1. Nguyên nhân khiến trẻ bị đau tai

Đau tai là cảm giác đau nhức, khó chịu xảy ra ở tai ngoài, tai giữa hoặc tai trong. Khi bị đau tai, trẻ cũng thường có biểu hiện: quấy khóc nhiều, hay đưa tay dụi hoặc kéo tai, phản ứng chậm với âm thanh, sốt nhẹ hoặc cao, có dịch chảy ra từ tai,... Tùy vào nguyên nhân gây nên mà mức độ đau và triệu chứng đi kèm ở mỗi trẻ sẽ có sự khác nhau.

Nguyên nhân thường gặp trong các trường hợp đau tai ở trẻ là: 

• Viêm tai giữa:

Viêm tai giữa là nguyên nhân dễ gặp nhất ở trẻ bị đau tai, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi. Bệnh lý này thường xuất hiện sau khi trẻ bị viêm mũi họng, cảm lạnh hoặc cúm. Trẻ bị viêm tai giữa thường có dấu hiệu đau tai, quấy khóc nhiều về đêm, sốt, chán ăn, bỏ bú, có thể chảy dịch vàng ở tai,... Nếu bệnh kéo dài hoặc xử lý không đúng cách có thể làm giảm thính lực của trẻ.

• Nước vào tai:

Nước đọng trong tai cũng dễ tạo điều kiện để vi khuẩn phát triển, từ đó gây viêm ống tai ngoài và khiến trẻ đau tai. 

• Dị vật trong tai:

Trẻ nhỏ thường tò mò và hiếu động nên có thể cho hạt, đồ chơi nhỏ hoặc giấy vào tai. Đây chính là những dị vật gây kích ứng, viêm nhiễm và khiến trẻ bị đau tai dữ dội.

• Ráy tai tích tụ quá nhiều:

Ráy tai có vai trò bảo vệ ống tai, nhưng nếu tích tụ quá nhiều sẽ gây bít tắc, đau tai và làm giảm khả năng nghe của trẻ.

• Thay đổi áp suất tai đột ngột:

Khi trẻ đi máy bay, đi thang máy với tốc độ nhanh, sự thay đổi áp suất có thể gây đau tai tạm thời.

• Mọc răng hoặc đau họng:

Đôi khi trẻ bị đau tai không phải do vấn đề tại tai, mà do cơn đau lan từ các vùng lân cận như khi trẻ mọc răng, sâu răng, hoặc bị viêm họng, viêm amidan.

Viêm tai giữa là nguyên nhân thường gặp nhất ở các trường hợp trẻ nhỏ bị đau tai

2. Cách xử lý khi trẻ bị đau tai an toàn 

Khi trẻ có dấu hiệu đau tai, cha mẹ cần bình tĩnh để tìm cách xử lý an toàn, tránh làm tình trạng nặng hơn. Một số trường hợp đau tai có thể tự cải thiện sau vài ngày hoặc với sự chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên cha mẹ cần biết khi nào nên can thiệp y tế. Cha mẹ có thể tham khảo một số cách xử lý khi trẻ bị đau tai sau đây: 

2.1. Quan sát kỹ các dấu hiệu của con

Việc đầu tiên cha mẹ cần làm là hãy quan sát kỹ biểu hiện của trẻ để phát hiện trẻ có sốt hay không, có chảy dịch tai không, đau ở một hay cả hai bên tai, mất thăng bằng, bỏ bú, chán ăn không,... Nắm bắt những thông tin này sẽ giúp cha mẹ có căn cứ để cung cấp cho bác sĩ trong trường hợp trẻ cần thăm khám.

2.2. Giữ tai trẻ luôn khô ráo, sạch sẽ

Nếu nghi ngờ trẻ bị đau tai do nước vào tai, cha mẹ hãy dùng khăn mềm lau nhẹ bên ngoài tai và cho trẻ nghiêng đầu về bên tai bị nước vào, kéo nhẹ vành tai ra sau, lên trên, để nước tự chảy ra. Cha mẹ cũng có thể dùng máy sấy tóc ở chế độ mát, đặt cách tai trẻ 30cm và sấy khô. Tuyệt đối không nên dùng tăm bông ngoáy sâu vào tai của trẻ vì có thể gây trầy xước, nhiễm trùng ống tai, thậm chí chấn thương gây thủng màng nhĩ.

2.3. Chườm ấm giúp giảm đau tai

Để giảm đau tai tạm thời cho con, cha mẹ hãy dùng khăn ấm, vắt khô rồi đặt nhẹ lên vùng tai bị đau khoảng 20 phút (hoặc cho đến khi thuốc giảm đau phát huy tác dụng) để giúp làm dịu cảm giác đau của trẻ.

2.4. Cho trẻ nghỉ ngơi và uống đủ nước

Đau tai cũng có thể là biểu hiện cho thấy cơ thể của trẻ đang phản ứng để chống lại viêm nhiễm. Lúc này, cha mẹ hãy cho trẻ được nghỉ ngơi đầy đủ, uống nước ấm theo nhu cầu để làm loãng dịch nhầy và ngăn mất nước. Khi trẻ ngủ, hãy kê cao đầu trẻ bằng gối (với trẻ lớn) hoặc nâng cao phía đầu nệm. Tư thế này giúp dịch trong tai thoát ra dễ dàng hơn, giảm áp lực lên tai giữa và giảm đau hiệu quả.

2.5. Đưa trẻ đến cơ sở y tế kiểm tra

Những cách xử lý khi trẻ bị đau tai trên đây chỉ phù hợp với các trường hợp đau tai do nguyên nhân khách quan, không xuất phát từ vấn đề bệnh lý. Trẻ nhỏ chưa có khả năng diễn đạt chính xác về cảm giác đau tai của mình, nhiều trường hợp trẻ chỉ quấy khóc, bỏ bú, sốt nhẹ hoặc liên tục đưa tay lên tai. Nếu cha mẹ không nhận biết sớm và áp dụng đúng cách xử lý khi trẻ bị đau tai phù hợp, tình trạng có thể tiến triển nặng hơn.

Vì thế, khi phát hiện con có các dấu hiệu sau, cha mẹ cần cho trẻ thăm khám để được chẩn đoán đúng nguyên nhân và có biện pháp điều trị tốt nhất: 

• Trẻ đau tai kéo dài trên 2 ngày không giảm.
• Sốt cao trên 38.5 độ C.
• Tai chảy mủ, máu hoặc dịch có mùi hôi.
• Vùng da quanh tai bị sưng đỏ.
• Trẻ bị giảm khả năng nghe rõ rệt.
• Trẻ dưới 2 tuổi bị đau ở cả hai bên tai.

Ngoài ra, nếu phát hiện trẻ bị đau tai do dị vật, cha mẹ cũng không nên cố tìm cách lấy dị vật tại nhà. Việc làm này dễ khiến dị vật bị đẩy sâu vào bên trong, thậm chí còn dễ gây tổn thương tới ống tai và thủng màng nhĩ của trẻ. Cách tốt nhất cha mẹ nên làm là đưa con tới cơ sở y tế để được bác sĩ gắp dị vật an toàn.

Trẻ được bác sĩ kiểm tra tìm nguyên nhân gây đau tai

3. Những việc cha mẹ tuyệt đối không nên làm khi trẻ bị đau tai

Trong quá trình tìm cách xử lý khi trẻ bị đau tai, cha mẹ cũng cần tránh những sai lầm sau vì chúng có thể khiến tình trạng của trẻ trở nên nặng hơn:

• Tự ý nhỏ thuốc vào tai trẻ: Việc tự ý sử dụng thuốc nhỏ tai khi chưa biết rõ nguyên nhân có thể làm tổn thương tai giữa, đặc biệt nguy hiểm nếu màng nhĩ của trẻ bị thủng.
• Dùng vật cứng ngoáy tai cho trẻ: Tăm bông, que ngoáy tai hoặc vật cứng có thể đẩy ráy tai vào sâu hơn, gây trầy xước ống tai và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Áp dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng như nhỏ nước lá, nhỏ dung dịch tự chế,... vào tai trẻ có thể gây kích ứng và nhiễm trùng nghiêm trọng.

Cha mẹ không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc khi phát hiện con có dấu hiệu đau tai

Cha mẹ không nên chủ quan khi phát hiện con có biểu hiện đau tai, bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý tai mũi họng cần được can thiệp sớm. Trong trường hợp này, cách xử lý khi trẻ bị đau tai đúng là phụ huynh cần giữ bình tĩnh, theo dõi kỹ các triệu chứng đi kèm và đưa trẻ tới cơ sở y tế thăm khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường.

Nếu có nhu cầu đặt lịch khám cho con cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách hàng có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.