương nhẹ, người bệnh có thể được kê thuốc kháng viêm, thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh (nếu cần). Việc dùng thuốc theo đơn của bác sĩ sẽ giúp niêm mạc họng hồi phục nhanh và phòng ngừa nguy cơ biến chứng.

Khi xương gà đã được lấy ra ngoài, bạn cũng nên theo dõi trong vòng 24 - 48 giờ xem có gặp tình trạng đau, sốt, khó nuốt hay không. Thời gian này bạn nên ăn đồ ăn mềm, tránh thức ăn cứng, cay nóng vài ngày để niêm mạc họng lành. Ngoài ra, bạn cũng nên dùng nước muối ấm súc họng 2 - 3 lần/ngày để giảm nguy cơ viêm nhiễm. Nếu có dấu hiệu bất thường nào, cần tái khám ngay. 

Nếu bác sĩ nghi ngờ xương đã di chuyển xuống sâu hơn trong đường tiêu hoá, bạn có thể được chỉ định thêm chẩn đoán hình ảnh hoặc thăm dò chức năng phù hợp để loại trừ nguy cơ thủng hoặc áp xe.

Người bệnh bị hóc xương được bác sĩ kiểm tra trước khi gắp dị vật

3. Những việc tuyệt đối không được làm khi bị hóc xương gà

Khi bị hóc xương gà ở cổ, tuyệt đối không được:

• Cố nuốt nhiều cơm, bánh mì hoặc trái cây để "đẩy" xương.
• Dùng tay móc vào cổ họng.
• Uống rượu hoặc các dung dịch ăn mòn như giấm loãng.

Những việc làm này không được bác sĩ chuyên khoa khuyến nghị thực hiện vì có thể gây trầy xước niêm mạc, nhiễm trùng, đẩy xương vào sâu hơn, ngạt thở, rách thực quản, khiến việc lấy dị vật sau đó khó khăn hơn.

Bạn cũng không nên tự ý dùng thuốc giảm đau, kháng viêm liều cao để cố gắng xử trí tại nhà. Vì thuốc chỉ giảm bớt triệu chứng mà không loại bỏ được dị vật, có thể làm chậm trễ thời điểm đi khám, gây ra biến chứng.

Đặc biệt, nếu đối tượng hóc phải xương gà là trẻ nhỏ hoặc người già, phản xạ nuốt hạn chế nên tốt nhất không tự lấy xương tại nhà để tránh nguy cơ xảy ra biến chứng.

Trong các trường hợp này, nên đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và xử trí bởi bác sĩ chuyên khoa Tai mũi họng hoặc Tiêu hoá.

4. Cách phòng tránh nguy cơ hóc xương gà

Phần lớn các trường hợp bị hóc xương gà ở cổ đều xuất phát từ thói quen ăn uống thiếu cẩn thận. Vì thế, bằng cách duy trì những thói quen sau, bạn có thể phòng tránh nguy cơ gặp phải tình trạng này:

• Ăn chậm, nhai kỹ từng miếng trước khi nuốt để phát hiện các mảnh xương nhỏ, đặc biệt là khi ăn cổ, cánh và chân gà.
• Không vừa ăn vừa nói chuyện, cười đùa, xem điện thoại. Tốt nhất nên đợi đến khi nuốt xong hãy trò chuyện. Tránh đùa nghịch, trêu chọc trẻ nhỏ khi đang ăn.
• Lọc kỹ xương trước khi ăn, nhất là với các món ăn dành cho trẻ nhỏ và người già.
• Không băm nhuyễn lẫn cả xương và thịt. Nếu xương chưa được xử lý kỹ, các mảnh nhỏ rất dễ lẫn vào thức ăn và gây hóc khi ăn.
• Tập thói quen kiểm tra kỹ trước khi nuốt, nếu khi nhai phát hiện vật cứng bất thường, hãy dừng lại và bỏ ra để kiểm tra.
• Việc giáo dục trẻ em về cách ăn chậm nhai kỹ, không nói chuyện khi ăn, không ngậm đồ chơi hoặc vật cứng trong miệng cũng giúp giảm nguy cơ hóc dị vật nói chung.

Lọc kỹ xương trước khi ăn giúp giảm thiểu nguy cơ bị hóc xương gà ở cổ

Bị hóc xương gà ở cổ tưởng chừng là tình huống đơn giản nhưng nếu xử trí sai cách có thể tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm. Vì thế, nếu gặp phải hiện tượng này, tốt nhất bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng để được nội soi và gắp xương an toàn. 

Trong tình huống hóc phải dị vật và lúng túng không biết nên xử trí thế nào, quý khách hàng có thể liên hệ ngay Hotline 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ nhanh chóng.