1. Thế nào là trượt đốt sống lưng?

trượt đốt sống lưng là tình trạng một đốt sống ở lưng bị trượt ra khỏi vị trí bình thường so với đốt sống phía bên dưới. Hiện tượng này thường xảy ra ở vùng cột sống thắt lưng, nhất là vị trí L4 - L5 hoặc L5 - S1.

Bệnh được chia thành nhiều cấp độ dựa trên mức độ trượt của đốt sống. Mức độ càng cao thì nguy cơ chèn ép thần kinh càng lớn, gây đau và rối loạn vận động rõ rệt. Tùy vào mức độ bệnh mà mỗi bệnh nhân sẽ có các triệu chứng khác nhau, thường gặp nhất là:

• Đau thắt lưng âm ỉ hoặc dữ dội, cơn đau tiến triển lan xuống mông và chân.
• Cứng và khó cúi lưng, khó xoay người.
• Yếu cơ, tê bì chân.
• Rối loạn tiểu tiện (trường hợp nặng).

Trượt đốt sống lưng dễ gặp hơn ở vị trí L4, L5

2. Chẩn đoán trượt đốt sống lưng bằng cách nào?

Để xác định chính xác bệnh lý này, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác nhau:

2.1. Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ kiểm tra vị trí đau và mức độ đau, khả năng vận động cột sống, phản xạ thần kinh và sức cơ của bệnh nhân. Thông qua kết quả khám lâm sàng, bác sĩ sẽ có cơ sở ban đầu để chỉ định các kiểm tra cần thiết.

2.2. Kiểm tra cận lâm sàng

Thông thường, người bệnh sẽ được chỉ định tiến hành những kiểm tra sau:

• Chụp X-quang cột sống: Quan sát cấu trúc xương, phát hiện vị trí đốt sống bị trượt và đánh giá mức độ trượt.
• Chụp CT-Scanner: Cho hình ảnh rõ nét về cấu trúc xương, giúp xác định gãy eo đốt sống và đánh giá tổn thương xương phức tạp.
• Chụp MRI: Cung cấp hình ảnh chi tiết về đĩa đệm, tủy sống, rễ thần kinh, giúp bác sĩ đánh giá tình trạng chèn ép thần kinh.

3. Các phương án điều trị có thể được chỉ định 

Từ kết quả của quá trình chẩn đoán và thể trạng của người bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị trượt đốt sống lưng phù hợp. Mục tiêu chính nhằm giảm đau, cải thiện vận động và ngăn nguy cơ trượt đốt sống nặng hơn.

3.1. Điều trị bảo tồn

Điều trị bảo tồn thường được ưu tiên áp dụng cho các trường hợp trượt đốt sống mức độ nhẹ đến trung bình (độ 1 - 2), chưa có biến chứng thần kinh nghiêm trọng. Phương pháp này nhằm hướng đến kiểm soát triệu chứng và phục hồi chức năng của cột sống.

3.1.1. Điều chỉnh hoạt động và tư thế

Người bệnh cần hạn chế các động tác làm tăng áp lực lên cột sống thắt lưng như cúi gập sâu, xoay vặn đột ngột hoặc mang vác vật nặng. Duy trì tư thế đúng khi ngồi, đứng và nằm sẽ giúp giảm tải cho đốt sống bị trượt, giảm đau và hạn chế tiến triển bệnh.

3.1.2. Dùng thuốc

Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kiểm soát triệu chứng đau và viêm như:

• Thuốc giảm đau thông thường nếu người bệnh chỉ đau ở mức độ nhẹ.
• Thuốc chống viêm không steroid có tác dụng giảm viêm, giảm đau.
• Thuốc giãn cơ dùng cho trường hợp xuất hiện co cứng cơ cạnh cột sống.

Một số trường hợp có thể cân nhắc thuốc giảm đau thần kinh nếu có biểu hiện chèn ép rễ. Người bệnh cần tuân thủ chỉ định dùng thuốc của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả và hạn chế tác dụng phụ.

Dùng thuốc là phương án được bác sĩ ưu tiên trong điều trị trượt đốt sống lưng

3.1.3. Phục hồi chức năng kết hợp vật lý trị liệu

Đây là một phần quan trọng không thể thiếu trong quá trình điều trị bảo tồn đối với bệnh lý này. Các phương pháp thường được ưu tiên là: 

• Kéo giãn cột sống thắt lưng để giảm bớt áp lực chèn lên đĩa đệm và rễ thần kinh.
• Thực hiện bài tập tăng cường cơ lưng - cơ bụng nhằm cải thiện độ vững của cột sống.
• Giảm đau và thư giãn cơ bằng nhiệt trị liệu, siêu âm trị liệu,...

3.1.4. Đeo đai lưng

Trường hợp cần thiết bác sĩ sẽ chỉ định đeo đai lưng trong thời gian ngắn để hạn chế vận động quá mức, giúp ổn định cột sống và giảm đau. Ngoài ra, đai lưng cũng hỗ trợ người bệnh duy trì tư thế đúng trong sinh hoạt hàng ngày. Người bệnh cần sử dụng đai lưng theo hướng dẫn của bác sĩ, kết hợp song song với tập phục hồi chức năng để đạt hiệu quả tốt nhất.

3.1.5. Tiêm ngoài màng cứng

Khi đã áp dụng điều trị bảo tồn nhưng không hiệu quả hoặc người bệnh đau nhiều ảnh hưởng đến sinh hoạt, bác sĩ sẽ cân nhắc phương án tiêm corticosteroid vào khoang ngoài màng cứng nhằm: giảm viêm quanh rễ thần kinh và giảm đau thần kinh tọa nhanh chóng. 

3.2. Phẫu thuật

Phẫu thuật đốt sống lưng bị trượt chỉ được chỉ định khi:

• Trượt đốt sống từ mức độ 3 trở lên.
• Người bệnh đã trải qua đau trong thời gian dài và điều trị bảo tồn không đem lại hiệu quả.
• Có dấu hiệu chèn ép thần kinh tiến triển như yếu cơ, rối loạn cảm giác, rối loạn cơ tròn,...

Mục tiêu của phẫu thuật là giải phóng chèn ép thần kinh và tái lập sự vững chắc của cột sống. Các phương pháp phẫu thuật thường được cân nhắc gồm: 

• Phẫu thuật giải ép thần kinh:

Bác sĩ sẽ loại bỏ các cấu trúc gây chèn ép như phần xương, dây chằng hoặc đĩa đệm thoát vị,... để cải thiện triệu chứng đau lan và tê bì chi dưới.

• Phẫu thuật vít và hàn xương cột sống:

Đây là kỹ thuật phổ biến, sử dụng vít, thanh kim loại và ghép xương để cố định vị trí các đốt sống bị trượt, tạo sự liền xương giữa các đốt sống, giúp cột sống ổn định lâu dài.

Người bệnh tái khám để đánh giá sau điều trị trượt đốt sống

Dù áp dụng phương pháp nào, người bệnh cũng cần được theo dõi định kỳ để đánh giá hiệu quả điều trị, phát hiện sớm biến chứng hoặc tái phát và có phương án điều chỉnh chương trình phục hồi chức năng phù hợp.

Bệnh trượt đốt sống lưng được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng sẽ có khả năng kiểm soát tiến triển tương đối tốt. Vì thế, nếu bị đau lưng trên 2 tuần, đau lan xuống chân, yếu cơ hoặc tê bì chân,.... quý khách hàng có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56, đặt lịch khám cùng bác sĩ Chuyên khoa Cơ xương khớp - Hệ thống Y tế MEDLATEC.