1. Nguyên nhân gây đau đầu

Tình trạng đau đầu thường xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính. Bao gồm nguyên nhân thứ phát và nguyên phát. 

1.1. Nguyên nhân nguyên phát

Đau đầu nguyên phát chiếm phần lớn trong các trường hợp đau đầu được ghi nhận. Tình trạng đau đầu này không liên quan đến tổn thương não bộ hoặc bệnh lý thực thể khác. Trong đó, đau nửa đầu Migraine, đau đầu do căng cơ, đau đầu theo từng cụm,... đều thuộc nhóm đau đầu nguyên phát.

Thực tế, đau đầu nguyên phát dễ bị kích thích bởi nhiều yếu tố như: 

• Thói quen lạm dụng rượu bia, đồ uống giàu caffein. 
• Thay đổi thói quen sinh hoạt (ăn, ngủ). 
• Cú sốc tâm lý. 
• Tình trạng căng thẳng thường xuyên. 
• Đứng hoặc ngồi sai tư thế dễ khiến vùng mặt, vùng cổ hoặc vùng lưng bị ảnh hưởng. 
• Tiếp xúc với ánh sáng mạnh hoặc tiếng ồn. 
• Nhiệt độ môi trường thay đổi đột ngột. 

Căng thẳng dài ngày là một trong những yếu tố thúc đẩy tình trạng đau đầu

Đau đầu, nhất là đau nửa đầu thường liên quan đến yếu tố di truyền. Theo đó, nhiều trẻ nhỏ hoặc thanh thiếu niên bị đau nửa đầu thường có người thân gặp phải tình trạng tương tự. 

1.2. Nguyên nhân thứ phát

Đau đầu thứ phát thường liên quan đến một số nhóm bệnh lý phổ biến như:

• Vấn đề về hệ thần kinh: Tình trạng chấn thương sọ não, khối u não,... có thể là nguyên nhân gây đau đầu. 
• Bệnh nội khoa: Bệnh lý về tim mạch, đường tiêu hóa, nội tiết dễ dẫn đến cơn đau đầu. 
• Bệnh lý toàn thân: Tình trạng nhiễm trùng hoặc ngộ độc, say nắng có thể dẫn đến các cơn đau đầu khó chịu. 

Ngoài ra, bệnh lý về mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt cũng dễ dẫn đến đau đầu thứ phát. 

2. Giải đáp thắc mắc: Đau đầu nên chụp CT hay MRI? 

Lời giải đáp cho câu hỏi đau đầu nên chụp CT hay MRI là tùy theo mức độ cơn đau đầu, tiền sử bệnh lý, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định chụp CT hoặc chụp MRI để xác định nguyên nhân gây đau đầu. 

2.1. Trường hợp cần chụp CT

Chụp CT sử dụng tia X để tạo ra hình ảnh cắt ngang của lát sọ. Đây là phương pháp được ưu tiên hàng đầu trong các trường hợp cấp cứu nhờ thời gian thực hiện nhanh chóng (chỉ vài phút). Bác sĩ thường chỉ định chụp CT cho người bệnh đau đầu trong các trường hợp:

• Chấn thương sọ não cấp tính: Phát hiện nhanh tình trạng nứt xương sọ, tụ máu mạch máu hoặc dập não.
• Nghi ngờ xuất huyết não: Đau đầu dữ dội khởi phát đột ngột (cơn đau đầu "sét đánh") do vỡ phình mạch não.
• Đau đầu do viêm xoang: Chụp CT hệ thống xoang giúp quan sát rõ nét các hốc xương và tình trạng bít tắc xoang. Thực tế đối với viêm xoang, chụp CT xoang là tiêu chuẩn vàng để nhìn rõ cấu trúc xương và các hốc xoang bị bít tắc.

Đau đầu nên chụp CT hay MRI còn tùy vào đánh giá, chỉ định của bác sĩ 

2.2. Trường hợp cần chụp MRI 

Chụp MRI sử dụng từ trường và sóng radio, không gây nhiễm xạ và có độ phân giải mô mềm cực cao. Phương pháp này thường được ưu tiên trong các trường hợp đau đầu mạn tính hoặc có triệu chứng thần kinh khu trú:

• Đau đầu kéo dài không rõ nguyên nhân: Giúp tầm soát kỹ lưỡng các khối u não nhỏ, vùng hành não, thân não mà CT dễ bỏ sót.
• Nghi ngờ bất thường mạch máu não: Phát hiện dị dạng động tĩnh mạch (AVM), hẹp mạch hoặc phình mạch nội sọ (qua kỹ thuật chụp MRA).
• Đột quỵ thiếu máu não (nhồi máu não): MRI phát hiện được các vùng não bị thiếu máu ở giai đoạn rất sớm (vài giờ đầu).
• Các bệnh lý thần kinh khác: Viêm não, màng não, xơ cứng rải rác (MS). 

Chụp cộng hưởng từ có thể giúp xác định nguyên nhân gây đau đầu

Trong nhiều trường hợp, chụp MRI sẽ được ưu tiên hơn chụp CT trong chẩn đoán đau đầu. Cụ thể, nếu cơn đau đầu kèm theo các triệu chứng về thần kinh, đau đầu tập trung tại vùng hốc mắt hoặc vùng sọ, đau đầu liên quan đến biến chứng viêm xoang, đau đầu do ảnh hưởng của ung thư,... thường được chẩn đoán thông qua chụp cộng hưởng từ. 

3. Lưu ý trước khi chụp CT và MRI 

Trước khi chụp CT hoặc chụp cộng hưởng từ chẩn đoán đau đầu, bạn cần lưu ý các vấn đề sau: 

• Trước khi chụp CT: Bệnh nhân cần thông báo cho bác sĩ về tiền sử bệnh lý, những loại thuốc đang dùng (nếu có), đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai. Bên cạnh đó, nếu đang cho con bú hoặc mới chụp CT gần đây, bạn cũng nên thông báo cho bác sĩ. 
• Trước khi chụp MRI: Bệnh nhân cần tháo hết trang sức, đồ kim loại đeo trên người. Nếu đang gắn máy tạo nhịp tim, thiết bị trợ thính, đặt stent, bạn cũng phải thông báo cho bác sĩ trước khi chụp cộng hưởng từ. 

Trước khi chụp MRI, bạn cần tháo bỏ tất cả trang sức hoặc đồ kim loại đeo trên người

Ngoài ra, trong quá trình chụp MRI hoặc CT, bạn nên cố gắng nằm đúng tư thế được nhân viên y tế hướng dẫn. Nếu cơ thể xuất hiện tác dụng phụ nghi ngờ do thuốc cản quang, bạn cần kịp thời báo lại cho bác sĩ để được hướng dẫn xử lý. 

4. Một số phương pháp chẩn đoán cơn đau đầu khác

Ngoài chụp CT và chụp MRI, người bị đau đầu có thể được chỉ định các phương pháp chẩn đoán khác như: 

• Điện não đồ: Theo dõi và ghi lại quá trình hoạt động của tế bào não. Nhờ đó, bác sĩ có thể xác định các vùng não bất thường dẫn đến cơn đau đầu. 
• Đo lưu huyết não: Giúp kiểm tra lượng máu vận chuyển lên não. Trong nhiều trường hợp, đau đầu thường là do thiếu máu não.
• Siêu âm Doppler xuyên sọ: Giúp đo vận tốc và lưu lượng máu trong các động mạch chính của não. Từ đó hỗ trợ phát hiện nhanh tình trạng hẹp mạch, co thắt mạch hoặc tắc nghẽn mạch máu não.
• Xét nghiệm máu: Giúp kiểm tra tế bào máu như hồng cầu, bạch cầu. Mặt khác, xét nghiệm máu còn giúp xác định tốc độ máu lắng, hỗ trợ phát hiện một số bệnh lý có khả năng dẫn đến cơn đau đầu. 

Để kiểm tra hoạt động của tế bào não, bác sĩ thường chỉ định làm điện não đồ 

Nhìn chung, đau đầu nên chụp CT hay MRI sẽ tùy thuộc vào chỉ định của bác sĩ sau khi đã thăm khám. Nếu thường xuyên bị đau đầu không rõ nguyên nhân, bạn nên chủ động đi kiểm tra tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Thần kinh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám sớm, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.