1. Cheat day là gì?

Cheat day là thuật ngữ thường được sử dụng trong các chế độ ăn kiêng và giảm cân, đặc biệt phổ biến trong cộng đồng theo đuổi các phương pháp ăn uống như eat clean, low-carb hoặc chế độ ăn kiểm soát calo. Hiểu đơn giản, cheat day là “ngày ăn xả” - ngày mà người đang ăn kiêng cho phép bản thân ăn những món yêu thích hoặc thực phẩm trước đó bị hạn chế, chẳng hạn như đồ ngọt, thức ăn nhanh, món chiên rán hay các món nhiều tinh bột.

Cheat day là thuật ngữ khá quen thuộc đối với những người đang trong chế độ ăn kiêng 

Trong quá trình giảm cân, nhiều người phải tuân thủ chế độ ăn uống nghiêm ngặt, hạn chế calo và loại bỏ nhiều loại thực phẩm giàu năng lượng. Việc duy trì chế độ ăn này trong thời gian dài có thể khiến cơ thể và tâm lý cảm thấy mệt mỏi, dễ thèm ăn và khó duy trì kỷ luật. Vì vậy, cheat day được xem như một cách giúp “giải tỏa” tâm lý, tạo cảm giác thoải mái hơn khi ăn uống và tăng động lực để tiếp tục thực hiện chế độ ăn kiêng trong những ngày còn lại.

Về mặt sinh lý, một số chuyên gia dinh dưỡng cho rằng việc thỉnh thoảng tăng lượng calo trong cheat day có thể giúp kích thích quá trình trao đổi chất. Khi cơ thể ăn kiêng kéo dài, tốc độ chuyển hóa có thể giảm để tiết kiệm năng lượng. Một ngày ăn nhiều hơn bình thường có thể giúp cơ thể “nhận tín hiệu” rằng nguồn năng lượng vẫn được cung cấp đầy đủ, từ đó hỗ trợ duy trì quá trình đốt cháy calo. Tuy nhiên, hiệu quả này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cơ địa, chế độ luyện tập và cách áp dụng cheat day.

2. Cách áp dụng cheat day một cách khoa học 

Cheat day có thể giúp người đang ăn kiêng giảm bớt cảm giác căng thẳng khi phải duy trì chế độ ăn nghiêm ngặt trong thời gian dài. Tuy nhiên, để cheat day thực sự mang lại lợi ích và không ảnh hưởng đến mục tiêu giảm cân, bạn cần áp dụng một cách khoa học và có kiểm soát.

Duy trì tần suất hợp lý

Thông thường, cheat day chỉ nên thực hiện 1 lần mỗi tuần hoặc sau một khoảng thời gian ăn kiêng nghiêm túc. Việc duy trì tần suất hợp lý giúp cơ thể có thời gian thích nghi với chế độ dinh dưỡng và tránh tình trạng nạp quá nhiều calo liên tục. Với những người mới bắt đầu giảm cân hoặc có mục tiêu giảm cân nhanh, có thể cân nhắc cheat day sau 10-14 ngày để đảm bảo hiệu quả.

Việc áp dụng cheat day nên duy trì tần suất phù hợp 

Chỉ “xả” trong một bữa thay vì cả ngày

Thay vì ăn thoải mái trong suốt cả ngày, nhiều chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị áp dụng cheat meal (một bữa ăn xả) thay vì cheat day. Điều này giúp bạn thưởng thức món ăn yêu thích nhưng vẫn kiểm soát được tổng lượng calo nạp vào cơ thể. Các bữa còn lại trong ngày vẫn nên duy trì thực đơn lành mạnh với nhiều rau xanh, protein và tinh bột tốt.

Không ăn uống mất kiểm soát

Sai lầm phổ biến khi áp dụng cheat day là ăn quá nhiều đồ ngọt, thức ăn nhanh hoặc thực phẩm nhiều dầu mỡ. Điều này có thể khiến tổng lượng calo trong ngày tăng cao và gây tích trữ mỡ thừa. Vì vậy, bạn nên lựa chọn món ăn yêu thích nhưng giữ khẩu phần vừa phải, tránh tâm lý “ăn bù” cho những ngày ăn kiêng trước đó.

Kết hợp với hoạt động thể chất

Để hạn chế nguy cơ tăng cân sau cheat day, bạn nên kết hợp ngày ăn xả với việc tập luyện thể thao như chạy bộ, tập gym, đạp xe hoặc các bài tập cường độ cao. Hoạt động thể chất giúp cơ thể tiêu hao năng lượng hiệu quả hơn, đồng thời hỗ trợ duy trì quá trình trao đổi chất.

Quay lại chế độ ăn lành mạnh sau cheat day

Sau khi kết thúc cheat day, bạn nên nhanh chóng quay lại chế độ ăn uống khoa học đã xây dựng trước đó. Việc duy trì kỷ luật dinh dưỡng trong những ngày còn lại của tuần đóng vai trò quan trọng để đảm bảo quá trình giảm cân diễn ra ổn định và bền vững.

3. Ai nên và không nên áp dụng cheat day?

Cheat day có thể mang lại một số lợi ích trong quá trình ăn kiêng và kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này. Cụ thể như sau: 

Những người nên áp dụng cheat day

• Những người đang thực hiện chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt trong thời gian dài;
• Những người thường xuyên tập luyện thể thao hoặc vận động cường độ cao như tập gym, chạy bộ, đạp xe;
• Những người đã quen với việc kiểm soát khẩu phần ăn và có kỷ luật trong chế độ dinh dưỡng cũng có thể áp dụng cheat day. 

Việc nên hay không nên áp dụng cheat day cần được cân nhắc kỹ lưỡng tùy từng đối tượng 

Những người không nên áp dụng cheat day

• Những người mới bắt đầu giảm cân hoặc chưa hình thành thói quen ăn uống lành mạnh có thể dễ rơi vào tình trạng ăn uống mất kiểm soát trong ngày ăn xả;
• Những người mắc các bệnh lý cần kiểm soát chế độ ăn nghiêm ngặt như đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, bệnh tim mạch hoặc béo phì mức độ nặng cũng nên thận trọng với cheat day;
• Những người có xu hướng rối loạn ăn uống, thường xuyên ăn quá mức hoặc khó kiểm soát khẩu phần.

Tóm lại, hiểu đúng cheat day là gì và áp dụng một cách hợp lý có thể giúp người đang ăn kiêng giảm bớt áp lực tâm lý, duy trì động lực và hỗ trợ quá trình kiểm soát cân nặng lâu dài. Nếu bạn đang xây dựng chế độ ăn kiêng, giảm cân hoặc cần được tư vấn về dinh dưỡng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, việc tham khảo ý kiến chuyên gia là rất cần thiết. Khi có nhu cầu kiểm tra sức khỏe, đánh giá tình trạng dinh dưỡng hoặc tư vấn y khoa, bạn có thể liên hệ Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được các bác sĩ và chuyên gia hỗ trợ kịp thời.