1. U nang nhầy ở môi là gì? 

U nang nhầy ở môi là một dạng tổn thương lành tính, bên trong có chứa chất nhầy. Những khối u này thường khởi phát ở tuyến nước bọt nhỏ. Dựa theo đặc điểm thoát dịch, u nang nhầy có thể được phân chia thành 2 nhóm chính:

• U nhầy thoát dịch. 
• U nhầy ứ đọng dịch. 

U nang nhầy xuất hiện ở môi hiếm khi gây nguy hiểm nhưng mọi người vẫn cần thận trọng theo dõi 

Ngoài môi, u nang nhầy đôi khi còn xuất hiện tại nhiều vị trí khác như lưỡi, sàn miệng và niêm mạc má. Dạng khối u này chủ yếu xuất hiện ở người dưới 20 tuổi. Ngoài ra, một số loại u nhầy còn có thể khởi phát ở những đối tượng khác như:

• U nang dạng nông: Thường gặp ở người trên 30 tuổi. 
• U nang ứ đọng dịch: Chủ yếu xuất hiện ở người lớn tuổi, phổ biến là trong độ tuổi từ 50 đến 60.

2. Nguyên nhân 

Sự hình thành u nang ở môi chủ yếu là do một số sang chấn tại vùng miệng khiến ống bài tiết tại tuyến nước bọt nằm trong niêm mạc môi bị tổn thương. Cụ thể, nếu có thói quen cắn môi nhiều, bạn dễ bị u nang nhầy ở môi. Khi đó, dịch trong ống tuyến nước bọt sẽ bị rò rỉ, thẩm thấu vào phần mô xung quanh, tạo điều kiện hình thành khối u nang nhầy. 

Thói quen cắn môi là một trong những tác nhân gia tăng nguy cơ xuất hiện u nang nhầy 

Các u nang xuất hiện tại vùng môi ít khi gây nguy hiểm hoặc tiến triển thành ung thư. Thế nhưng, chúng có thể gây ra một vài triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng đến hoạt động ăn uống và giao tiếp. 

3. Triệu chứng 

Các u nang nhầy ở môi hay niêm mạc miệng có hình dạng mái vòm, màu trong suốt, bên trong chứa đầy dịch nhầy. Kích thước của chúng chủ yếu dao động từ 1 đến 15 mm. Dạng tổn thương này thường xuất hiện đơn độc hoặc tập trung thành từng cụm. 

Khối u nhầy xuất hiện trên môi thường không gây đau

Trong đó, những u nhầy dạng nông thường có màu xanh nhạt, do phía dưới là các mạch máu. Ngược lại, với u nhầy dạng sâu, màu sắc lại gần tương tự như màu của niêm mạc môi lúc bình thường. 

Trường hợp xuất hiện tình trạng chảy máu bên trong, khối u nang nhầy sẽ chuyển sang màu đỏ tươi, dễ khiến nhiều người nhầm lẫn với u mạch máu. Trường hợp gặp kích thích liên tục, bề mặt của khối u nhầy có thể chuyển màu trắng, thô ráp hơn và dễ bị bong ra. 

Trong phần lớn trường hợp, u nang nhầy ở môi ít khi gây đau. Tuy nhiên, chúng lại gây cảm giác vướng víu, khó chịu, nhất là khi ăn uống hoặc giao tiếp. 

Những u nang nhầy dạng nông chủ yếu chỉ xuất hiện trong vài ngày hoặc vài tuần, sau đó sẽ vỡ ra trong lúc ăn và tự lành lại. Trường hợp tổn thương tái phát nhiều lần, hình thành cục bướu ở niêm mạc môi, bạn cần đi khám để được bác sĩ xác định nguyên nhân và tư vấn biện pháp điều trị phù hợp. 

4. Chẩn đoán 

U nang nhầy xuất hiện tại môi hoặc một số vị trí khác trong khoang miệng chủ yếu được chẩn đoán thông qua triệu chứng lâm sàng, thăm khám cụ thể. Tuy vậy, dù quan sát được dễ dàng bằng mắt thường nhưng để xác định tính chất khối u, bác sĩ vẫn có thể yêu cầu bệnh nhân làm thêm các chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu khác nhau:

• Siêu âm: Đây là phương pháp sử dụng sóng âm thanh ở tần số cao nhằm phác họa hình ảnh hoặc video theo thời gian thực. Nhờ đó, bác sĩ có thể quan sát rõ hơn cấu trúc mô bên trong. 
• Sinh thiết: Mẫu mô tại khối u sẽ được lấy để đem đi phân tích. Phương pháp chẩn đoán này cho phép xác định khối u là loại lành tính hay ác tính. 
• Chụp CT: Thường được chỉ định với khối u lớn, gây chèn ép ảnh hưởng dẫn đến khó thở hoặc gặp khó khăn khi ăn uống. 

Mẫu sinh thiết lấy từ khối u nang được đem đi phân tích

5. Điều trị 

U nang nhầy ở môi hiếm khi gây nguy hiểm. Chúng có xu hướng vỡ ra và biến mất sau một thời gian. Tuy nhiên, bạn cũng không nên chủ quan nếu nhận thấy u nhầy xuất hiện ở môi. Vì nếu tự xử lý không đúng cách, bệnh nhân có nguy cơ bị nhiễm trùng, tổn thương niêm mạc miệng nghiêm trọng. 

Nếu như khối u tái phát nhiều lần hoặc tăng kích thước dẫn đến tình trạng chèn ép, người bệnh có thể được điều trị bằng các phương pháp dưới đây: 

• Liệu pháp áp lạnh: Khối u nang được làm lạnh, dần khô lại và bong đi.
• Liệu pháp laser: Dùng tia laser để chiếu vào vùng tổn thương, giúp loại bỏ khối u. 
• Phẫu thuật: Áp dụng trong trường hợp những phương pháp khác không phát huy hiệu quả. Đa phần, phẫu thuật sẽ được chỉ định cho khối u cỡ lớn. 

Liệu pháp laser là một trong những phương pháp điều trị u nang nhầy ở môi phổ biến

Nếu điều trị bằng liệu pháp laser hoặc áp lạnh, bạn nên ưu tiên ăn thức ăn lỏng, mềm trong vài ngày. Trường hợp phải phẫu thuật, thời gian kiêng khem có thể kéo dài hơn đôi chút. 

6. Biện pháp phòng ngừa

Việc vô tình cắn hoặc va chạm mạnh vào môi dễ gia tăng nguy cơ xuất hiện u nang nhầy. Do đó, khi ăn uống bạn cần chú ý cẩn thận. Ngoài ra, bạn cũng nên từ bỏ một vài thói quen không tốt như cắn môi, mút má trong, hút thuốc lá. 

Nhìn chung, u nang nhầy ở môi hầu như không gây đau hay nguy hiểm. Thế nhưng, nếu kích thước tăng lên, chúng có thể là nguyên nhân gây tình trạng khó nuốt, mất tự tin khi giao tiếp. Do vậy, nếu nhận thấy khối u nang chứa dịch không biến mất sau một thời gian, bạn nên đi khám để được tư vấn biện pháp loại bỏ phù hợp. 

Trường hợp đang có khối u bất thường trên môi hay bất kỳ vị trí nào khác trên cơ thể, bạn nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Ung bướu thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được bác sĩ kiểm tra cụ thể hơn. Để chủ động đặt lịch khám hoặc xét nghiệm, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.