1. Phòng lab là gì?

Phòng lab thường được trang bị hệ thống máy móc tiên tiến, nhằm phục vụ quá trình phân tích mẫu bệnh phẩm, hỗ trợ công tác chẩn đoán và điều trị. Đối với ngành y tế, phòng lab hay phòng xét nghiệm chính là nơi tiếp nhận các mẫu bệnh phẩm như máu, nước tiểu, dịch cơ thể, mô tế bào của người bệnh. Những mẫu bệnh phẩm ngay sau đó sẽ được phân tích để tìm kiếm dấu hiệu bất thường, cung cấp căn cứ quan trọng cho việc chẩn đoán và theo dõi tiến triển bệnh lý. 

Nhiều người không thực sự biết chính xác phòng lab là gì

Không giống như phòng lab trong các lĩnh vực nghiên cứu khác, phòng lab trong ngành y tế cần đáp ứng tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn sinh học. Vì chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể khiến kết quả phân tích sai lệch, tác động trực tiếp đến việc chẩn đoán và theo dõi tình hình sức khỏe của người bệnh. Vậy nên, mỗi phòng xét nghiệm cần phải được vận hành theo quy trình chặt chẽ và trải qua các đợt kiểm tra định kỳ. 

2. Vai trò của phòng lab trong lĩnh vực y tế 

Kết quả từ phòng lab là căn cứ quan trọng để bác sĩ đưa ra kết luận. Dưới đây là một số vai trò cụ thể của phòng lab trong lĩnh vực y tế: 

• Hỗ trợ công tác chẩn đoán: Nếu chỉ dựa vào biểu hiện lâm sàng, bác sĩ sẽ chưa thể khẳng định chính xác bệnh nhân đang mắc bệnh gì, mức độ nguy hiểm ra sao. Lúc này, người bệnh có thể được chỉ định lấy mẫu bệnh phẩm để phân tích trong phòng lab. 
• Theo dõi mức độ cải thiện của bệnh lý: Trong quá trình điều trị, bác sĩ cần dựa vào kết quả xét nghiệm để đánh giá tình trạng bệnh lý, mức độ đáp ứng điều trị của người bệnh.
• Phục vụ tầm soát bệnh: Các nhóm bệnh nguy hiểm như ung thư, bệnh về gan hoặc thận, bệnh liên quan đến rối loạn miễn dịch có thể được phát hiện sớm thông qua một số xét nghiệm. Những xét nghiệm này chủ yếu được chỉ định trong quá trình khám tầm soát. 

Kết quả từ phòng lab là căn cứ quan trọng để bác sĩ đưa ra kết luận chẩn đoán 

Ngoài ra, phòng lab còn là nơi phục vụ cho việc nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá hiệu quả của nhiều loại thuốc, vắc xin trước khi được đưa vào sử dụng rộng rãi. 

3. Phân loại phòng lab

Nếu dựa theo đặc thù chức năng, phòng lab trong lĩnh vực y tế thường bao gồm bốn nhóm chính. Cụ thể như: 

3.1. Phòng lab sinh hóa

Phòng lab sinh hóa thường được bố trí tại các bệnh viện. Khu vực này là nơi chuyên thực hiện xét nghiệm máu và nước tiểu phục vụ kiểm tra nồng độ đường huyết, mỡ máu,... hỗ trợ công tác chẩn đoán. Nếu có dấu hiệu mắc bệnh lý như đái tháo đường, gút, xơ gan, suy thận,... người bệnh có thể được chỉ định lấy mẫu, phân tích tại phòng xét nghiệm sinh hóa. 

Xét nghiệm sinh hóa cung cấp nhiều thông tin hữu ích hỗ trợ công tác chẩn đoán

3.2. Phòng lab vi sinh và ký sinh trùng

Đây là dạng phòng xét nghiệm chuyên nhận phân tích mẫu bệnh phẩm nghi ngờ có virus, vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc nấm. Trong đó, xét nghiệm nuôi cấy vi sinh, xét nghiệm PCR, kháng sinh đồ chủ yếu được thực hiện tại phòng lab vi sinh vật và ký sinh trùng. Từ quá trình phân tích, bác sĩ có thể xác định nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhiễm trùng để chỉ định loại thuốc phù hợp. 

Phòng lab vi sinh phải tuân thủ các cấp độ an toàn sinh học tương ứng với mức độ nguy hiểm của tác nhân được xử lý. Hầu hết phòng xét nghiệm vi sinh lâm sàng hoạt động ở phòng an toàn sinh học cấp 2, các tác nhân đặc biệt nguy hiểm (như vi khuẩn lao, một số virus) yêu cầu an toàn sinh học cấp 3 với hệ thống kiểm soát không khí và quy trình bảo hộ nghiêm ngặt hơn. 

3.3. Phòng lab di truyền và sinh học phân tử

Phòng lab di truyền và sinh học phân tử là nơi thực hiện các kỹ thuật phân tích chuyên sâu. Cụ thể là những xét nghiệm liên quan đến gen, phục vụ quá trình tầm soát các bệnh lý về di truyền, dị tật bẩm sinh, kiểm tra đột biến gen. Trong đó, xét nghiệm PCR và giải trình tự gen (NGS) là những kỹ thuật phân tích thường được thực hiện. 

Xét nghiệm gen cần thực hiện tại phòng lab hiện đại 

3.4. Phòng lab huyết học và miễn dịch

Để xác định tế bào máu, nhóm máu, chức năng đông máu cùng một vài chỉ số miễn dịch, bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm huyết học và miễn dịch. Những xét nghiệm này sẽ được tiến hành trong phòng lab huyết học và miễn dịch. 

Kết quả xét nghiệm từ phòng lab trên là căn cứ quan trọng hỗ trợ phát hiện các bệnh lý nguy hiểm như ung thư máu, sốt xuất huyết. Mặt khác, trước khi phẫu thuật, người bệnh cũng cần làm xét nghiệm huyết học để kiểm tra nhóm máu. 

3.5. Phòng lab giải phẫu bệnh và tế bào học

Đây là nơi phân tích mẫu mô, tế bào lấy qua sinh thiết hoặc phẫu thuật để xác định bản chất lành tính hay ác tính của tổn thương. Kết quả giải phẫu bệnh là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán ung thư và nhiều bệnh lý mô học khác. Xét nghiệm tế bào học cổ tử cung (Pap smear, LBC) cũng được thực hiện tại đây. 

4. Tìm hiểu về tiêu chuẩn ISO 15189:2022 cho phòng xét nghiệm y tế 

ISO 15189:2022 là bộ tiêu chuẩn áp dụng cho các phòng xét nghiệm y tế tại nhiều quốc gia. Bộ tiêu chuẩn này được khởi xướng bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO). Để đáp ứng tiêu chuẩn ISO 15189:2022, mỗi phòng lab cần đảm bảo yêu cầu về chất lượng cũng như năng lực chuyên môn. 

Ngoài ra, ISO 15189:2022 còn đề ra yêu cầu rất cao về kiểm soát rủi ro, quản lý dữ liệu. Trong quá trình hoạt động, mỗi phòng xét nghiệm phải không ngừng duy trì hệ thống chất lượng và cải tiến quy trình vận hành. 

Hiện nay, ISO 15189:2022 được xem như bộ tiêu chuẩn mới và toàn diện nhất (sau phiên bản 2003, 2007 và 2012). Để đáp ứng các yêu cầu trong bộ tiêu chuẩn này, các phòng xét nghiệm phải trải qua nhiều vòng kiểm định khắt khe. 

MEDLATEC hiện sở hữu song song chứng chỉ CAP và ISO 15189:2022

Hệ thống Y tế MEDLATEC là một trong những đơn vị y tế thuộc khối tư nhân đầu tiên tại Việt Nam sở hữu chứng chỉ ISO 15189:2022 trong chẩn đoán hình ảnh. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy năng lực của MEDLATEC trong công tác chẩn đoán, khám chữa bệnh. 

Ngoài ra, Trung tâm Xét nghiệm thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC đã vinh dự được cấp chứng chỉ CAP bởi Hội Bệnh học Hoa Kỳ. CAP là chứng nhận kiểm định độc lập của Hội Bệnh học Hoa Kỳ – một trong những tổ chức kiểm định phòng xét nghiệm uy tín nhất thế giới. Sở hữu cả ISO 15189:2022 và CAP đồng nghĩa với việc phòng xét nghiệm được kiểm định toàn diện cả về hệ thống quản lý lẫn chất lượng kỹ thuật thực thi. Với mạng lưới phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế trải dài tại nhiều tỉnh thành, MEDLATEC tự tin có thể đáp ứng yêu cầu của đông đảo khách hàng. 

Đặc biệt, MEDLATEC còn là đơn vị y tế tiên phong triển khai dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tại nhà. Mẫu bệnh phẩm sau đó được chuyển tới phòng xét nghiệm phân tích. Khi có kết quả, MEDLATEC sẽ hỗ trợ khách hàng nhận trực tiếp hoặc nhận qua email, website hoặc app My Medlatec. 

Như vậy, có thể hiểu đơn giản phòng lab trong ngành y tế là nơi thực hiện phân tích mẫu bệnh phẩm phục vụ công tác chẩn đoán. Ngoài hệ thống trang thiết bị tiên tiến, yếu tố con người cũng quyết định không nhỏ đến tính chính xác của từng xét nghiệm. 

Thông qua chia sẻ trên, bạn đọc chắc hẳn đã hiểu rõ phòng lab là gì. Nếu có nhu cầu làm xét nghiệm nhưng chưa biết nên chọn địa chỉ nào phù hợp, bạn có thể lựa chọn Trung tâm Xét nghiệm của Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch xét nghiệm trực tiếp hoặc lấy mẫu tại nhà, Quý khách vui lòng liên hệ số tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.