1. Cơ chế hoạt động của vòng tránh thai 

Vòng tránh thai (IUD) khi được đặt vào tử cung hoạt động chủ yếu bằng cách ngăn tinh trùng gặp trứng và ngăn trứng làm tổ trong tử cung. 

Hiện nay, vòng tránh thai thường được phân chia thành hai nhóm chính, với cơ chế hoạt động như sau:

• Vòng tránh thai đồng: Giúp giải phóng đồng liên tục vào tử cung, gây phản ứng viêm nhẹ tại niêm mạc tử cung, khiến trứng đã thụ tinh không thể làm tổ. Ngoài ra, ion đồng còn giúp làm thay đổi chất nhầy tại cổ tử cung, tạo môi trường bất lợi cho tinh trùng, ngăn cản quá trình di chuyển của tinh trùng. 
• Vòng tránh thai nội tiết: Có chứa hormone progesterone khiến niêm mạc tử cung mỏng đi, khiến trứng dù đã thụ tinh sẽ khó làm tổ và phát triển. Mặt khác, progesterone còn làm đặc chất nhầy cổ tử cung khiến tinh trùng khó đi qua cổ tử cung. 

Vòng tránh thai thường có hình chữ T, được đặt vào tử cung để cản trở quá trình thụ thai

2. Các loại vòng tránh thai được sử dụng nhiều

Vòng tránh thai gồm nhóm vòng chứa đồng và vòng chứa hormone. Các loại vòng tránh thai ứng với từng nhóm tương đối đa dạng. Cụ thể: 

2.1. Vòng chứa đồng

Những loại vòng này có phần thân được làm từ nhựa, có quấn thêm dây đồng. Hiệu quả của vòng tránh thai chứa đồng có thể lên đến 10 năm nhờ khả năng giải phóng ion đồng liên tục vào tử cung, gây viêm nhẹ niêm mạc, cản trở trứng làm tổ. Dưới đây là các loại vòng tránh thai chứa đồng thường được sử dụng:

• Paragard: Chủ yếu sản xuất từ nhựa mềm, được bao bọc bởi lớp đồng mỏng, cho hiệu quả tránh thai cao. Loại vòng này ít sử dụng tại Việt Nam. 
• Multiload: Có phần cánh ngang cong, mềm có thể cố định chắc chắn trong tử cung. Đặc điểm của Multiload là tương đối dẻo, dễ đặt, kích thước đa dạng, ít gây tổn thương và khó bị lệch nhờ hệ thống răng cưa giữ vị trí. Tác dụng tránh thai của loại vòng này thường duy trì tốt trong 5 đến 6 năm.
• TCu 380A: Có chứa nhiều đồng, phân bố tại cả phần thân và cánh ngang giúp tối ưu việc giải phóng đồng, hỗ trợ tránh thai hiệu quả. Thiết kế của TCu 380A rất thuận tiện cho việc đặt và tháo, thời gian tác dụng có thể duy trì đến 10 năm. 

Vòng tránh thai chứa đồng giúp giải phóng đồng và tạo phản ứng viêm cản trở quá trình thụ thai

2.2. Vòng nội tiết 

So với vòng tránh thai chứa đồng, vòng tránh thai nội tiết có phần đa dạng hơn. Trong đó, nổi bật phải kể đến bốn loại vòng sau:

• Mirena: Là dạng vòng tránh thai hình chữ T, giúp giải phóng levonorgestrel (một dạng progestin) hằng ngày, có thể duy trì hiệu quả tránh thai trong khoảng 5 năm. Bên cạnh ngừa thai, Mirena còn hỗ trợ giảm đau bụng kinh, giảm lượng máu chảy mỗi kỳ kinh và kiểm soát phần nào triệu chứng lạc nội mạc tử cung. Mặc dù vậy, chi phí đặt Mirena thường cao hơn các loại vòng tránh thai khác. Đây là vòng phổ biến tại Việt Nam.
• Kyleena: Giúp giải phóng hormone levonorgestrel khiến chất nhầy cổ tử cung đặc lại, cản trở sự di chuyển của tinh trùng. Ngoài ra, hormone tiết ra từ vòng tránh thai cũng khiến niêm mạc tử cung thay đổi, từ đó trứng đã thụ tinh không thể làm tổ. 
• Liletta: Là một loại vòng tránh thai nội tiết được sản xuất từ chất liệu nhựa dẻo. Loại IUD này có thể tiết progestin và levonorgestrel từ từ trong khoảng 3 năm. 
• Skyla: Có chứa khoảng 13,5 mg hormone progestin và levonorgestrel (LNG). Sau khi được đặt vào tử cung, Skyla sẽ bắt đầu tiết 14 mcg hormone/ngày trong khoảng 25 ngày đầu tiên. Ở giai đoạn tiếp theo, lượng hormone tiết ra sẽ giảm dần cho đến hết chu kỳ 3 năm. Trong 3 năm sau đó, lượng hormone tiết ra mỗi ngày giảm xuống còn 5 mcg levonorgestrel. 

3. Thời điểm phù hợp để đặt vòng tránh thai 

Vòng tránh thai được đặt tốt nhất là sau khi sạch kinh khoảng 2 - 5 ngày hoặc sau sinh khoảng 6 tuần đối với sinh thường và sau 6 tháng đối với sinh mổ. 

Chị em nên chọn thời điểm sạch kinh để đặt vòng tránh thai

Trường hợp đang bị rong kinh, chảy máu bất thường hoặc chảy máu nhiều, đau bụng kinh nghiêm trọng, bạn không nên vội đặt vòng tránh thai. 

Bên cạnh đó, phương pháp tránh thai này cũng không phù hợp với một số đối tượng như: 

• Người bị nhiễm trùng đường sinh dục. 
• Người có dấu hiệu mang thai. 
• Dị dạng tử cung hoặc buồng tử cung bị biến dạng.
• Ung thư đường sinh dục.
• Dị ứng đồng, mắc bệnh Wilson (rối loạn chuyển hóa đồng). 
• Ung thư vú.
• Bệnh gan nặng hoặc bị u gan. 

4. Tác dụng phụ có thể xuất hiện sau khi đặt vòng 

Thông thường, cơ thể cần thời gian để thích nghi với vòng tránh thai. Vậy nên, khi mới thực hiện thủ thuật này, chị em có thể phải đối mặt với một số tác dụng phụ như: 

• Rong kinh, rối loạn kinh nguyệt. 
• Đau âm ỉ tại vùng bụng dưới hoặc vùng hông. 
• Chuột rút. 
• Đau mỗi khi quan hệ. 
• Khí hư tiết nhiều. 

Rối loạn kinh nguyệt là tác dụng phụ thường xuất hiện trong các tháng đầu sau khi đặt vòng tránh thai

Trong một số trường hợp, đặt vòng tránh thai có nguy cơ dẫn đến các biến chứng sau: 

• Nhiễm trùng vùng chậu. 
• Đau bụng dưới kéo dài. 
• Tổn thương cổ tử cung. 
• Mang thai ngoài tử cung. 

Nếu nhận thấy đau bụng dữ dội, sốt cao hoặc ớn lạnh, buồn nôn, đau bụng dưới kéo dài, khí hư tiết nhiều kèm theo mùi hôi hoặc màu lạ kéo dài,... chị em cần nhanh chóng đi khám. 

5. Lưu ý chung sau khi đặt vòng 

Sau khi thực hiện thủ thuật đặt vòng tránh thai, chị em cần lưu ý những vấn đề sau: 

• Khám phụ khoa định kỳ: Chị em cần duy trì khám phụ khoa định kỳ hoặc khám nếu cơ thể biểu hiện triệu chứng bất thường. Việc thăm khám hằng năm có thể giúp chị em kịp thời phát hiện tình trạng lệch vòng hoặc các vấn đề khác về vòng tránh thai để xử lý kịp thời. 
• Thận trọng theo dõi biểu hiện của cơ thể: Nếu nhận thấy tác dụng phụ sau khi đặt vòng ngày càng nghiêm trọng, bạn nên đi khám hoặc trao đổi ngay với bác sĩ. 
• Tháo bỏ vòng tránh thai khi đã hết hạn: Vòng tránh thai thường chỉ có tác dụng trong 5 đến 10 năm. Sau khoảng thời gian này, bạn cần đi khám và tháo vòng để tránh các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe. 

Sau khi đặt vòng tránh thai, chị em cần chú ý khám phụ khoa định kỳ

Để hạn chế rủi ro biến chứng khi đặt vòng tránh thai, chị em nên lựa chọn thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín. Đồng thời, bạn cũng cần cân nhắc kỹ trước khi thực hiện thủ thuật này. Nếu vẫn có kế hoạch sinh con trong một vài năm tới, chị em chưa nên vội đặt vòng mà hãy áp dụng biện pháp tránh thai khác. Để được tư vấn thêm về thủ thuật đặt vòng tránh thai cũng như các phương pháp ngừa thai an toàn khác, bạn có thể tìm đến chuyên khoa Sản phụ khoa thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ. Nếu cần đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC.