1. Hen suyễn và hen phế quản có giống nhau không?

Hen suyễn là tình trạng viêm mạn tính đường hô hấp, gây co thắt phế quản, phù nề niêm mạc và tăng tiết dịch nhầy. Đây chính là lý do khiến đường thở bị hẹp tạm thời và người bệnh phải đối diện với những triệu chứng bất thường như ho nhiều, khó thở, thở khò khè,... hen phế quản cũng là tình trạng viêm mạn tính tại các phế quản và cũng gây ra cảm giác khó thở, nhất là khi người bệnh tiếp xúc với các yếu tố gây kích thích. 

Ho nhiều có thể là biểu hiện của hen suyễn

Với thắc mắc hen suyễn và hen phế quản có giống nhau không, câu trả lời là “có”. Thực chất, đây là những tên gọi khác nhau của cùng một loại bệnh lý và có tên khoa học là Asthma. Sự khác biệt chỉ là những tên gọi trong tài liệu y khoa với những tên gọi thường được dùng trong giao tiếp. 

Khi biết rõ hen suyễn và hen phế quản chỉ là một bệnh, nhiều người sẽ tránh được những nhầm lẫn không đáng có, từ đó có thể tiếp cận với những thông tin điều trị bệnh phù hợp và các biện pháp kiểm soát bệnh hiệu quả. 

2. Triệu chứng của bệnh hen suyễn (hen phế quản)

Dưới đây là một số triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân bị hen suyễn hay hen phế quản: 

- Khó thở, thở khò khè: Đây là triệu chứng điển hình của bệnh hen suyễn. Tình trạng viêm khiến đường thở bị thu hẹp và co thắt. Luồng không khí đi qua đường thở bị thu hẹp chính là nguyên nhân gây ra tiếng thở rít hay thở khò khè. Đây là triệu chứng thường xảy ra vào ban đêm hoặc sáng sớm.

- Ho: Ngoài ra, người mắc bệnh hen suyễn cùng thường bị ho kéo dài, có thể chỉ là những cơn ho khan nhưng cũng có thể là ho có đờm. 

- Nặng tức ngực: Người bệnh có cảm giác nặng tức như có vật gì đó đè lên ngực, thường bị hụt hơi ngay cả khi chỉ thực hiện những hoạt động nhẹ nhàng.

Người mắc hen suyễn thường cảm thấy nặng tức ngực 

Những triệu chứng của bệnh hen suyễn thường tái phát theo đợt, nhất là khi người bệnh tiếp xúc với một số yếu tố gây kích thích (nấm mốc, phấn hoa hay lông chó, mèo), sự thay đổi đột ngột của thời tiết, vận động mạnh, tình trạng ô nhiễm không khí,... Ngoài những yếu tố nêu trên, sự căng thẳng và nhiễm trùng đường hô hấp cũng là một số yếu tố khiến người bệnh khởi phát cơn hen. 

3. Chẩn đoán hen suyễn

Hiểu rõ hen suyễn và hen phế quản có giống nhau không là yếu tố quan trọng để người bệnh có tiếp cận với phác đồ điều trị bệnh phù hợp và sớm khắc phục được triệu chứng bệnh, phòng tránh những biến chứng nghiêm trọng. 

Để có thể đưa ra chẩn đoán chính xác về tình trạng của người bệnh, bác sĩ không chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng mà còn chỉ định thực hiện những phương pháp chẩn đoán dưới đây: 

- Khai thác thông tin về tiền sử dị ứng, tần suất khó thở cũng như một số yếu tố khởi phát cơn khó thở. 

- Đo chức năng hô hấp bằng phế dung kế: Đây là xét nghiệm quan trọng để xác nhận chẩn đoán hen. Bác sĩ thường chỉ định kết hợp với test phục hồi phế quản - đo chức năng hô hấp trước và sau khi dùng thuốc giãn phế quản. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt sau dùng thuốc là bằng chứng khách quan giúp xác nhận tình trạng tắc nghẽn đường thở có thể đảo nghịch - đặc trưng của hen.

- Nếu nghi ngờ tình trạng hen là do dị ứng, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh test dị ứng thông qua phương pháp xét nghiệm máu hay lẩy da.

4. Điều trị bệnh 

Dưới đây là một số phương pháp điều trị bệnh cụ thể thường được bác sĩ chỉ định:

Điều trị duy trì (dài hạn)

Là phương pháp người bệnh cần áp dụng trong một thời gian dài đer có thể đảm bảo kiểm soát cơn hen và phòng ngừa hen suyễn hiệu quả. 

- Dùng Corticosteroid hít (ICS): Đây là thuốc nền tảng trong điều trị hen, được khuyến cáo cho hầu hết bệnh nhân. Thuốc có tác dụng giảm viêm mạn tính đường thở và phòng ngừa tái phát cơn hen. 

- LABA (giãn phế quản tác dụng dài): LABA luôn được dùng phối hợp với ICS, không bao giờ dùng đơn độc trong điều trị hen. Phối hợp ICS-LABA giúp tăng hiệu quả kiểm soát hen so với tăng liều ICS đơn thuần. 

- LTRA (ức chế leukotriene): Có tác dụng hỗ trợ kiểm soát hen.

Bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp với từng bệnh nhân cụ thể

Điều trị cấp cứu 

Những trường hợp xảy ra cơn hen cấp, người bệnh cần được điều trị cấp cứu để cắt cơn hen và giảm nhanh triệu chứng khó thở. Trong đó, các loại thuốc thường được chỉ định sử dụng là: 

- Thuốc giãn phế quản dạng hít tác dụng nhanh (SABA hoặc ICS-formoterol tùy theo phác đồ điều trị của bác sĩ): Có tác dụng giảm nhanh triệu chứng co thắt đường thở trong cơn hen cấp. Theo khuyến cáo hiện hành, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc cắt cơn mà không có thuốc kiểm soát (ICS) đi kèm. 

- Thuốc kháng cholinergic: Có tác dụng mở rộng đường thở.

Điều trị hỗ trợ

Nếu cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định cho bệnh nhân sử dụng một số biện pháp điều trị hỗ trợ như sau: 

- Sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ khi xác định có nhiễm khuẩn đường hô hấp (không dùng kháng sinh trong trường hợp nhiễm virus). 

- Có thể sử dụng thiết bị đo lưu lượng đỉnh (peak flow meter) để theo dõi chức năng hô hấp định kỳ tại nhà, giúp phát hiện sớm dấu hiệu cơn hen sắp khởi phát. 

- Tránh tiếp xúc với một số yếu tố có thể gây kích thích như khói bụi, lông chó mèo, phấn hoa, nấm mốc,...

- Nếu người bệnh bị thừa cân, béo phì, nên thực hiện các biện pháp giảm cân để hỗ trợ cải thiện hoạt động của hệ hô hấp. 

Điều trị miễn dịch

Phương pháp này thường được áp dụng với những trường hợp bị hen suyễn do dị ứng. Cụ thể: 

- Tiêm miễn dịch với mục đích giúp người bệnh giảm phản ứng với dị nguyên.

- Nếu người bệnh bị hen nặng và khó kiểm soát triệu chứng có thể sử dụng một số loại thuốc sinh học trong điều trị bệnh như omalizumab, mepolizumab,... 

5. Phòng ngừa hen suyễn

Mặc dù hen suyễn là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn, người bệnh và người có nguy cơ cao hoàn toàn có thể phòng ngừa cơn hen và kiểm soát bệnh hiệu quả bằng các biện pháp sau:

- Xác định và tránh tiếp xúc với các yếu tố khởi phát cơn hen như: phấn hoa, lông thú cưng, nấm mốc, khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, mùi hóa chất mạnh.

- Không hút thuốc lá và tránh xa khói thuốc thụ động - đây là một trong những yếu tố nguy cơ và yếu tố khởi phát cơn hen quan trọng nhất.

- Tiêm vắc xin cúm hàng năm và vắc xin phế cầu theo khuyến cáo của bác sĩ, giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp - một trong những nguyên nhân gây khởi phát cơn hen.

- Giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ. Vệ sinh thường xuyên chăn, gối, thảm và các vật dụng dễ tích tụ bụi và dị nguyên.

- Tập thể dục đều đặn với cường độ phù hợp. Nếu hen do gắng sức, hãy trao đổi với bác sĩ về biện pháp phòng ngừa trước khi vận động.

- Tuân thủ phác đồ điều trị duy trì của bác sĩ ngay cả khi không có triệu chứng - đây là cách kiểm soát đường thở hiệu quả nhất để ngăn cơn hen tái phát.

Bạn nên đi khám sớm khi cơ thể xuất hiện những triệu chứng bất thường

Như vậy, với thắc mắc hen suyễn và hen phế quản có giống nhau không, câu trả lời là “có”. Đây chỉ là tên gọi khác nhau của một bệnh lý. Ngoài việc, hiểu rõ về bệnh, nhận biết sớm triệu chứng bất thường để điều trị kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng, bạn cũng nên tiêm đầy đủ các loại vắc xin phòng ngừa bệnh về đường hô hấp theo hướng dẫn của Bộ Y tế. 

Nếu có nhu cầu tiêm phòng, đặt lịch khám sớm với các bác sĩ Chuyên khoa Hô hấp tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, mời bạn liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.