1. Lợi ích của việc rửa mũi bằng nước muối 

Rửa mũi bằng nước muối là phương pháp đơn giản giúp kiểm soát triệu chứng khó chịu của bệnh viêm xoang, viêm mũi dị ứng. Dung dịch này có thể giúp rửa trôi tác nhân gây dị ứng, vi khuẩn và chất nhầy ra khỏi khoang mũi thông qua cơ chế cơ học, đồng thời cải thiện chức năng thanh thải niêm mạc mũi và giảm triệu chứng nghẹt mũi.

Ngoài ra, vệ sinh mũi bằng nước muối còn mang đến nhiều tác dụng khác như: 

• Bảo vệ khoang mũi: Nước muối có thể giúp rửa trôi vi khuẩn, bụi bẩn và chất nhầy tích tụ, đồng thời cải thiện chức năng thanh thải niêm mạc, giảm nhẹ triệu chứng của bệnh viêm xoang, viêm mũi dị ứng. 
• Bảo vệ đường hô hấp: Rửa mũi bằng nước muối có thể giúp làm giảm lượng dịch nhầy tích tụ trong khoang mũi, hỗ trợ giảm triệu chứng viêm họng liên quan đến tình trạng chảy dịch mũi sau. 
• Giảm kích ứng mũi: Duy trì vệ sinh mũi bằng nước muối là cách đơn giản để làm dịu niêm mạc bị kích thích, từ đó giảm nhẹ triệu chứng viêm. 

Rửa mũi với nước muối sinh lý giúp cải thiện triệu chứng khó chịu như ngứa mũi

Thay vì pha nước muối tại nhà, bạn nên dùng nước muối sinh lý NaCl 0.9% để vệ sinh mũi. Nếu đang bị viêm xoang hoặc viêm mũi dị ứng, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng nước muối làm sạch mũi. Vì nếu sử dụng không đúng cách, loại dung dịch này có thể gây phản tác dụng. 

2. Tác hại của việc rửa mũi bằng nước muối không đúng cách

Mặc dù đem đến nhiều lợi ích nhưng nếu áp dụng không đúng cách, nước muối dễ gây phản tác dụng. Cụ thể, việc sử dụng nước muối để rửa mũi có thể gây kích ứng và nóng rát nhẹ tại mũi, đặc biệt khi dùng nước muối có nồng độ muối quá cao hoặc nhiệt độ không phù hợp. Nếu bơm nước với áp lực quá mạnh, nước muối có thể gây tổn thương niêm mạc mũi. 

Không phải ai cũng biết tác hại của việc rửa mũi bằng nước muối nếu sử dụng không đúng cách 

Không những vậy, một số người còn có nguy cơ bị chảy máu cam trong quá trình rửa mũi, nhất là khi bên trong khoang mũi tồn tại lớp vảy. Trường hợp áp lực rửa mũi mạnh, niêm mạc mũi dễ bị tổn thương kéo theo tình trạng chảy máu cam. 

Nói chung, việc vệ sinh mũi bằng nước muối có thể ảnh hưởng đến lớp niêm mạc. Vai trò chính của lớp niêm mạc này là ngăn chặn vi khuẩn và yếu tố gây kích thích xâm nhập vào mũi. Lớp màng bảo vệ này chứa các thành phần miễn dịch tự nhiên như kháng thể IgA tiết, lysozyme, và lactoferrin có tác dụng chống lại vi khuẩn và virus. Vì vậy nếu quá lạm dụng nước muối để vệ sinh mũi, bạn dễ vô tình làm suy yếu lớp màng bảo vệ này, tăng nguy cơ nhiễm trùng mũi. 

Ngoài ra, một nguy cơ ít được biết đến là việc pha nước muối bằng nước máy chưa qua xử lý có thể đưa vi khuẩn hoặc vi sinh vật gây hại vào khoang mũi, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng. Vì vậy, chỉ nên dùng nước cất, nước vô khuẩn, hoặc nước đun sôi để nguội khi pha nước muối rửa mũi tại nhà.

Tóm lại, mọi người vẫn có thể duy trì rửa mũi bằng nước muối nhưng cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ. Trường hợp các triệu chứng khó chịu không thuyên giảm mà ngày càng nghiêm trọng, bạn nên chủ động đi khám thay vì tự xử lý tại nhà. 

3. Lưu ý khi rửa mũi bằng nước muối 

Để quá trình vệ sinh mũi đạt hiệu quả tối ưu, tránh ảnh hưởng đến niêm mạc, bạn hãy lưu ý một số vấn đề sau: 

3.1. Rửa mũi đúng cách

Để hạn chế tình trạng tổn thương niêm mạc sau quá trình rửa mũi bằng nước muối, bạn nên thao tác theo hướng dẫn sau đây: 

• Bước 1: Chuẩn bị một bình rửa mũi chuyên dụng có vòi xịt. Trong đó, bình xịt này cần được vệ sinh, khử trùng thường xuyên. Chỉ sử dụng nước cất, nước vô khuẩn hoặc nước đun sôi để nguội khi pha dung dịch, tuyệt đối không dùng nước máy trực tiếp.
• Bước 2: Lần lượt nghiêng đầu sang một bên theo góc nghiêng 45 độ với chậu rửa hoặc bồn rửa.
• Bước 3: Dùng bình xịt chứa nước muối xịt vào một bên mũi sao cho nước từ bên mũi này chảy sang bên kia và chảy xuống chậu. 
• Bước 4: Tiếp tục đổi bên mũi và thực hiện tương tự như bước 3.
• Bước 5: Xì mũi nhẹ để xì bớt nước còn trong mũi. Trường hợp cảm thấy mũi chưa sạch, bạn có thể rửa lại một lần nữa. 

Rửa mũi đúng phương pháp sẽ giúp hạn chế nguy cơ tổn thương niêm mạc mũi

Trong quá trình thao tác, bạn cần lưu ý: 

• Tránh ngửa đầu ra phía sau để nước muối không bị chảy ngược vào họng. 
• Trong quá trình bơm nước vào từng bên mũi, bạn nên thở bằng miệng. 
• Bơm nước với áp lực nhẹ, không dùng lực mạnh để tránh đẩy nước muối vào tai giữa hoặc gây tổn thương niêm mạc.
• Nên sử dụng nước muối ở nhiệt độ phòng hoặc gần nhiệt độ cơ thể (khoảng 37 độ C), tránh dùng nước muối quá lạnh vì có thể ảnh hưởng đến chức năng lông mao niêm mạc mũi.

3.2. Rửa mũi với tần suất phù hợp

Đối với người không có bệnh lý, thông thường chỉ cần rửa mũi 1 - 2 lần/ngày khi cần thiết. Với người đang điều trị viêm xoang mạn hoặc viêm mũi dị ứng, tần suất cụ thể nên theo chỉ định của bác sĩ. Việc duy trì tần suất này có thể giúp hạn chế tình trạng tổn thương niêm mạc, đồng thời vẫn hỗ trợ cải thiện triệu chứng khó chịu như nghẹt mũi, sổ mũi, ngứa mũi. 

Mỗi ngày, bạn chỉ nên rửa mũi từ 1 đến 2 lần

Nếu đang bị viêm mũi dị ứng, viêm xoang, việc duy trì vệ sinh mũi hàng ngày là cần thiết nhưng bạn không nên lạm dụng rửa nhiều lần để tránh tổn thương niêm mạc mũi. 

3.3. Dùng loại nước muối phù hợp

Nên ưu tiên sử dụng nước muối sinh lý NaCl 0.9% (nước muối đẳng trương) mua sẵn tại hiệu thuốc để đảm bảo nồng độ chính xác và vô khuẩn. Nếu muốn pha tại nhà, phải dùng nước cất hoặc nước đun sôi để nguội, đảm bảo tỷ lệ muối phù hợp (khoảng 9g muối/1 lít nước). Không dùng nước máy chưa qua xử lý để pha nước muối rửa mũi.

Lưu ý: Nước muối ưu trương (nồng độ muối cao hơn 0.9%) có thể phù hợp hơn cho một số trường hợp viêm xoang mạn theo chỉ định bác sĩ, nhưng không nên tự ý sử dụng vì có thể gây kích ứng niêm mạc nếu dùng không đúng. 

Bên cạnh đó, dụng cụ sử dụng trong quá trình rửa mũi như bình xịt cũng phải được vệ sinh thường xuyên để phòng ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn. Nên thay bình rửa mũi mới sau mỗi 3 tháng sử dụng và không dùng chung bình với người khác.

4. Khi nào người bị viêm xoang, viêm mũi dị ứng cần đi khám?

Bệnh viêm xoang, viêm mũi dị ứng gây ra nhiều triệu chứng khó chịu cho người bệnh như ngứa mũi, ngạt mũi, phù nề mũi,... những triệu chứng này có thể phần nào được kiểm soát thông qua việc vệ sinh mũi bằng nước muối. Thế nhưng, nếu các triệu chứng khó chịu có xu hướng kéo dài trên 10 ngày kèm theo tình trạng sốt cao và tái phát liên tục, bạn cần chủ động đi khám. 

Nếu các triệu chứng khó chịu kéo dài trên 10 ngày, bạn nên đi khám

Bởi các bệnh lý trên đôi khi sẽ tiến triển sang dạng mạn tính, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sinh hoạt. Cụ thể, những biến chứng người bệnh có nguy cơ phải đối mặt là: 

• Viêm nhiễm ổ mắt: Gây tình trạng phù nề, viêm nhiễm tại vùng mí mắt và mô tế bào ổ mắt. 
• Áp xe ngoài màng cứng hoặc dưới màng cứng: Có thể lan rộng gây viêm màng não hoặc áp xe não. 
• Tắc tĩnh mạch xoang hang: Tiềm ẩn nguy cơ mù lòa và các biến chứng thần kinh nghiêm trọng khác. 

Ngoài ra, người mắc viêm xoang còn có nguy cơ bị viêm màng não. Các biến chứng do viêm xoang thường dễ xuất hiện ở người có hệ miễn dịch suy yếu, người bị Polyp mũi hoặc mắc bệnh nền khác. 

Tác hại của việc rửa mũi bằng nước muối dễ nhận thấy là tổn thương niêm mạc mũi. Do vậy, bạn không nên quá lạm dụng phương pháp này nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn. Trường hợp có dấu hiệu hoặc tiền sử bị viêm xoang, viêm mũi dị ứng, bạn nên đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Tai mũi họng thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được bác sĩ kiểm tra cụ thể hơn và tư vấn hướng xử lý phù hợp. Nếu cần đặt lịch khám cụ thể, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.