Bổ sung DHA cho trẻ em: Khi nào và liều lượng bao nhiêu là đủ?

1. DHA là gì?

DHA (Docosahexaenoic Acid) là một axit béo không bão hòa đa chuỗi dài thuộc nhóm Omega-3. Đây là một trong những dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, đặc biệt tập trung nhiều ở các cơ quan có độ nhạy cảm cao như não bộ và võng mạc mắt.

Về mặt sinh học, cơ thể người nói chung và trẻ em nói riêng có khả năng tự chuyển hóa một lượng rất nhỏ DHA từ tiền chất là Acid Alpha-Linolenic (ALA). Tuy nhiên, ở giai đoạn sơ sinh và trẻ nhỏ, hệ thống enzyme chuyển hóa này còn non nớt và hoạt động hạn chế. Do đó, trẻ không thể tự tổng hợp đủ lượng DHA cần thiết mà bắt buộc phải hấp thụ trực tiếp từ nguồn dinh dưỡng bên ngoài như sữa mẹ, chế độ ăn dặm hoặc các sản phẩm bổ sung chuyên biệt.

Bổ sung DHA cho trẻ em đúng liều lượng giúp con phát triển trí não vượt trội

2. Vai trò cốt lõi của DHA đối với sự phát triển của trẻ nhỏ

DHA là dưỡng chất thiết yếu mang lại nhiều vai trò quan trọng cho trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời, cụ thể:

2.1. Hỗ trợ phát triển não bộ và nâng cao chỉ số IQ

DHA chiếm đến khoảng 90% lượng chất béo không bão hòa trong não và là thành phần cấu tạo quan trọng của chất xám. Sự có mặt của DHA giúp tối ưu hóa màng tế bào, tăng độ nhạy của các khớp thần kinh (synapse), giúp các neuron truyền tải thông tin nhanh chóng và chính xác. Theo báo cáo được đăng trên NIH (Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ), trẻ được bú mẹ hoàn toàn (được cung cấp đủ lượng DHA cần thiết) có chỉ số IQ cao hơn 8.3 điểm khi lên 7 - 8 tuổi, đồng thời giảm rõ rệt tỷ lệ chậm phát triển ngôn ngữ, hành vi.

2.2. Hoàn thiện chức năng thị giác

Võng mạc là nơi tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu hình ảnh lên não. Vì DHA chiếm tới 50 - 60% tổng lượng axit béo tại võng mạc nên việc thiếu hụt chất này sẽ khiến các tế bào quang học hoạt động kém nhạy bén. Cung cấp đầy đủ DHA giúp trẻ hoàn thiện thị lực, sở hữu đôi mắt sáng khỏe và giảm thiểu nguy cơ mắc các tật khúc xạ học đường như cận thị, loạn thị.

2.3. Củng cố hệ miễn dịch tự nhiên và bảo vệ đường hô hấp của bé

Khi kết hợp hài hòa với ARA (Axit Arachidonic), DHA giúp điều hòa phản ứng miễn dịch của tế bào và củng cố hàng rào phòng ngự tự nhiên. Khi bổ sung đủ DHA cho trẻ em từ sớm, tỷ lệ trẻ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, viêm phế quản hay hen suyễn sẽ thấp hơn. Đồng thời, nguy cơ dị ứng thời tiết và chàm thể tạng ở trẻ cũng giảm đi đáng kể.

2.4. Thúc đẩy chỉ số thể chất (vòng đầu, chiều cao, cân nặng)

Ở giai đoạn bào thai (đặc biệt là 3 tháng cuối), thai nhi cần tích lũy lượng lớn DHA từ mẹ để hoàn thiện hệ thần kinh, giúp giảm tỷ lệ sinh non và đảm bảo bé chào đời với cân nặng, chiều dài, vòng đầu đạt chuẩn. Sau khi sinh, do não bộ trẻ vẫn tăng trưởng rất nhanh (đạt 70% trọng lượng não người lớn), việc tiếp tục nạp đủ DHA cho trẻ em chính là bệ phóng giúp trẻ phát triển thể chất toàn diện.

Được bổ sung DHA đầy đủ giúp con phát triển tốt hơn

3. Thời điểm và lộ trình bổ sung DHA cho trẻ em

Nhu cầu về lượng DHA của cơ thể trẻ thay đổi liên tục qua từng giai đoạn phát triển. Cha mẹ có thể tham khảo lộ trình dưới đây để bổ sung đúng cách:

3.1. Trẻ sơ sinh đến 6 tháng tuổi (Ưu tiên sữa mẹ hoàn toàn)

Trong 6 tháng đầu đời, sữa mẹ là nguồn cung cấp DHA tốt nhất, an toàn và dễ hấp thu cho hệ thần kinh non nớt của trẻ. Để đảm bảo chất lượng sữa, người mẹ cần bổ sung tối thiểu 200mg DHA mỗi ngày qua chế độ ăn uống hoặc viên uống. 

Trường hợp mẹ thiếu sữa, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn sữa công thức có hàm lượng DHA tối ưu (khoảng 17mg/100kcal) hoặc bổ sung giọt DHA tinh khiết trực tiếp, đặc biệt đối với trẻ sinh non.

3.2. Giai đoạn từ 6 - 12 tháng tuổi (Bé bước vào thời kỳ ăn dặm)

Đây là giai đoạn hệ tiêu hóa của trẻ bắt đầu làm quen với thức ăn đặc và cơ thể cần lượng DHA lớn để tổng hợp các hormone hỗ trợ quá trình phát triển vận động, nhận thức. Cha mẹ nên đa dạng hóa thực đơn ăn dặm của con bằng cách đưa vào khẩu phần các thực phẩm giàu DHA tự nhiên như lòng đỏ trứng gà, cá hồi, cá thu xay nhuyễn hoặc các loại rau xanh đậm.

3.3. Trẻ từ 1 tuổi đến 6 tuổi (Giai đoạn khám phá và tư duy)

Khi bước vào độ tuổi tập nói, tập đi và tăng cường học hỏi từ thế giới xung quanh, não bộ của trẻ phải hoạt động liên tục và cần khoảng 75mg DHA mỗi ngày. Để đáp ứng nhu cầu này, cha mẹ nên duy trì cho bé chế độ ăn uống phong phú với cá biển (2 - 3 bữa/tuần), các loại hạt dinh dưỡng (óc chó, hạnh nhân) xay sữa, hoặc sử dụng thêm sữa công thức và sữa chua bổ sung DHA.

3.4. Trẻ từ 6 tuổi trở lên (Giai đoạn học tập cường độ cao)

Khi bước vào môi trường tiểu học, trẻ cần sự tập trung cao độ, khả năng ghi nhớ và tư duy logic nên nhu cầu DHA tăng dần lên mức 100mg - 150mg mỗi ngày. Cha mẹ nên khuyến khích con ăn nhiều thực phẩm giàu Omega-3. Nếu trẻ kén ăn, không thích ăn cá hoặc hải sản, phụ huynh có thể cân nhắc bổ sung các dòng thực phẩm bảo vệ sức khỏe chứa DHA dưới sự hướng dẫn của chuyên gia y tế.

4. Liệu có nên duy trì bổ sung DHA cho trẻ em liên tục?

Bổ sung DHA cho trẻ em qua thực phẩm hàng ngày là cách an toàn và tự nhiên. Tuy nhiên, đối với các sản phẩm bổ sung dạng viên uống, siro hay giọt nhỏ, việc sử dụng cần tuân thủ những nguyên tắc y khoa nghiêm ngặt.

4.1. Sử dụng theo chu kỳ hợp lý

Đối với các thực phẩm chức năng bổ sung DHA, các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ không nên cho trẻ uống liên tục không ngừng nghỉ suốt cả năm. Phương pháp tối ưu nhất là bổ sung theo từng đợt kéo dài từ 2 đến 3 tháng, sau đó tạm ngưng một thời gian trước khi bắt đầu đợt mới. Việc bổ sung theo chu kỳ giúp cơ thể tích lũy đủ lượng cần thiết mà không gây quá tải cho hệ tiêu hóa và gan, thận của trẻ.

4.2. Cảnh báo khi bổ sung quá liều

Việc lạm dụng quá mức DHA có thể dẫn đến những phản ứng ngược nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ. Việc tiêu thụ lượng DHA vượt quá khuyến nghị (trên 3g mỗi ngày hoặc dùng liều cao kéo dài từ các chế phẩm tổng hợp) có thể gây ra các biến chứng như:

• Nguy cơ kích ứng đường tiêu hóa và các phản ứng phụ khi dùng quá liều.
• Làm loãng máu, tăng nguy cơ chảy máu khó cầm (chảy máu cam, xuất huyết dưới da).
• Gây tổn thương tế bào và ảnh hưởng đến hoạt động điều hòa đường huyết của cơ thể.

Do đó, trước khi quyết định sử dụng bất kỳ loại chế phẩm bổ sung DHA nào cho con, cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra sức khỏe dinh dưỡng và tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn liều lượng phù hợp.

Ba mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để bổ sung vi chất cho con khoa học và an toàn

Để bảo vệ sức khỏe và tối ưu sự phát triển của con, cha mẹ nên xây dựng lộ trình bổ sung DHA cho trẻ em thật khoa học và đúng liều lượng ngay từ những năm tháng đầu đời. Để được tư vấn chi tiết hơn về dinh dưỡng, Quý khách có thể đến chuyên khoa Dinh dưỡng thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được các chuyên gia hỗ trợ chi tiết. Để đặt lịch khám tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56.