Phụ nữ không có kinh nguyệt có thai được không? Những trường hợp cần lưu ý

1. Phụ nữ không có kinh nguyệt có thai được không?

Câu trả lời là có thể. Phụ nữ không có kinh nguyệt vẫn có khả năng mang thai nếu buồng trứng còn hoạt động và xảy ra hiện tượng rụng trứng. Thông thường, trong một chu kỳ kinh nguyệt có rụng trứng, trứng sẽ được phóng thích trước. Nếu không được thụ tinh và làm tổ, niêm mạc tử cung bong ra, gây chảy máu kinh, thường khoảng 2 tuần sau khi rụng trứng. Nói cách khác, rụng trứng diễn ra trước, kinh nguyệt đến sau.

Vì vậy, đây cũng là lý do phụ nữ đang bị mất kinh vẫn có thể mang thai. Khi hoạt động của buồng trứng phục hồi, trứng có thể rụng trở lại. Nếu quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp tránh thai trong khoảng thời gian này, quá trình thụ tinh vẫn có thể xảy ra. Thai hình thành trước khi kỳ kinh kịp xuất hiện, và người phụ nữ thường không nhận ra mình đã có khả năng thụ thai.

Trên thực tế, câu hỏi phụ nữ không có kinh nguyệt có thai được không cần được xem xét theo từng nguyên nhân gây vô kinh. Có trường hợp mất kinh chỉ là rối loạn nội tiết tạm thời, buồng trứng vẫn có thể hoạt động và rụng trứng trở lại. Nếu vô kinh xuất phát từ suy buồng trứng hoặc các vấn đề ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng sinh sản, khả năng thụ thai có thể suy giảm đáng kể. 

Về mặt y khoa, vô kinh được chia thành hai nhóm. Vô kinh nguyên phát là khi chưa có kinh lần đầu dù đã 15 tuổi. Vô kinh thứ phát là khi người từng có kinh bị mất kinh từ 3 tháng trở lên, nếu trước đó chu kỳ kinh nguyệt đều, hoặc 6 tháng với người vốn có chu kỳ không đều.

Không có kinh nguyệt chưa chắc đồng nghĩa với việc không thể mang thai.

2. Những trường hợp không có kinh nhưng vẫn có thể mang thai

Khi tìm hiểu phụ nữ không có kinh nguyệt có thai được không, nhiều người bất ngờ khi biết khả năng mang thai vẫn tồn tại trong một số giai đoạn sinh lý phổ biến dưới đây.

2.1. Sau sinh, kể cả khi đang cho con bú

Khi người mẹ cho con bú, hormone prolactin tăng lên có thể ức chế hoạt động của buồng trứng và làm chậm quá trình rụng trứng, khiến kinh nguyệt chậm trở lại nhiều tháng sau sinh. Tuy vậy, theo NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh), phụ nữ có thể mang thai trở lại từ khoảng 3 tuần sau sinh, kể cả khi đang cho con bú và chưa có kinh. Nguyên nhân là quá trình rụng trứng có thể diễn ra trước kỳ kinh đầu tiên, khiến người mẹ mang thai mà không nhận biết được. 

Phương pháp cho con bú vô kinh chỉ có tác dụng tránh thai khi đáp ứng cùng lúc ba điều kiện: bé dưới 6 tháng tuổi, mẹ cho bú hoàn toàn cả ngày lẫn đêm và chưa có kinh trở lại. 

Bạn vẫn có thể mang thai sau sinh dù đang cho con bú và chưa có kinh trở lại.

2.2. Khi dùng hoặc vừa ngừng biện pháp tránh thai nội tiết

Que cấy, thuốc tiêm tránh thai, vòng tránh thai có nội tiết và một số loại thuốc uống có thể làm kinh ít đi hoặc mất hẳn. Mất kinh trong trường hợp này thường là tác dụng của thuốc, không phải dấu hiệu có thai hay vô sinh. Dù vậy, không có biện pháp tránh thai nào hiệu quả tuyệt đối, nhất là khi quên uống thuốc hoặc tiêm trễ lịch.

Sau khi ngừng biện pháp tránh thai nội tiết, trứng có thể rụng trở lại trước kỳ kinh đầu tiên. Thời gian để chu kỳ ổn định khác nhau ở mỗi người và mỗi phương pháp, nên chị em vẫn cần dùng biện pháp tránh thai khác nếu chưa có kế hoạch mang thai.

2.3. Rối loạn nội tiết, căng thẳng hoặc thay đổi cân nặng

Hội chứng buồng trứng đa nang, bệnh tuyến giáp, tăng prolactin máu có thể ảnh hưởng đến hoạt động của buồng trứng, khiến quá trình rụng trứng diễn ra không đều hoặc bị gián đoạn. Bên cạnh đó, căng thẳng kéo dài, sụt cân nhanh, ăn quá ít hoặc tập luyện cường độ cao đều có thể gây rối loạn nội tiết, dẫn đến kinh nguyệt thưa hoặc mất kinh. Ở nhóm này, đồng nghĩa với việc buồng trứng đã mất hoàn toàn khả năng hoạt động 

Nếu trứng vẫn rụng, dù không đều, phụ nữ vẫn có cơ hội thụ thai tự nhiên mà không nhất thiết phải chờ kinh nguyệt trở lại. Với người đang mong con, bác sĩ sẽ đánh giá nguyên nhân gây vô kinh, tình trạng rụng trứng và các yếu tố sinh sản liên quan để lựa chọn hướng xử trí phù hợp. 

2.4. Giai đoạn tiền mãn kinh

Trong giai đoạn tiền mãn kinh, chu kỳ thường thay đổi thất thường. Kinh có thể mất vài tháng rồi xuất hiện lại. Buồng trứng vẫn có thể rụng trứng không đều, nên khả năng mang thai tuy giảm nhưng chưa mất hẳn.

3. Khi nào khả năng tự mang thai rất thấp?

Không phải mọi trường hợp vô kinh đều còn khả năng mang thai tự nhiên. Một số nguyên nhân có thể khiến chức năng sinh sản suy giảm nghiêm trọng, làm cơ hội thụ thai rất thấp hoặc không còn khả năng mang thai bằng trứng của chính người phụ nữ. Các trường hợp thường gặp gồm: 

• Mãn kinh thực sự: Buồng trứng đã ngừng hoạt động theo chu kỳ, không còn hiện tượng rụng trứng nên không thể mang thai tự nhiên bằng noãn của chính mình.
• Suy buồng trứng sớm: Buồng trứng giảm hoạt động trước 40 tuổi, khiến kinh nguyệt thưa hoặc mất kinh. Tuy nhiên, buồng trứng vẫn có thể hoạt động trở lại không thường xuyên, vì vậy một tỷ lệ nhỏ phụ nữ vẫn có thể mang thai tự nhiên sau khi được chẩn đoán. 
• Bất thường giải phẫu: Bao gồm không có tử cung bẩm sinh, suy giảm chức năng buồng trứng do bất thường nhiễm sắc thể như hội chứng Turner, hoặc buồng tử cung bị dính sau thủ thuật.

Với những trường hợp này, bác sĩ chuyên khoa hiếm muộn có thể tư vấn các phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp.

4. Không có kinh nguyệt, làm sao biết mình có thai?

Khi không có kinh, bạn không thể dựa vào dấu hiệu trễ kinh để nhận biết mang thai. Nếu có quan hệ không dùng biện pháp bảo vệ, chị em có thể thử thai bằng que thử nước tiểu sau ít nhất 21 ngày kể từ lần quan hệ gần nhất. Nếu kết quả âm tính nhưng vẫn nghi ngờ, bạn nên thử lại sau vài ngày hoặc đến cơ sở y tế để được xét nghiệm. Trường hợp tiếp tục quan hệ không bảo vệ, cần tính lại thời điểm thử thai dựa trên lần quan hệ gần nhất. 

Buồn nôn, căng tức ngực, mệt mỏi hay đi tiểu nhiều có thể gợi ý có thai, nhưng không đủ để khẳng định. Xét nghiệm định lượng beta hCG trong máu và siêu âm tại cơ sở y tế giúp xác định chính xác hơn.

Thử thai cũng là bước đầu tiên bác sĩ thực hiện khi đánh giá tình trạng vô kinh thứ phát ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bởi mang thai là một trong những nguyên nhân quan trọng cần được loại trừ trước khi tìm kiếm các nguyên nhân nội tiết hoặc bệnh lý phụ khoa khác. 

Chị em có thể thử thai bằng que thử sau ít nhất 21 ngày kể từ lần quan hệ không bảo vệ gần nhất.

5. Khi nào nên đi khám?

Bạn nên khám chuyên khoa Sản phụ khoa trong các trường hợp sau:

• Mất kinh kéo dài: Không có kinh từ 3 tháng trở lên nếu trước đó có kinh nguyệt đều, hoặc 6 tháng với người vốn có chu kỳ không đều, ở người không mang thai hay cho con bú.
• Chưa có kinh lần đầu: Đã 15 tuổi nhưng chưa từng hành kinh.
• Đang mong con: Kinh thưa hoặc mất kinh khiến việc thụ thai gặp khó khăn.
• Có triệu chứng đi kèm: Tiết dịch đầu vú, đau đầu, nhìn mờ, mọc nhiều lông, nóng bừng hoặc sụt cân nhanh.

Nếu thử thai dương tính kèm đau bụng dưới, ra máu âm đạo hoặc chóng mặt, ngất, bạn cần đến cơ sở y tế ngay để loại trừ thai ngoài tử cung.

Phụ nữ nên đi khám Sản phụ khoa nếu mất kinh kéo dài hoặc có triệu chứng bất thường đi kèm.

Phụ nữ không có kinh nguyệt có thai được không phụ thuộc chủ yếu vào việc buồng trứng còn rụng trứng hay không. Sau sinh, khi vừa ngừng biện pháp tránh thai hay ở giai đoạn tiền mãn kinh, khả năng thụ thai vẫn tồn tại dù chưa thấy kinh. Vì vậy, không nên xem mất kinh là một cách tránh thai. Chị em cũng không nên chủ quan khi tình trạng này kéo dài hoặc đi kèm triệu chứng bất thường.

Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC. Tại MEDLATEC, bạn có thể khám Sản phụ khoa và thực hiện các xét nghiệm nội tiết, siêu âm cần thiết để bác sĩ đánh giá nguyên nhân mất kinh và khả năng sinh sản. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.