1. Hen suyễn có tự hết không? Những điều người bệnh cần biết

Hen suyễn là bệnh lý đặc trưng bởi tình trạng viêm mạn tính và tăng phản ứng của đường thở. Khi tiếp xúc với các yếu tố kích thích, đường hô hấp có thể co thắt, phù nề và tăng tiết dịch nhầy, gây ra các triệu chứng khó chịu.

Hen suyễn là bệnh viêm mạn tính đường hô hấp, triệu chứng có thể thuyên giảm nhưng bệnh vẫn tồn tại

Đối với thắc mắc về khả năng tự khỏi của bệnh lý này, các bác sĩ chuyên khoa hô hấp khẳng định rằng tổn thương gốc rễ rất khó tự biến mất. Bệnh nhân có thể trải qua những "khoảng lặng" không triệu chứng kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, song đây chỉ là trạng thái ổn định tạm thời. Lớp niêm mạc đường thở lúc này vẫn rất nhạy cảm và dễ dàng phản ứng dữ dội trở lại khi gặp các tác nhân kích thích từ môi trường hoặc sự thay đổi thời tiết.

Nhiều người lầm tưởng mình đã khỏi bệnh vì các cơn hen không còn xuất hiện. Thực tế, việc triệu chứng được kiểm soát tốt có thể là kết quả của quá trình điều trị đúng cách hoặc do người bệnh tránh được các yếu tố kích thích. Ở nhóm đối tượng trẻ nhỏ, các triệu chứng khò khè có xu hướng giảm dần hoặc thoái lui khi trẻ trưởng thành. Điều này được lý giải là do hệ miễn dịch lẫn kích thước đường thở của trẻ đã phát triển hoàn thiện hơn. Dù vậy, nguy cơ tái phát khi lớn lên vẫn ở mức cao, đặc biệt với những trẻ có cơ địa dị ứng thời tiết hoặc có người thân trong gia đình có tiền sử mắc bệnh.

Ở người trưởng thành, khả năng bệnh tự biến mất hoàn toàn là rất thấp. Nếu không điều trị và theo dõi định kỳ, tình trạng viêm kéo dài có thể làm cấu trúc đường thở thay đổi, khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, người bệnh cũng không nên tự ý ngừng thuốc khi thấy cơ thể ổn định. Việc ngưng điều trị đột ngột có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các cơn hen cấp, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

2. Những yếu tố làm hen suyễn tái phát và tiến triển nặng

Hen suyễn là bệnh có tính chất tái phát, vì vậy việc nhận biết các yếu tố khởi phát cơn hen có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh.

Tiếp xúc với các dị nguyên

Các tác nhân như bụi nhà, mạt bụi, phấn hoa, lông chó mèo, nấm mốc hoặc hóa chất có thể kích thích phản ứng viêm của đường thở. Đây là nguyên nhân phổ biến gây bùng phát cơn hen ở nhiều người.

Nhiễm trùng đường hô hấp

Cảm lạnh, cúm hoặc các bệnh do virus và vi khuẩn gây ra có thể làm đường thở bị viêm nhiều hơn, khiến các triệu chứng hen suyễn trở nên nghiêm trọng.

Thời tiết thay đổi

Không khí lạnh hoặc sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể làm đường thở co thắt. Nhiều người bệnh nhận thấy cơn hen xuất hiện nhiều hơn vào mùa đông hoặc những ngày giao mùa.

Ô nhiễm môi trường và khói thuốc

Khói thuốc lá, khí thải giao thông, khói bếp hoặc bụi công nghiệp đều có thể làm tăng mức độ kích ứng đường hô hấp. Người mắc hen suyễn nên tránh tiếp xúc với những yếu tố này để giảm nguy cơ tái phát.

Khói thuốc lá, bụi bẩn và phấn hoa là những yếu tố thường làm khởi phát cơn hen

Gắng sức và căng thẳng

Một số người có thể lên cơn hen sau khi vận động mạnh. Ngoài ra, stress kéo dài hoặc các cảm xúc mạnh cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động hô hấp và làm bệnh trở nên khó kiểm soát hơn.

Trào ngược dạ dày thực quản 

Axit trào ngược từ dạ dày có thể kích thích đường thở thông qua phản xạ thần kinh phế vị, gây co thắt phế quản ngay cả khi người bệnh không có triệu chứng ợ nóng rõ ràng. GERD là yếu tố khởi phát hen phổ biến nhưng thường bị bỏ qua. Nhiều trường hợp hen khó kiểm soát cải thiện rõ rệt sau khi điều trị GERD đồng thời.

Một số loại thuốc

Đây là yếu tố khởi phát hen đặc biệt quan trọng cần biết:

• Aspirin và thuốc kháng viêm không steroid (NSAID): Thuốc có thể gây ra cơn hen nặng và đột ngột, ngay cả khi dùng liều thấp.
• Beta-blockers: Nhóm thuốc này có thể gây co thắt phế quản nghiêm trọng ở người hen suyễn.

Người bệnh hen suyễn cần thông báo tiền sử bệnh với bác sĩ và dược sĩ trước khi được kê bất kỳ loại thuốc mới nào, kể cả thuốc nhỏ mắt.

Không tuân thủ điều trị

Việc quên dùng thuốc, tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc khi chưa có chỉ định là nguyên nhân khiến nhiều người bệnh phải nhập viện do cơn hen cấp.

Nếu tình trạng hen suyễn không được kiểm soát tốt trong thời gian dài, người bệnh có thể gặp phải các biến chứng như giảm chức năng hô hấp, suy giảm chất lượng cuộc sống hoặc tăng nguy cơ xuất hiện các cơn hen nặng đe dọa tính mạng.

3. Làm thế nào để kiểm soát hen suyễn hiệu quả?

Dù không thể chữa trị dứt điểm hoàn toàn, người bệnh hoàn toàn có thể chủ động chung sống hòa bình với căn bệnh này và duy trì chất lượng cuộc sống tốt bằng các giải pháp sau:

Sử dụng thuốc theo chỉ định

Người bệnh cần dùng thuốc kiểm soát và thuốc cắt cơn theo hướng dẫn của bác sĩ. Không nên tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngừng thuốc khi chưa được tư vấn.

Chủ động tránh các tác nhân gây hen

Giữ môi trường sống sạch sẽ, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, bụi bẩn, lông động vật hoặc các chất gây dị ứng giúp giảm nguy cơ khởi phát cơn hen.

Xây dựng lối sống lành mạnh

Một chế độ dinh dưỡng cân bằng, duy trì cân nặng hợp lý, ngủ đủ giấc và tập luyện phù hợp sẽ hỗ trợ nâng cao sức khỏe hô hấp.

Theo dõi triệu chứng định kỳ

Người bệnh nên tái khám theo lịch hẹn để bác sĩ đánh giá mức độ kiểm soát hen và điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần thiết.

Tuân thủ điều trị và tránh các yếu tố kích thích giúp giảm nguy cơ xuất hiện cơn hen

Cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

• Khó thở tăng nhanh;
• Khò khè nặng hoặc kéo dài;
• Đau tức ngực nhiều;
• Thuốc cắt cơn không còn hiệu quả;
• Tím môi hoặc đầu ngón tay; 
• Khó nói chuyện do hụt hơi.

Tóm lại, đáp án cho câu hỏi bệnh hen suyễn có tự hết không là không, do đặc tính viêm mạn tính đặc trưng của hệ hô hấp. Việc tuân thủ điều trị, chủ động phòng tránh tác nhân gây hen và tái khám định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp kiểm soát bệnh hiệu quả. Nếu bạn cần tư vấn và thăm khám nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào liên quan đến đường hô hấp, có thể hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.