Hình ảnh lạc nội mạc tử cung trên siêu âm và một số phương pháp điều trị

1. Lạc nội mạc tử cung có thể nhìn thấy trên ảnh siêu âm không?

Lạc nội mạc tử cung là tình trạng lớp niêm mạc bên trong tử cung phát triển ở khu vực ngoài buồng tử cung như buồng trứng, vòi trứng, phúc mạc vùng chậu... Những mô này vẫn chịu tác động của hormone theo chu kỳ kinh nguyệt, có thể gây viêm, đau và hình thành mô sẹo. Người bệnh có thể gặp đau bụng kinh dữ dội, đau vùng chậu, đau khi quan hệ hoặc khó mang thai.

Trên hình ảnh siêu âm, lạc nội mạc tử cung hoàn toàn có thể được phát hiện nhưng không phải với tất cả trường hợp. Theo đó, khả năng phát hiện phụ thuộc vào vị trí, kích thước tổn thương, mức độ bệnh, kỹ thuật khảo sát và kinh nghiệm của người thực hiện. Những tổn thương nhỏ nằm trên phúc mạc hoặc ở vị trí khó khảo sát có thể không tạo ra thay đổi đủ rõ để nhận biết trên hình ảnh. 

Lạc nội mạc tử cung là tình trạng mô cung phát triển ở bên ngoài buồng tử cung, dễ gây viêm đau

2. Đặc điểm hình thái lạc nội mạc tử cung qua hình ảnh siêu âm

Hình ảnh lạc nội mạc tử cung trên siêu âm có thể biểu hiện khá đa dạng tùy mức độ và vị trí tổn thương. Một số đặc điểm hình thái thể hiện trên hình ảnh siêu âm bạn có thể quan sát là:

• Màu sắc: Trên màn hình siêu âm, tổn thương thường được thể hiện dưới dạng vùng hoặc khối giảm âm, tăng âm hoặc có hồi âm không đồng nhất so với mô xung quanh. Với nang lạc nội mạc, hình ảnh thường có hồi âm dạng “kính mờ” (ground-glass) do chứa máu cũ.
• Kích thước: Tổn thương có thể có kích thước từ vài milimet đến vài centimet. Kích thước không cố định và có thể thay đổi theo thời gian. 
• Hình dạng: Tổn thương có thể xuất hiện dưới dạng nang, nốt hoặc vùng mô bất thường, hình tròn, bầu dục hoặc không đều. Một số trường hợp có ranh giới tương đối rõ, trong khi tổn thương sâu có thể có bờ không đều và khó phân định với mô lân cận.
• Cấu trúc bên trong: Tùy tổn thương, bên trong có thể tương đối đồng nhất hoặc không đồng nhất, đôi khi xuất hiện các vùng hồi âm khác nhau.
• Dấu hiệu kèm theo: Siêu âm có thể ghi nhận tình trạng hạn chế di động hoặc thay đổi vị trí tương đối của các cơ quan vùng chậu, gợi ý hiện tượng dính.

3. Hình ảnh lạc nội mạc tử cung trên siêu âm trông ra sao ở từng vị trí?

Lạc nội mạc tử cung có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trong vùng chậu nên hình ảnh siêu âm cũng không hoàn toàn giống nhau. Dưới đây là hình ảnh siêu âm lạc nội mạc tử cung ở từng vị trí:

3.1. Hình ảnh lạc nội mạc tử cung thể phúc mạc nông

Lạc nội mạc tử cung ở phúc mạc nông thường là những tổn thương rất nhỏ, nằm nông trên bề mặt phúc mạc. Vì vậy, trên hình ảnh siêu âm, tổn thương có thể khó nhận biết hoặc không thể hiện rõ thành một khối riêng biệt.

Nếu quan sát được, vùng tổn thương có thể có màu xám đậm hoặc sáng hơn mô xung quanh, đôi khi tạo thành những vùng nhỏ có hồi âm bất thường. Tuy nhiên, hình ảnh này không đặc hiệu và dễ bị bỏ sót khi tổn thương nhỏ.

3.2. Hình ảnh lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng

Đây là dạng tổn thương thường dễ nhận biết hơn trên siêu âm. Lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng có thể hình thành nang lạc nội mạc, bên trong chứa máu cũ tích tụ theo thời gian.

Tham khảo hình ảnh lạc nội mạc tử cung trên siêu âm 

Trên siêu âm, nang thường có dạng tròn hoặc bầu dục, thành tương đối đều và hồi âm bên trong tương đối đồng nhất. Một dấu hiệu thường được nhắc đến là hồi âm dạng “kính mờ” (ground-glass). Hình ảnh này khác với nang chứa dịch đơn thuần vốn thường trống âm.

Kích thước nang có thể thay đổi từ nhỏ đến vài centimet và có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên buồng trứng. Bác sĩ sẽ đánh giá thêm thành nang, cấu trúc bên trong và đặc điểm Doppler để phân biệt với các loại nang buồng trứng khác.

3.3. Hình ảnh lạc nội mạc tử cung xâm nhập sâu

Với lạc nội mạc tử cung xâm nhập sâu, hình ảnh thường không giống một nang chứa dịch, có thể xuất hiện dưới dạng nốt hoặc vùng mô giảm âm, tức có màu xám đậm hơn mô xung quanh.

Tổn thương thường có hình dạng không đều, ranh giới có thể khó xác định và đôi khi làm thay đổi cấu trúc của các mô lân cận. Trên siêu âm động, bác sĩ cũng có thể nhận thấy các cơ quan vùng chậu di động kém hoặc dính vào nhau.

4. Hình ảnh lạc nội mạc tử cung dễ nhầm lẫn với bệnh lý nào?

Khi quan sát hình ảnh siêu âm lạc nội mạc tử cung, nếu không để ý, nhiều người sẽ dễ nhầm lẫn với một số bệnh lý khác có đặc điểm tương tự như:

• Nang buồng trứng chức năng: Thường có dạng tròn hoặc bầu dục, chứa dịch. Nang đơn giản thường trống âm, màu đen trên siêu âm, trong khi nang lạc nội mạc thường có hồi âm dạng “kính mờ”.
• Nang xuất huyết buồng trứng: Do có máu bên trong, hình ảnh có thể xuất hiện hồi âm dạng lưới, sợi hoặc cục máu đông, khá giống nang lạc nội mạc trong một số trường hợp.
• U quái trưởng thành: Có thể chứa mỡ, tóc hoặc các thành phần mô khác nên hình ảnh thường không đồng nhất, tăng âm hoặc hỗn hợp, đôi khi có bóng cản phía sau.
• U nang hoặc khối u buồng trứng khác: Một số tổn thương lành tính hoặc ác tính có thể biểu hiện dưới dạng nang, khối đặc hoặc hỗn hợp, khiến việc phân biệt chỉ bằng một hình ảnh trở nên khó khăn.

5. Các phương pháp điều trị lạc nội mạc tử cung an toàn, hiệu quả

Tùy mức độ bệnh, triệu chứng, tuổi và nhu cầu sinh con, bác sĩ có thể lựa chọn một hoặc kết hợp các phương pháp điều trị sau cho người bệnh:

• Điều trị bằng thuốc giảm đau: Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể được sử dụng để giảm đau bụng kinh và đau vùng chậu. Người bệnh nên dùng theo hướng dẫn để hạn chế tác dụng không mong muốn.
• Điều trị nội tiết: Thuốc tránh thai nội tiết, progestin hoặc nhóm thuốc GnRH có thể giúp kiểm soát hoạt động của mô lạc nội mạc, từ đó giảm đau và hạn chế bệnh tiến triển.
• Phẫu thuật nội soi: Được cân nhắc khi triệu chứng kéo dài, điều trị thuốc không hiệu quả hoặc tổn thương gây ảnh hưởng đến cơ quan lân cận. Bác sĩ có thể loại bỏ tổn thương, nang lạc nội mạc và mô dính.
• Phẫu thuật triệt để: Với một số trường hợp bệnh nặng, tái phát nhiều lần và không còn nhu cầu sinh sản, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật phù hợp.

Việc điều trị sẽ được bác sĩ chỉ định sau khi đã thăm khám kỹ

Hình ảnh lạc nội mạc tử cung trên siêu âm có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, tùy từng trường hợp. Thực tế khi đi thăm khám, bạn sẽ được các bác sĩ tư vấn chi tiết hơn. Nếu có nhu cầu đặt lịch khám sớm tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.