1. Răng hàm có thay không?

Trước khi tìm câu trả lời cho thắc mắc “Răng hàm có thay không”, bạn cần hiểu rõ răng hàm là gì. Đây là nhóm răng nằm ở phía trong cùng của hàm, còn gọi là răng cối, với chức năng là nhai và bảo vệ xương hàm. 

Mỗi trẻ sẽ có 20 chiếc răng sữa và được chia làm các nhóm như sau: 

• Nhóm răng cửa giữa: 4 chiếc.
• Nhóm răng cửa bên: 4 chiếc.
• Nhóm răng nanh: 4 chiếc. 
• Nhóm răng cối sữa (răng hàm sữa): 8 chiếc, gồm 4 răng cối sữa thứ nhất và 4 răng cối sữa thứ hai.

Quá trình thay răng của trẻ sẽ bắt đầu khi trẻ đạt 6 tuổi và kéo dài khoảng 6 năm. Khi trưởng thành, mỗi người sẽ có 32 răng vĩnh viễn, bao gồm 8 răng cửa, 4 răng nanh, 8 răng tiền cối và 12 răng cối (trong đó có 4 răng khôn). 

Phụ huynh không nên chủ quan đến vấn đề răng miệng của trẻ

Với thắc mắc “răng hàm có thay không”, câu trả lời sẽ phụ thuộc vào việc răng hàm đó là răng sữa hay răng vĩnh viễn. Cụ thể: 

Răng hàm có thay

Đây là các răng cối sữa thứ nhất và thứ hai (vị trí số 4, 5 trên cung hàm vĩnh viễn). Những răng hàm này có thể được thay thế và thường diễn ra khi trẻ đạt 10 đến 12 tuổi. Phụ huynh cần lưu ý, không nên tự nhổ răng cho trẻ ngay tại nhà để tránh gây ra những hậu quả sức khỏe nguy hiểm. Cách tốt nhất là hãy đưa trẻ đi khám để được bác sĩ kiểm tra cũng như đánh giá tình trạng răng và cuối cùng đưa ra phương án nhổ răng phù hợp cho trẻ.

Các bậc phụ huynh cũng cần biết, răng hàm nhỏ (răng sữa) khi đã được thay thế cũng giống như những chiếc răng vĩnh viễn khác, nghĩa là răng sẽ không thể mọc lại nếu bị hư hỏng mà buộc phải nhổ bỏ. 

Răng hàm không thay

Những răng cối lớn vĩnh viễn (răng số 6 và 7) trên cung hàm sẽ không được thay thế. Đây là những chiếc răng vĩnh viễn và thường không trải qua giai đoạn thay răng như nhóm răng sữa. Đặc biệt, phụ huynh cần lưu ý rằng răng số 6 mọc lên khi trẻ khoảng 6 tuổi nhưng không có răng sữa tương ứng trước đó, nên rất dễ bị nhầm là răng sữa – dẫn đến nhổ oan. Đây là chiếc răng quan trọng nhất trong bộ răng vĩnh viễn và cần được bảo vệ suốt đời. 

Riêng răng số 8 (răng khôn) có bản chất khác hoàn toàn: không phải ai cũng mọc đủ 4 răng khôn và nhiều trường hợp răng khôn mọc lệch, mọc ngầm hoặc cần nhổ bỏ theo chỉ định của bác sĩ.

2. Trẻ thay răng hàm khi nào?

Thông thường, răng cối sữa thứ nhất và thứ hai cả 2 hàm thay thế bằng răng cối vĩnh viễn khi trẻ đạt từ 10 đến 12 tuổi. Răng bị lung lay là dấu hiệu răng hàm sắp được thay thế bằng răng vĩnh viễn.

Trẻ thường thay răng hàm ở độ tuổi từ 10 đến 12

Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp trẻ đã đến tuổi thay răng nhưng răng sữa không lung lay, không tự rụng, trong khi răng vĩnh viễn lại bắt đầu mọc lên. Trong trường hợp này, phụ huynh cần đưa con đi khám để bác sĩ quan sát tình trạng răng và đưa ra cách nhổ phù hợp. 

Các bậc phụ huynh cũng cần lưu ý, việc nhổ răng quá sớm cho trẻ cũng không tốt vì nó có thể ảnh hưởng đến hoạt động nhai thức ăn, hạn chế sự phát triển của xương hàm và nướu. Hơn nữa, mất răng cối sữa sớm có thể khiến các răng lân cận xô lệch vào khoảng trống, làm mất chỗ cho răng vĩnh viễn mọc lên. Đồng thời, cũng không nên nhổ răng cho trẻ quá muộn để tránh nguy cơ răng hàm mọc lệch và ảnh hưởng lâu dài đến thẩm mỹ của trẻ. 

3. Phải làm sao nếu răng trẻ bị sâu?

Không phải tất cả những chiếc răng sâu đều cần nhổ bỏ. Nếu răng mới chớm bị sâu và mô răng còn nhiều, bác sĩ thường nạo sạch vết sâu, sau đó trám răng hoặc bọc sứ để bảo vệ răng thật.

Khi sâu răng đã ảnh hưởng đến tủy, bác sĩ sẽ ưu tiên thực hiện điều trị tủy để bảo tồn răng sữa. Giữ nguyên răng sữa đến đúng thời điểm thay là rất quan trọng vì răng sữa đóng vai trò giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí.

Tuy nhiên, với những trường hợp bị sâu răng nghiêm trọng và mô răng đã bị phá hủy nặng nề, thậm chí chỉ còn lại chân răng, bác sĩ có thể cân nhắc về việc nhổ bỏ răng để ngăn ngừa lây lan viêm nhiễm sang các răng bên cạnh. Sau nhổ, người bệnh cần được thay răng giả hoặc đặt khí cụ giữ chỗ để đảm bảo ăn nhai bình thường. 

4. Cách chăm sóc răng cho trẻ

Ngay từ khi còn nhỏ, cha mẹ cần hướng dẫn con cách vệ sinh răng miệng để có được hàm răng chắc khỏe. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa mọc răng nhưng cha mẹ cũng cần đặc biệt lưu ý về việc vệ sinh nướu cho trẻ mỗi ngày, nên thực hiện sau mỗi lần cho bú và đặc biệt quan trọng là trước khi ngủ tối. Đầu tiên, mẹ rửa tay sạch sẽ. Sau đó, dùng gạc hoặc khăn mềm quấn quanh đầu ngón tay. Nhúng đầu ngón tay vào nước ấm hay nước muối sinh lý, tiếp đó, nhẹ nhàng vệ sinh nướu, khoang miệng và vùng lưỡi cho trẻ.

Khi trẻ đã mọc răng sữa, mẹ cần hướng dẫn con vệ sinh răng đúng cách. Lưu ý, ở độ tuổi này, mẹ nên cho con dùng bàn chải đánh răng mềm và loại kem đánh răng phù hợp. Khi chải răng, mẹ cần hướng dẫn trẻ thực hiện nhẹ nhàng và xoay bàn chải đúng cách để đảm bảo làm sạch răng và không gây tổn thương nướu. Hạn chế cho trẻ ăn đồ ngọt, đặc biệt trước khi ngủ, vì đường là nguyên nhân chính gây sâu răng ở trẻ em.

Một yếu tố rất quan trọng là mẹ nên đưa con đi khám nha khoa định kỳ khoảng 6 tháng/lần để phát hiện sớm các vấn đề về răng miệng và xử trí kịp thời, phòng ngừa sâu răng quá nghiêm trọng. Lần khám nha khoa đầu tiên nên được thực hiện ngay khi trẻ mọc chiếc răng đầu tiên hoặc không muộn hơn 12 tháng tuổi, theo khuyến cáo của Hiệp hội Nha khoa Nhi khoa Hoa Kỳ (AAPD). Ngoài ra, bác sĩ có thể tư vấn trám bít hố rãnh cho răng cối lớn số 6 ngay khi mọc đủ, giúp phòng ngừa sâu răng hiệu quả.

Trẻ cần được khám nha khoa định kỳ

Như vậy, những thông tin trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc răng hàm có thay không và một số gợi ý về cách điều trị sâu răng cũng như cách chăm sóc răng miệng cho trẻ. Khi trẻ có biểu hiện bất thường, cha mẹ nên đưa con đi khám tại các địa chỉ nha khoa uy tín với đội ngũ bác sĩ dày dặn kinh nghiệm để con được điều trị răng hiệu quả và an toàn. 

Các bậc phụ huynh muốn đặt lịch khám sớm cho con tại Chuyên khoa Răng hàm mặt của Hệ thống Y tế MEDLATEC, vui lòng gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể.