1. Tăng (cao) huyết áp là gì, vì sao cần điều trị sớm?

Tăng (cao) huyết áp là tình trạng tăng áp lực máu trong động mạch trong thời gian dài. Bệnh thường tiến triển âm thầm, nhiều người không có triệu chứng rõ rệt nên người bệnh khó phát hiện, dễ chủ quan về hiện trạng sức khỏe.

Điều đáng lo là cao huyết áp có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến: Tim mạch, não bộ, thận, mắt,... dẫn đến biến chứng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận, giảm thị lực,... Vì vậy, việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách tăng huyết áp rất quan trọng để kiểm soát huyết áp và phòng ngừa các biến chứng này.

2. Thuốc điều trị cao huyết áp nào tốt nhất? Các nhóm thuốc trị phổ biến hiện nay

Để kiểm soát huyết áp hiệu quả, nhiều bệnh nhân quan tâm tìm hiểu loại thuốc điều trị cao huyết áp nào tốt, giúp ổn định chỉ số huyết áp lâu dài. Tuy nhiên, trong y khoa, có nhiều nhóm khác nhau được dùng trong điều trị cao huyết áp, mỗi nhóm có cơ chế tác dụng riêng, được lựa chọn tùy theo tình trạng và bệnh lý đi kèm của từng bệnh nhân.

2.1. Loại thuốc điều trị cao huyết áp nào tốt nhất?

Thực tế, không có một loại thuốc nào được xem là “tốt nhất” cho tất cả bệnh nhân cao huyết áp. Việc lựa chọn thuốc điều trị cao huyết áp phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: tuổi, mức độ tăng huyết áp, bệnh lý kèm theo, nguy cơ tim mạch, khả năng đáp ứng điều trị và nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn của thuốc.

Không có một loại thuốc điều trị cao huyết áp nào tốt cho tất cả bệnh nhân

2.2. Các nhóm thuốc điều trị cao huyết áp phổ biến hiện nay

Dưới đây là các nhóm thuốc điều trị cao huyết áp phổ biến nhất:

2.2.1. Nhóm thuốc ức chế men chuyển (ACEI)

Nhóm thuốc ức chế men chuyển (ACEI) thường được sử dụng trong điều trị tăng huyết áp, đặc biệt ở bệnh nhân suy tim, bệnh thận mạn hoặc bệnh thận do đái tháo đường. Thuốc hoạt động bằng cách ức chế hình thành angiotensin II, từ đó giúp giãn mạch, giảm huyết áp và giảm gánh nặng cho tim.

Ngoài tác dụng hạ huyết áp, ACEI còn có vai trò bảo vệ tim và thận ở một số nhóm bệnh nhân nguy cơ cao. Tuy nhiên, thuốc cần được sử dụng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ, đặc biệt ở người có suy giảm chức năng thận hoặc tăng kali máu.

Một số tác dụng không mong muốn có thể gặp gồm:

• Ho khan kéo dài.
• Hạ huyết áp, nhất là khi bắt đầu điều trị.
• Tăng kali máu.
• Tăng creatinin máu ở một số trường hợp.

2.2.2. Nhóm thuốc chẹn thụ thể angiotensin II 

Nếu bạn đang tìm hiểu thuốc điều trị cao huyết áp nào tốt mà ít gây ho, thì nhóm thuốc chẹn thụ thể angiotensin II là sự lựa chọn khá phù hợp. Thuốc giúp làm giãn mạch máu tương tự như nhóm ức chế men chuyển nhưng ít gây ho hơn. 

Thuốc hoạt động bằng cách ngăn angiotensin II gắn vào thụ thể AT1, từ đó giúp giãn mạch và hạ huyết áp. So với nhóm ức chế men chuyển (ACEI), ARB có hiệu quả hạ huyết áp tương tự nhưng ít gây ho khan hơn.

Đây là nhóm thuốc cho hiệu quả ổn định trong thời gian dài, ít gây ho khan, có lợi cho người tiểu đường và bệnh thận. Tuy nhiên, thuốc có thể gây nên một số tác dụng phụ như: tăng kali máu, chóng mặt,... Nhóm thuốc này hiện được sử dụng rất phổ biến để điều trị cao huyết áp trong thời gian dài.

2.2.3. Nhóm thuốc chẹn kênh canxi 

Nhóm thuốc chẹn kênh canxi (CCB) là một trong những nhóm thuốc được sử dụng phổ biến trong điều trị cao huyết áp, đặc biệt ở người lớn tuổi và bệnh nhân tăng huyết áp tâm thu đơn độc. Thuốc hoạt động bằng cách ức chế dòng ion calci đi vào tế bào cơ trơn mạch máu, từ đó giúp giãn mạch và hạ huyết áp.

Nhóm thuốc này có hiệu quả tốt trong kiểm soát huyết áp lâu dài và thường được sử dụng ở bệnh nhân có nguy cơ tim mạch hoặc xơ vữa động mạch.

Một số tác dụng không mong muốn có thể gặp gồm:

• Phù chân.
• Đỏ bừng mặt.
• Nhức đầu.
• Chóng mặt.
• Đánh trống ngực (ở một số thuốc nhóm dihydropyridine).

Việc sử dụng thuốc trị cao huyết áp cần có chỉ định và đúng hướng dẫn của bác sĩ

2.2.4. Nhóm thuốc lợi tiểu

Thuốc lợi tiểu giúp làm tăng khả năng đào thải nước và muối qua đường tiểu. Nhờ đó giảm thể tích tuần hoàn, giảm áp lực lên thành mạch góp phần hạ huyết áp. Đây là nhóm thuốc đem lại hiệu quả giảm huyết áp rõ rệt, thường được dùng đơn độc hoặc phối hợp với các nhóm khác nhưng cũng có thể gây nên tác dụng phụ như: khô miệng, mất nước, giảm natri hoặc kali, tăng axit uric,... Trong quá trình điều trị, bệnh nhân có thể cần được theo dõi điện giải và chức năng thận định kỳ để đảm bảo an toàn khi sử dụng thuốc.

2.2.5. Nhóm thuốc chẹn beta

Nhóm thuốc này thường được chỉ định khi người bệnh cao huyết áp kèm bệnh tim mạch như rối loạn nhịp tim hoặc thiếu máu cơ tim. Thuốc giúp tim đập chậm lại, giảm gánh nặng cho tim, đặc biệt hữu ích với người có bệnh mạch vành.

Tuy nhiên, bệnh nhân dùng thuốc chẹn beta có thể gặp phải một số tác dụng phụ như: mệt mỏi, lạnh tay chân, nhịp tim chậm,...

Hiện nay, thuốc chẹn beta không phải lựa chọn ưu tiên đầu tay cho mọi bệnh nhân tăng huyết áp đơn thuần, nhưng có vai trò quan trọng ở bệnh nhân có bệnh tim mạch đi kèm.

2.2.6. Nhóm thuốc giãn mạch và tác động hệ thần kinh trung ương

Đây là nhóm thuốc ít được dùng hơn, thường dành cho trường hợp đặc biệt hoặc tăng huyết áp khó kiểm soát. Nhóm này chỉ dùng khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ, không nên tự mua uống.

3. Dùng thuốc điều trị cao huyết áp như thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất?

Quan tâm tìm hiểu thuốc điều trị cao huyết áp nào tốt là điều cần thiết. Bên cạnh việc lựa chọn loại thuốc phù hợp, người bệnh cần sử dụng thuốc đúng cách để kiểm soát huyết áp hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch:

• Uống thuốc vào một khung giờ cố định mỗi ngày để duy trì hiệu quả kiểm soát huyết áp.
• Không tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp ổn định. Tăng huyết áp là bệnh mạn tính, thuốc giúp kiểm soát chứ không “chữa khỏi hoàn toàn”. Ngừng thuốc đột ngột có thể khiến huyết áp tăng trở lại và dễ xảy ra biến chứng.
• Không tự ý thay đổi thuốc, liều dùng hoặc phối hợp thuốc khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế, vì có thể làm huyết áp kiểm soát kém hoặc tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn.
• Theo dõi huyết áp định kỳ tại nhà và tái khám theo hướng dẫn để đánh giá hiệu quả điều trị. Việc đo huyết áp nên được thực hiện đúng kỹ thuật và ghi lại kết quả để bác sĩ theo dõi trong quá trình điều trị.

Đo huyết áp đúng kỹ thuật giúp kết quả chính xác hơn. Theo khuyến cáo trong các guideline tăng huyết áp, nên thực hiện như sau:

• Nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo.
• Không uống cà phê, hút thuốc hoặc vận động mạnh trong khoảng 30 phút trước khi đo.
• Ngồi tựa lưng, thư giãn, không nói chuyện khi đo.
• Đặt chân chạm sàn, không bắt chéo chân.
• Đặt tay ngang mức tim.
• Quấn vòng bít đúng kích thước và đúng vị trí cánh tay.
• Đo ít nhất 2 lần, cách nhau khoảng 1 - 2 phút và lấy trung bình kết quả.

Nên đo vào cùng thời điểm mỗi ngày, thường là buổi sáng và buổi tối.

Người bệnh cần theo dõi chỉ số huyết áp, tái khám đều đặn để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị 

Với những chia sẻ trên đây, có thể thấy rằng, không có một loại thuốc điều trị cao huyết áp nào tốt nhất. Mỗi loại thuốc phù hợp với một nhóm đối tượng bệnh nhân nhất định và chỉ mang lại hiệu quả khi người bệnh được bác sĩ chỉ định, tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc từ bác sĩ. Bên cạnh việc duy trì đơn thuốc, người bệnh vẫn cần có chế độ ăn nhạt, tập thể dục đều đặn, giảm stress và theo dõi huyết áp thường xuyên để đảm bảo ổn định sức khỏe lâu dài.

Nếu đang phân vân không biết loại thuốc điều trị cao huyết áp nào tốt với tình trạng của mình, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được đánh giá đúng tình trạng bệnh và kê đơn thuốc đúng phác đồ.