1. Tìm hiểu chung về hiện tượng méo đầu do tư thế ở trẻ sơ sinh

Hiện tượng méo đầu ở trẻ sơ sinh có thể là do hai nhóm nguyên nhân chính dưới đây: 

• Ảnh hưởng từ quá trình sinh qua ngả âm đạo: Đặc điểm của xương sọ ở trẻ sơ sinh là có nhiều khớp sọ chưa đóng kín và phần thóp tương đối mềm. Chính vì vậy, đầu của trẻ có thể co lại để đi qua đường âm đạo của người mẹ. Đây là một trong số những nguyên nhân khiến đầu của trẻ sơ sinh có xu hướng bị méo. 
• Trẻ nằm nghiêng nhiều về một bên: Thói quen này dễ khiến đầu của trẻ bị méo lệch, do hộp sọ ở trẻ sơ sinh còn tương đối mềm. Nếu không kịp thời điều chỉnh, đầu của trẻ dễ bị lệch hẳn sang một bên. 

Khi nằm nghiêng nhiều về một bên, trẻ dễ bị méo đầu

Khi bị méo đầu bởi một trong hai nguyên nhân trên, người ta còn gọi đó là méo tự do tư thế. Tuy nhiên, hình ảnh chụp CT 64 dãy lúc này thường vẫn cho thấy hộp sọ của trẻ bình thường. 

2. Hiện tượng méo đầu ở trẻ sơ sinh khi nào được xem là bất thường?

Méo đầu do tư thế ở trẻ sơ sinh chủ yếu ảnh hưởng đến hình dạng bên ngoài, không tác động đến não bộ. Khi đó, trẻ vẫn có thể phát triển bình thường, chưa cần phải can thiệp phẫu thuật. Thế nhưng, nếu tình trạng méo đầu liên quan đến dị tật xương sọ, trẻ có thể phải can thiệp ngoại khoa. 

2.1. Méo đầu do dị tật dính khớp sọ (craniosynostosis) 

Đây là dị tật bẩm sinh tương đối hiếm gặp xảy ra khi khớp sọ của trẻ sơ sinh bị dính quá sớm (đóng thóp sớm). Trong phần lớn trường hợp, phần khớp sọ này chỉ thực sự đóng khi trẻ được 2 đến 4 tuổi và dính hoàn toàn ở độ tuổi 20.

Trẻ bị méo đầu do dị tật dính khớp sọ thường phải can thiệp ngoại khoa

Méo đầu do dính khớp sọ thường xảy ra tại nhiều vị trí. Theo đó, đầu của trẻ có thể bị méo theo hướng kéo dài từ phía trước ra phía sau, lệch về một bên, lệch cả hai bên hoặc biến dạng tam giác.

Sự biến dạng này có nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển trí não của trẻ, gây triệu chứng đau đầu do áp lực nội sọ tăng. Kéo theo đó là tình trạng suy giảm thị lực, chậm vận động. 

2.2. Méo đầu do teo não

Teo não là hiện tượng não không phát triển dẫn đến tình trạng khớp sọ dính sớm. Đồng thời, phần thóp lúc này cũng có xu hướng đóng sớm. Trẻ bị méo đầu do teo não thường phải phẫu thuật. 

Tình trạng teo não có thể dẫn đến méo đầu ở trẻ sơ sinh

Trường hợp nghi ngờ đầu trẻ bị biến dạng do teo não, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT 64 dãy hoặc chụp CT đa lát cắt 3D để quan sát chi tiết hộp sọ. Ngoài ra, trong nhiều trường hợp, trẻ còn được chỉ định chụp cộng hưởng từ để kiểm tra những dấu hiệu bất thường trong não. 

3. Trả lời câu hỏi: Trẻ 3 tháng bị méo đầu có tròn lại được không?

Trường hợp trẻ bị méo đầu do tư thế, đầu trẻ có thể tròn lại nếu ba mẹ kịp thời điều chỉnh. Bởi trước 6 tháng tuổi, hộp sọ của phần lớn trẻ vẫn mềm và tương đối linh hoạt. Đây được xem như giai đoạn vàng để ba mẹ tiến hành can thiệp, giúp đầu của trẻ phát triển bình thường trở lại. 

Trẻ 3 tháng bị méo đầu có tròn lại được không là băn khoăn của nhiều phụ huynh

Nếu can thiệp đúng phương pháp, cơ hội để đầu của trẻ tròn lại là rất khả quan. Thế nhưng, khả năng phục hồi sẽ phụ thuộc lớn vào mức độ méo cũng như thời điểm can thiệp. Trường hợp can thiệp muộn, khi xương sọ đã cứng lại, cơ hội phục hồi hoàn toàn thường thấp hơn giai đoạn trước đó. 

Chính bởi vậy, trong những tháng đầu đời, ba mẹ cần chú ý theo dõi sự phát triển của trẻ, phát hiện sớm tình trạng méo đầu ở trẻ để kịp thời can thiệp. Khi đã tìm cách can thiệp nhưng đầu của trẻ không có dấu hiệu tròn lại, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám. 

4. Phương pháp xử lý

Nếu nhận thấy đầu của trẻ có dấu hiệu méo bất thường, không rõ nguyên nhân, ba mẹ cần chú ý theo dõi và đưa trẻ đi kiểm tra kịp thời. Đối với méo đầu do tư thế, không liên quan đến bệnh lý, ba mẹ có thể tham khảo một số cách xử lý sau đây: 

• Điều chỉnh tư thế nằm của trẻ: Không để trẻ nằm nghiêng nhiều sang một bên, đổi hướng nghiêng phù hợp khi cho trẻ bú hoặc nằm ngủ. 
• Hạn chế để trẻ nằm một tư thế quá lâu: Trẻ không nên nằm giường, nằm nôi quá lâu, ba mẹ cần thay đổi tư thế và bế trẻ lên để giảm áp lực lên đầu của trẻ. 
• Để trẻ nằm sấp thoải mái: Đối với trường hợp bị méo đầu do tư thế, bạn có thể cho trẻ nằm sấp. Tuy nhiên, nếu trẻ mới bú xong, ba mẹ không nên để trẻ nằm ở tư thế này. Tư thế nằm sấp chỉ nên duy trì trong thời gian ngắn để giảm phần nào áp lực lên đầu của trẻ. 
• Kết hợp dùng mũ chỉnh hình: Việc cho trẻ dùng mũ chỉnh hình sẽ giúp cải thiện hình dáng đầu của trẻ. Biện pháp can thiệp này đặc biệt hiệu quả trong giai đoạn 4 đến 12 tháng tuổi, khi phần xương sọ vẫn mềm. Từ 12 tháng trở đi, khi xương sọ não cứng dần, sử dụng mũ chỉnh hình thường không mang lại hiệu quả như giai đoạn trước. 

Ba mẹ nên điều chỉnh tư thế nằm để đầu của trẻ cân đối hơn

Có thể thấy rằng trẻ 3 tháng bị méo đầu có tròn lại được không còn tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và việc áp dụng biện pháp can thiệp ra sao. Đối với méo đầu do tư thế, ba mẹ cần áp dụng biện pháp điều chỉnh để đầu của trẻ phát triển bình thường trở lại. Trường hợp là do dị tật bẩm sinh hoặc các hội chứng nghiêm trọng, ba mẹ nên cho trẻ đi khám để được can thiệp kịp thời. Nếu băn khoăn chưa biết nên chọn địa chỉ y tế nào uy tín nào, bạn có thể lựa chọn chuyên khoa Nhi thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám chủ động tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.