1. Tại sao bị ho nhiều về đêm và sáng sớm?

ho nhiều về đêm và sáng sớm là tình trạng cơn ho xuất hiện hoặc có chiều hướng nặng hơn vào hai thời điểm này. Có những trường hợp chỉ ho khi nằm ngủ, nhưng cũng có trường hợp lại ho dữ dội sau khi vừa thức dậy.

Hiện tượng này xảy ra do sự thay đổi tư thế, nhiệt độ, độ ẩm và hoạt động của hệ hô hấp vào ban đêm và buổi sáng. Khi nằm ngủ, dịch nhầy có xu hướng tích tụ trong cổ họng và đường thở, dễ gây kích thích phản xạ ho.

Ngoài ra, các bệnh lý như viêm mũi xoang, trào ngược dạ dày thực quản hoặc các bệnh phổi mạn tính cũng thường làm cơn ho bùng phát rõ hơn vào ban đêm và sáng sớm.

Thông thường, ho nhiều về đêm và sáng sớm xảy ra do: 

1.1. Cảm lạnh, cảm cúm

Khi bị cảm lạnh hoặc cảm cúm, niêm mạc đường hô hấp bị viêm từ đó tăng tiết dịch nhầy. Vào ban đêm, dịch nhầy chảy xuống cổ họng gây kích thích nên người bệnh ho nhiều về đêm và sáng sớm. Cơn ho thường kèm theo một số triệu chứng khác như nghẹt mũi, sổ mũi, đau họng hoặc sốt nhẹ.

Ho sau cảm lạnh, cảm cúm có thể còn tiếp diễn thêm vài tuần dù các triệu chứng khác đã giảm bớt. Nếu ho kéo dài trên 3 - 8 tuần hoặc ngày càng nặng hơn, bạn nên đi khám để loại trừ các bệnh lý khác như hen suyễn, viêm phế quản mạn hay trào ngược.

Người bị cảm cúm thường dễ ho nhiều về đêm

1.2. Viêm họng, viêm amidan

Tình trạng này thường liên quan chủ yếu đến nhiễm virus hoặc vi khuẩn đường hô hấp trên. Do cổ họng bị viêm nên lớp niêm mạc trở nên nhạy cảm hơn trước các kích thích từ môi trường. Các yếu tố thúc đẩy như: không khí lạnh về đêm hoặc buổi sáng sớm có thể khiến cổ họng khô và đau rát, từ đó gây ho. Trường hợp này, ho thường đi kèm cảm giác ngứa cổ, đau họng, nuốt vướng.

1.3. Hen suyễn

Hen suyễn là bệnh lý mạn tính đường hô hấp dễ làm xuất hiện cơn ho và khó thở vào ban đêm hoặc rạng sáng. Nguyên nhân của tình trạng này là do đường thở co thắt và tăng phản ứng khi nhiệt độ giảm. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể có biểu hiện thở khò khè, tức ngực.

Các cơn ho về đêm, khò khè, nặng ngực lặp đi lặp lại là dấu hiệu cảnh báo quan trọng của hen suyễn. Khi đó, người bệnh cần được bác sĩ hô hấp thăm khám, đo chức năng hô hấp và điều trị kiểm soát lâu dài, không nên chỉ tự áp dụng mẹo dân gian hay tự ý mua thuốc uống.

1.4. Trào ngược dạ dày - thực quản

Khi nằm ngủ, axit dạ dày dễ trào lên thực quản và cổ họng. Đây chính là yếu tố kích thích niêm mạc và gây ho. Người bệnh thường cảm thấy nóng rát ngực, ợ chua, đắng miệng khi thức dậy.

Nếu tình trạng ợ chua, nóng rát ngực, khàn tiếng vào buổi sáng hoặc ho kéo dài do trào ngược xảy ra thường xuyên, người bệnh nên đi khám để được tư vấn thay đổi lối sống và dùng thuốc phù hợp, tránh để trào ngược mạn tính gây biến chứng.

1.5. Viêm mũi dị ứng

Các yếu tố dị ứng như bụi, lông thú, phấn hoa hoặc nấm mốc từ môi trường sống, chăn gối có thể gây kích thích đường hô hấp. Khi tiếp xúc với các tác nhân này trong phòng ngủ, người bệnh dễ bị ho nhiều về đêm và sáng sớm, kèm theo hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi.

viêm mũi dị ứng cũng thường đi kèm hoặc liên quan mật thiết với hen suyễn, nên người bị ho đêm, khò khè, khó thở kèm viêm mũi dị ứng kéo dài cần được bác sĩ đánh giá nguy cơ hen.

1.6. Viêm phế quản mạn tính hoặc hút thuốc lá

Người hút thuốc hoặc mắc viêm phế quản mạn tính thường có cơn ho vào buổi sáng do dịch nhầy tích tụ trong phổi qua đêm. Khi thức dậy, cơ thể phản xạ ho để tống dịch ra ngoài, gây ho nhiều, thường là ho có đờm.

Ở người hút thuốc lâu năm, ho dai dẳng kèm khạc đờm, đặc biệt khi có ho ra máu, sụt cân, đau ngực hoặc khó thở, đây có thể là dấu hiệu của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc thậm chí ung thư phổi, cần được khám sớm và làm các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh theo chỉ định bác sĩ.

1.7. Một số nguyên nhân ít gặp hơn nhưng cần lưu ý

Ngoài những nguyên nhân trên, ho nhiều về đêm và sáng sớm đôi khi còn liên quan tới các bệnh lý như viêm mũi xoang khiến dịch chảy xuống họng, suy tim, bệnh phổi kẽ, lao phổi hoặc ung thư phổi. Nếu kèm theo khó thở khi nằm, phù chân, sụt cân, sốt kéo dài, đổ mồ hôi ban đêm,… người bệnh tuyệt đối không nên tự điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Bị viêm phế quản mạn tính dễ gây ho nhiều về đêm và sáng sớm

2. Ho nhiều về đêm và sáng sớm có nguy hiểm không?

Mức độ ảnh hưởng của tình trạng ho nhiều về đêm và sáng sớm tới sức khỏe phụ thuộc vào nguyên nhân gây ho. Trong nhiều trường hợp do nhiễm virus đường hô hấp, cơn ho cấp tính có thể tự giảm dần trong vòng 3 tuần nếu không có biến chứng. 

Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài trên 3 tuần hoặc ho ngày càng nặng hơn, ho ra máu, khó thở, tức ngực, sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt cao liên tục, đổ mồ hôi đêm hoặc ho làm thức giấc gần như mỗi đêm,... thì đây có thể là dấu hiệu bệnh lý cần được thăm khám và điều trị sớm.

3. Làm cách nào để khắc phục tình trạng bị ho nhiều về đêm và sáng sớm?

Một số cách sau có thể áp dụng tại nhà đối với trường hợp bị ho nhiều về đêm và sáng sớm ở mức độ nhẹ, không kèm theo dấu hiệu sức khỏe bất thường:

3.1. Giữ ấm cơ thể và cổ họng

Không khí lạnh có thể kích thích cổ họng và gây ho. Vì thế, giữ ấm cho cơ thể và cổ họng sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng này. Muốn làm được điều đó, bạn hãy mặc ấm khi đi ngủ, quàng khăn cổ khi trời lạnh và không nằm trực tiếp dưới luồng gió từ quạt hoặc điều hòa.

Nếu phòng ngủ dùng điều hòa hoặc máy sưởi, bạn có thể cân nhắc sử dụng máy tạo ẩm hoặc đặt một chậu nước nhỏ trong phòng để hạn chế không khí quá khô - yếu tố thúc đẩy khiến cơn ho nặng hơn về đêm.

3.2. Uống đủ nước 

Nước giúp làm loãng dịch nhầy và giữ ẩm cho niêm mạc cổ họng. Người bị ho nhiều về đêm và sáng sớm nên thường xuyên uống nước ấm, nhất là trước khi ngủ và sau khi thức dậy.

Nên chia nhỏ lượng nước uống trong ngày, tránh uống quá nhiều nước sát giờ ngủ. Nếu bạn có bệnh tim mạch hoặc bệnh thận, cần tuân thủ khuyến cáo riêng của bác sĩ.

3.3. Kê cao gối khi ngủ

Kê đầu cao giúp hạn chế dịch nhầy và axit dạ dày trào ngược lên cổ họng. Phương pháp này tuy đơn giản nhưng tương đối hiệu quả với người thường xuyên bị ho nhiều về đêm và sáng sớm do trào ngược hoặc viêm họng.

Bạn có thể kê cao đầu giường khoảng 10 - 15 cm hoặc sử dụng gối hoặc đệm nghiêng để nâng phần thân trên, tránh dùng quá nhiều gối làm cổ bị gập gây khó chịu.

3.4. Súc miệng với nước muối ấm

Nước muối có tác dụng sát khuẩn và giảm triệu chứng viêm họng. Vì thế, người dễ bị ho về đêm nên súc miệng bằng nước muối ấm trước khi ngủ và súc lại vào buổi sáng sau khi thức dậy. Cách này có thể làm giảm kích thích cổ họng và hạn chế ho nhiều về đêm hay sáng sớm.

Bạn cũng cần lưu ý nên sử dụng nước muối sinh lý, súc miệng rồi nhổ ra, không nên nuốt để tránh gây kích ứng thêm niêm mạc.

3.5. Giữ phòng ngủ sạch sẽ, thoáng khí

Môi trường phòng ngủ nhiều bụi hoặc nấm mốc cũng là nguyên nhân dễ gây ho ban đêm. Do đó, bạn hãy chú ý giặt chăn ga định kỳ, hút bụi và không nên nuôi thú cưng trong phòng ngủ nếu có cơ địa dị ứng. Ngoài ra, nên vệ sinh máy điều hòa, quạt, rèm cửa thường xuyên và có thể sử dụng vỏ gối, vỏ nệm chống mạt bụi nhà.

3.6. Hạn chế ăn khuya

Ăn sát giờ ngủ làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày, dẫn đến ho nhiều về đêm và sáng sớm. Vì thế, bạn cần ăn tối trước giờ ngủ ít nhất 2 - 3 giờ và không ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ăn cay, chua vào buổi tối. Đồng thời, nên hạn chế cà phê, rượu bia, nước có gas vào buổi tối vì chúng có thể làm trào ngược nặng hơn và kích thích cơn ho.

3.7. Khám bác sĩ chuyên khoa

Nếu đã áp dụng các biện pháp trên đây nhưng không cải thiện hoặc ho nhiều về đêm và sáng sớm đi kèm với các dấu hiệu sau thì bạn cần sớm thăm khám bác sĩ chuyên khoa: 

• Ho kéo dài trên 3 tuần.
• Ho kèm sốt cao, mệt mỏi.
• Ho ra đờm vàng, xanh hoặc có máu.
• Khó thở, đau ngực.
• Ho kèm sụt cân, đổ mồ hôi đêm, chán ăn hoặc tiền sử hút thuốc lá lâu năm.

Người bệnh trong quá trình nội soi họng tìm nguyên nhân gây ho nhiều tại MEDLATEC

Qua thăm khám, thực hiện những kiểm tra như: nội soi họng, chụp X-quang, xét nghiệm máu,... bác sĩ sẽ chẩn đoán đúng nguyên nhân và có biện pháp điều trị phù hợp. Tùy triệu chứng, bác sĩ cũng có thể chỉ định thêm đo chức năng hô hấp, CT ngực, xét nghiệm đờm,… để phát hiện sớm các bệnh lý như hen suyễn, COPD, lao phổi hay tổn thương phổi khác. Người bệnh không nên tự ý dùng kháng sinh, thuốc ho chứa codein hoặc thuốc xịt giãn phế quản khi chưa có chỉ định y khoa, đặc biệt ở trẻ em, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Quý khách hàng có nhu cầu đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.