1. Thông tin cơ bản về chỉ số đường huyết 

Để kiểm soát bệnh tiểu đường, người bệnh cần áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh và uống thuốc đều đặn theo chỉ dẫn của bác sĩ. Đặc biệt, người bệnh cần thường xuyên theo dõi chỉ số đường máu để kiểm tra tình trạng bệnh, phòng ngừa biến chứng và kịp thời xử lý những tình huống khẩn cấp như tăng hoặc hạ đường huyết quá mức. 

Cụ thể, thói quen kiểm tra đường huyết có thể mang lại nhiều lợi ích như sau: 

• Giúp đánh giá chế độ ăn và tập luyện có tác động có cải thiện tình trạng đường huyết của bạn hay không. 
• Giúp nhận biết một số vấn đề sức khỏe hay những căng thẳng trong cuộc sống có đang ảnh hưởng đến đường huyết của bạn hay không. 
• Hiểu rõ được thời điểm lượng đường quá cao hoặc quá thấp trong ngày. 
• Giúp đánh giá thuốc tiểu đường bạn đang sử dụng có hiệu quả hay không. Nếu thuốc không mang lại hiệu quả, bạn nên báo với bác sĩ điều trị để được điều chỉnh hoặc thay thế loại thuốc phù hợp. 

Dù mang lại nhiều lợi ích trong quá trình điều trị nhưng việc thường xuyên phải lấy mẫu máu cũng là một trong những vấn đề khiến nhiều người bệnh cảm thấy mệt mỏi. Hiểu được tâm lý này của người bệnh, nhiều cửa hàng đã cung cấp một số loại máy đo đường huyết không cần lấy máu dưới dạng đồng hồ hay những chiếc vòng tay. 

Một số loại máy đo đường huyết có hình dáng như những chiếc đồng hồ hoặc vòng đeo tay

Người bán giới thiệu đây là những thiết bị có thể dễ dàng kiểm tra đường huyết mà không cần lấy mẫu máu. Máy sẽ dùng một đầu đọc quét cảm biến được cố định ở mặt sau của cánh tay. Quá trình quét mã chỉ kéo dài 1 giây là có thể cho kết quả và không gây ra cảm giác đau đớn. Do đó, người dùng sẽ không cần phải lấy máu từ đầu ngón tay. 

2. Máy đo đường huyết không cần lấy máu có cho kết quả chính xác không?

Các thiết bị đồng hồ/vòng tay tự nhận là “đo đường huyết không cần lấy máu” đang bán trên thị trường hiện nay chủ yếu hoạt động qua cảm biến quang học (ánh sáng hồng ngoại) hoặc sóng radio chiếu qua da – không có kim cảm biến nào được cắm dưới da. Các thiết bị này khác hoàn toàn với máy theo dõi đường huyết liên tục (CGM) hợp lệ như FreeStyle Libre hay Dexcom. Các thiết bị CGM vẫn có kim cảm biến siêu nhỏ đặt dưới da để đo glucose trong dịch mô kẽ, đã được cơ quan quản lý cấp phép và có bằng chứng lâm sàng về độ chính xác. Các thiết bị đồng hồ không xâm lấn hiện quảng cáo rộng rãi thực tế không thuộc nhóm thiết bị CGM này.

Ưu điểm của những sản phẩm này là tiện lợi, dễ sử dụng, không xâm lấn, không gây đau đớn và ít nguy cơ nhiễm trùng. Tuy nhiên, kết quả đo đường huyết của những thiết bị này mang lại chưa đủ độ tin cậy cần thiết và tiềm ẩn nguy cơ sai số cao. Các tổ chức y tế cũng chưa đưa ra khuyến cáo sử dụng các loại máy đo đường huyết không cần lấy máu để thay thế cho những phương pháp kiểm tra đường huyết truyền thống. Tháng 2/2024, FDA phát đi cảnh báo an toàn: không có đồng hồ thông minh hay nhẫn thông minh nào được FDA cấp phép, phê duyệt hoặc cho phép sử dụng để đo hoặc ước tính lượng glucose máu mà không cần đâm xuyên da.

Việc sử dụng những thiết bị này có thể mang đến kết quả không chính xác và ảnh hưởng đến quá trình theo dõi đường huyết. Kết quả không chính xác dễ khiến người bệnh chủ quan, không kịp thời điều chỉnh lối sống và chế độ ăn để ổn định lượng đường máu. Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến người bệnh có nguy cơ gặp phải những biến chứng nghiêm trọng của bệnh tiểu đường. 

3. Nên kiểm tra đường huyết bằng cách nào?

Để thuận tiện hơn trong việc kiểm tra đường huyết, bạn có thể sử dụng máy đo đường huyết tại nhà. Dưới đây là một số hướng dẫn cụ thể: 

- Trước khi kiểm tra đường huyết bạn cần sát khuẩn tay. 

- Xem hạn sử dụng của que thử để đảm bảo que thử có chất lượng tốt. 

- Lắp kim lấy máu vào bút và thực hiện lấy máu. 

- Nhỏ một giọt máu lên que thử và đặt que vào máy đo. Sau đó, máy sẽ hiển thị lượng đường máu. 

- Sau mỗi lần thử, người bệnh nên ghi lại kết quả. 

Cần theo dõi đường huyết tại nhà đúng cách để có kết quả chính xác

Việc kiểm tra đường huyết tại nhà có thể giúp bạn theo dõi lượng đường máu mỗi ngày nhưng không thể thay thế được các xét nghiệm tại bệnh viện. Do đó, người bệnh cần tái khám định kỳ và thực hiện các xét nghiệm cần thiết theo chỉ dẫn của bác sĩ. Qua kết quả thăm khám và xét nghiệm, bác sĩ sẽ đánh giá được hiệu quả điều trị và đưa ra những điều chỉnh về chế độ ăn uống, liều lượng thuốc giúp người bệnh kiểm soát tiểu đường hiệu quả. 

Với bệnh nhân muốn giảm số lần chích ngón tay, một giải pháp đã được kiểm chứng và cơ quan quản lý cấp phép là máy theo dõi đường huyết liên tục (CGM) như FreeStyle Libre hay Dexcom. Thiết bị này dùng một cảm biến siêu nhỏ đặt dưới da (thường ở mặt sau cánh tay) để đo glucose trong dịch mô kẽ liên tục, truyền kết quả về điện thoại hoặc máy đọc. Độ chính xác của CGM đã được chứng minh trong nhiều thử nghiệm lâm sàng và được Bộ Y tế nhiều quốc gia công nhận. Tuy nhiên, chi phí còn cao và chưa phổ biến rộng tại Việt Nam. Do đó, người bệnh nên hỏi bác sĩ điều trị để được tư vấn phù hợp.

Bên cạnh đó, nếu cơ thể xuất hiện những biểu hiện sau, người bệnh cũng nên đi xét nghiệm tiểu đường kịp thời: 

• Liên tục cảm thấy khát nước. 
• Thường xuyên mệt mỏi. 
• Rất đói ngay cả khi vừa ăn xong. 
• Nhìn mờ. 
• Đi tiểu thường xuyên. 
• Vết thương lâu lành. 

4. Gợi ý một vài phương pháp kiểm soát bệnh tiểu đường

Ngoài tự theo dõi đường huyết tại nhà, người bệnh cũng có thể áp dụng một số phương pháp sau để kiểm soát tiểu đường tại nhà hiệu quả: 

- Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý: Nên uống nhiều nước, bổ sung các loại thực phẩm giàu chất xơ, chia nhỏ các bữa ăn, ăn đúng giờ, không bỏ bữa, không dùng các loại thực phẩm chế biến sẵn, ưu tiên trái cây có chỉ số đường huyết thấp (như ổi, bưởi, táo, lê) và kiểm soát lượng ăn, tránh các loại trái cây ngọt nhiều hoặc nước ép trái cây,..

- Thường xuyên vận động, thể dục: Người bệnh nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày để giúp cơ thể tiêu thụ glucose dễ dàng hơn, đồng thời giảm lượng đường trong máu. Một số bài tập mà người bệnh tiểu đường có thể lựa chọn gồm đi bộ, chạy, bơi lội,....

- Kiểm soát căng thẳng: Nếu căng thẳng quá mức, cơ thể sẽ tăng tiết cortisol làm giảm độ nhạy insulin, cuối cùng dẫn đến nguy cơ tăng đường máu. Do đó, người bệnh cần kiểm soát căng thẳng hiệu quả. Hơn nữa, tình trạng căng thẳng quá mức cũng có thể dẫn tới những thói quen có hại như ăn đồ ăn nhanh, lười vận động, dùng thuốc lá, bia rượu,... Điều này khiến việc kiểm soát đường huyết càng khó khăn hơn. 

Người bệnh cần tái khám thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị

Trên đây là những thông tin về máy đo đường huyết không cần lấy máu. Đây là sản phẩm chưa đảm bảo tính chính xác, do đó người bệnh cần cân nhắc trước khi mua và sử dụng. Người bệnh có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ để biết cách kiểm tra đường huyết tại nhà. Bên cạnh đó, cần lưu ý rằng việc đo đường huyết tại nhà không thể thay thế cho việc tái khám và thực hiện các xét nghiệm tại viện. 

Mọi thắc mắc về bệnh tiểu đường hoặc có nhu cầu đặt lịch khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách vui lòng liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hướng dẫn chi tiết.