Hành trình 10 năm sống chung với đau khớp vai: Điều trị nhiều nhưng chưa dứt điểm 

Bệnh nhân V.Q.H (67 tuổi, Lạng Sơn) đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC thăm khám trong tình trạng đau khớp vai trái kéo dài, mức độ đau nhiều, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hàng ngày. Khai thác bệnh sử cho thấy, cách đây khoảng 10 năm, bệnh nhân từng gặp chấn thương vùng vai trái do tai nạn sinh hoạt. Tuy nhiên, sau thời điểm đó, người bệnh không can thiệp y tế mà chỉ theo dõi tại nhà. 

Trong nhiều năm tiếp theo, cơn đau xuất hiện rải rác, chủ yếu khi vận động mạnh. Đặc biệt, khoảng 1 năm gần đây, tình trạng đau tăng rõ rệt, đau liên tục cả ngày, tăng khi vận động và về đêm. Người bệnh không sốt, không đau ngực khó thở, không gầy sụt cân.  

Trước đó, bệnh nhân đã đi khám tại địa phương và được chẩn đoán viêm gân trên gai, viêm gân nhị đầu. Phác đồ điều trị gồm thuốc giảm đau chống viêm (NSAIDs) kết hợp tiêm corticoid nhiều đợt. Tuy nhiên, hiệu quả cải thiện rất hạn chế, cơn đau vẫn dai dẳng và ngày càng nặng hơn.  

Kết quả thăm khám tại MEDLATEC ghi nhận tình trạng khớp vai trái hạn chế vận động chủ động do đau, test Jobe dương tính (gợi ý tổn thương gân chóp xoay), chỉ số đau theo thang điểm VAS ở mức 7/10, cho thấy mức độ đau nặng, ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng vận động.  

Kết quả chụp MRI khớp vai cho thấy tổn thương phức tạp: 

• Rách bán phần gân cơ trên gai kèm phù nề;
• Viêm bao hoạt dịch dưới cơ Delta, có tụ dịch;
• Rách sụn viền ổ chảo;
• Thoái hóa khớp vai và khớp cùng vai - đòn;
• Phù tủy xương đầu trên xương cánh tay. 

Hình ảnh chụp MRI khớp vai của bệnh nhân  

Chẩn đoán xác định, đây là tổn thương phối hợp nhiều cấu trúc, thuộc nhóm hội chứng chóp xoay - một bệnh lý phổ biến nhưng dễ chuyển sang mạn tính nếu không điều trị đúng hướng.   

Bước ngoặt điều trị: Ứng dụng liệu pháp PRP và collagen trong bệnh lý chóp xoay 

Trước tình trạng bệnh kéo dài, đáp ứng kém với điều trị nội khoa thông thường, các bác sĩ đã chỉ định hướng điều trị mới: liệu pháp sinh học kết hợp tiêm collagen và huyết tương giàu tiểu cầu (PRP).  

Ở giai đoạn đầu, bệnh nhân được hút dịch bao hoạt dịch dưới cơ Delta dưới hướng dẫn siêu âm. Thủ thuật được thực hiện với hai mục đích đó là lấy dịch làm xét nghiệm và giảm đau cho bệnh nhân. Sau thủ thuật, tình trạng đau giảm khoảng 80%, tuy nhiên hiệu quả chỉ mang tính tạm thời khi cơn đau quay trở lại sau 2 tuần.  

Bác sĩ tiến hành hút được 5ml dịch trong, màu vàng chanh 

Tiếp đó, khi có kết quả xét nghiệm dịch bao thanh dịch khớp vai loại trừ được nhiễm khuẩn (bao gồm lao và vi khuẩn thông thường), bệnh nhân được tiêm collagen trực tiếp vào gân trên gai và bao hoạt dịch dưới cơ Delta. Sau 2 ngày, mức độ đau giảm rõ rệt, thang điểm VAS giảm còn 2/10, khả năng vận động cải thiện khoảng 70%. Collagen đóng vai trò như một “giàn giáo sinh học”, giúp hỗ trợ tái tạo mô gân và phục hồi cấu trúc tổn thương. 

Tuy nhiên, sau khoảng 3 tháng, bệnh nhân xuất hiện đau trở lại, đặc biệt sau khi vận động thể thao. Điều này cho thấy quá trình hồi phục mô chưa hoàn toàn bền vững. 

Trước tình trạng đó, bác sĩ tiếp tục chỉ định tiêm PRP - phương pháp sử dụng huyết tương giàu tiểu cầu từ chính máu tự thân của bệnh nhân. Phương pháp này không được sử dụng từ đầu do thời điểm đó số lượng tiểu cầu trong máu người bệnh thấp. PRP chứa nhiều yếu tố tăng trưởng có khả năng kích thích tái tạo mô, tăng sinh mạch máu và giảm viêm. 

Bệnh nhân được tiêm 3 mũi PRP vào gân trên gai, bao hoạt dịch và khớp vai. Sau liệu trình, kết quả ghi nhận rất tích cực: bệnh nhân hết đau hoàn toàn, vận động khớp vai trở lại bình thường. Sau 4 tháng theo dõi, tình trạng ổn định, không tái phát. 

Góc nhìn chuyên gia: Khi nào nên áp dụng PRP và collagen trong điều trị đau vai? 

ThS.BSCKII Trịnh Thị Nga - Trưởng Chuyên khoa Cơ xương khớp, Hệ thống Y tế MEDLATEC cho biết, hội chứng chóp xoay là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đau vai, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có tiền sử chấn thương, lao động nặng hoặc vận động lặp đi lặp lại vùng vai. Ở giai đoạn sớm, các phương pháp điều trị như thuốc giảm đau, chống viêm, vật lý trị liệu hay tiêm corticoid có thể mang lại hiệu quả nhất định.  

Hội chứng chóp xoay là nguyên nhân hàng đầu gây đau vai  

Tuy nhiên, với những trường hợp mạn tính, tổn thương cấu trúc như rách gân, viêm bao hoạt dịch kéo dài hoặc thoái hóa khớp, các phương pháp này thường không còn đáp ứng tốt. 

Trong bối cảnh đó, liệu pháp sinh học như PRP và collagen đang được đánh giá cao nhờ khả năng tác động trực tiếp vào cơ chế bệnh sinh. PRP giúp kích thích tái tạo mô, tăng sinh mạch máu và điều hòa phản ứng viêm, trong khi collagen hỗ trợ tạo khung nền giúp các tế bào sửa chữa mô tổn thương hiệu quả hơn. 

Collagen là protein cấu trúc chính của mô liên kết (gân, dây chằng, sụn, xương) 

Các phương pháp này đặc biệt phù hợp với những trường hợp viêm gân chóp xoay mạn tính, rách bán phần gân, thất bại với điều trị nội khoa kéo dài hoặc không phù hợp với phẫu thuật. Ngoài ra, liệu pháp sinh học còn giúp giảm phụ thuộc vào thuốc, hạn chế tác dụng phụ và có thể trì hoãn hoặc tránh can thiệp ngoại khoa. 

Tuy nhiên, việc chỉ định cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân. Bác sĩ Nga nhấn mạnh: “Việc thăm khám chuyên sâu, kết hợp chẩn đoán hình ảnh và đánh giá toàn diện đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu”.  

Với 3 thập kỷ kinh nghiệm, Hệ thống Y tế MEDLATEC hội tụ đầy đủ thế mạnh của đơn vị y tế hàng đầu tại Việt Nam như quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp đầu ngành, giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám, tư vấn và điều trị. Bên cạnh đó, MEDLATEC cũng trang bị đồng bộ kỹ thuật chẩn đoán hiện đại như: chụp X-quang kỹ thuật số, siêu âm, MRI 1,5 Tesla, chụp CT cùng Trung tâm Xét nghiệm - đơn vị y tế đầu tiên cả nước áp dụng song hành hai tiêu chuẩn quốc tế ISO 15189:2022 và CAP cho kết quả chính xác, tin cậy.  

Người dân có nhu cầu thăm khám, điều trị bệnh lý cơ xương khớp nói riêng và bệnh lý đa chuyên khoa nói chung, vui lòng liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.