1. Tại sao trẻ em bị nấc cụt nhiều lần trong ngày?

nấc cụt thực chất là kết quả của các đợt co thắt không tự chủ tại cơ hoành – bộ phận giữ vai trò điều khiển quá trình hô hấp. Khi cơ quan này co rút đột ngột, dây thanh quản khép lại nhanh chóng, tạo ra âm thanh đặc trưng. Dù phần lớn là phản xạ lành tính, việc trẻ nấc cụt thường xuyên có thể xuất phát từ các yếu tố kích thích tiêu hóa, môi trường hoặc vấn đề sức khỏe sau đây:

Ảnh hưởng từ môi trường

Do hệ thần kinh và đường hô hấp của trẻ sơ sinh chưa phát triển hoàn thiện nên rất nhạy cảm. Việc tiếp xúc với không khí lạnh, môi trường nhiều bụi bẩn hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột dễ làm cơ hoành bị kích ứng, gây ra các cơn nấc kéo dài.

Hệ tiêu hóa chưa ổn định

Cơ vòng thực quản của trẻ nhỏ còn yếu, dễ dẫn đến hiện tượng trào ngược dạ dày – thực quản sau khi bú hoặc ăn. Khi dịch vị và thức ăn trào ngược lên phía trên, cơ hoành bị kích thích và dẫn đến phản xạ nấc. Đây là nguyên nhân rất hay gặp ở nhóm trẻ bị nấc nhiều lần mỗi ngày.

Bú sữa quá no hoặc nuốt nhiều không khí 

Việc để bé bú quá nhanh, quá no sẽ làm dạ dày bị căng giãn, tạo sức ép lên cơ hoành. Ngoài ra, tư thế bú không đúng cách khiến bé nuốt phải nhiều không khí cũng là yếu tố nguy cơ hàng đầu. Đôi khi, trẻ cũng bị nấc ngay cả khi đang ngủ, dẫn đến việc tỉnh giấc và quấy khóc.

Tư thế và lượng sữa trẻ bú có thể là nguyên nhân khiến trẻ em bị nấc cụt nhiều lần trong ngày

2. Giải pháp khắc phục khi trẻ bị nấc cụt thường xuyên

Tình trạng trẻ em bị nấc cụt nhiều lần trong ngày, có thể khiến trẻ khó chịu, quấy khóc và ảnh hưởng đến quá trình bú hoặc ăn uống. Khi thấy bé bị nấc kèm theo quấy khóc, khó chịu hoặc bú kém, cha mẹ có thể áp dụng các mẹo nhỏ dưới đây để bé cảm thấy dễ chịu hơn:

Cho bé bú sữa

Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi, khi bé nấc, mẹ chỉ cần cho bé bú sữa. Nguồn chất lỏng này sẽ làm dịu niêm mạc thực quản và giảm kích thích cơ hoành hiệu quả.

Vỗ ợ hơi sau khi bú

Đây là bước quan trọng sau mỗi lần bú. Mẹ nên bế bé ở tư thế đứng, áp ngực bé vào vai mình, khum bàn tay vỗ nhẹ vào lưng trẻ để đẩy lượng hơi dư thừa ra ngoài, tránh tình trạng trào ngược.

Cha mẹ có thể áp dụng cách vỗ ợ hơi sau khi bú

Thay đổi tư thế bú

Kiểm tra tư thế của bé, xem đầu bé có cao hơn dạ dày không. Sử dụng núm bình sữa có kích thước phù hợp để kiểm soát tốc độ sữa, ngăn chặn việc trẻ nuốt quá nhiều hơi.

Cho trẻ ngậm một chút đường

Với trẻ đã lớn hơn, một lượng nhỏ đường có thể giúp kích thích niêm mạc dạ dày, kiểm soát hiệu quả cơn co thắt của cơ hoành và ngừng việc nấc cụt. Tuy nhiên, phương pháp này không áp dụng cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ dưới 1 tuổi.

Vui chơi cùng trẻ

Khi trẻ bị nấc cụt, cha mẹ có thể thử chuyển hướng sự chú ý của bé bằng cách làm bé bất ngờ hoặc tham gia các hoạt động vui chơi nhẹ nhàng để trẻ tạm quên đi cơn nấc.

Cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ thăm khám, nếu đã áp dụng những cách trên nhưng trẻ vẫn bị nấc cụt nhiều lần trong ngày hoặc có những dấu hiệu bất thường như:

• Cơn nấc kéo dài quá 10 phút, không tự ngừng;
• Trẻ ăn uống kém, sụt cân, ngủ không sâu giấc;
• Có dấu hiệu suy hô hấp, khó thở;
• Môi tím tái, da xanh xao - nghi ngờ thiếu oxy.

3. Mẹo phòng ngừa nấc cụt cho bé

Để hạn chế tình trạng trẻ em bị nấc cụt nhiều lần trong ngày, cha mẹ nên lưu ý những điều sau trong quá trình chăm sóc con:

Giữ tâm lý ổn định cho bé

Trẻ nhỏ có hệ thần kinh còn non nớt, rất dễ bị kích thích khi giật mình. Những phản ứng đột ngột này có thể tác động đến cơ hoành và gây ra nấc cụt. Vì vậy, cha mẹ cần tránh khiến bé giật mình bằng cách giữ không gian xung quanh yên tĩnh, hạn chế tiếng ồn lớn đột ngột.

Chia nhỏ bữa ăn 

Thay vì ép trẻ ăn nhiều một lúc, hãy chia thành nhiều lần trong ngày để dạ dày không bị quá tải. Cách này giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn, giảm áp lực lên dạ dày và hạn chế kích thích gây nấc cụt. Từ giai đoạn ăn dặm, cha mẹ cũng nên xây dựng thực đơn đa dạng để trẻ dễ thích nghi.

Cha mẹ nên chia nhỏ bữa ăn cho trẻ

Ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa

Những món ăn quá cứng hoặc khó tiêu có thể khiến dạ dày phải làm việc nhiều hơn, gián tiếp gây áp lực lên cơ hoành và dẫn đến nấc cụt. Do đó, cha mẹ nên ưu tiên các món ăn mềm, dễ nuốt, tránh những thực phẩm quá cứng gây khó tiêu. 

Giữ môi trường sống trong lành

Môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi hoặc hóa chất có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp và sức khỏe tổng thể của trẻ. Vì vậy, cha mẹ nên đảm bảo không gian sống sạch sẽ, thoáng mát, hạn chế để trẻ tiếp xúc với khói bụi và các tác nhân gây hại từ môi trường.

Trên đây là những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ em bị nấc cụt nhiều lần trong ngày cùng các biện pháp khắc phục hiệu quả mà cha mẹ có thể áp dụng. Trong trường hợp cơn nấc kéo dài, tái diễn liên tục và không có dấu hiệu thuyên giảm, cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám. Nếu cha mẹ còn băn khoăn về tình trạng này hoặc có nhu cầu thăm khám sức khỏe cho trẻ, có thể liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được các bác sĩ chuyên khoa tư vấn và kiểm tra kịp thời.