Nổi hạch ở nách đau nhức cảnh báo điều gì?

1. Phân loại tình trạng nổi hạch ở nách đau nhức

Hạch bạch huyết ở nách có nhiệm vụ lọc dịch bạch huyết và hỗ trợ hệ miễn dịch. Khi cơ thể phát hiện tác nhân bất thường, hạch có thể tăng hoạt động, dẫn đến sưng, căng tức hoặc đau. Vì vậy, nổi hạch ở nách đau nhức không phải lúc nào cũng là dấu hiệu ung thư. Dựa vào nguyên nhân, có thể chia hạch thành hai nhóm chính:

1.1. Hạch nách lành tính

Đây là nhóm thường gặp, chủ yếu xuất hiện do hệ miễn dịch đang phản ứng với tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng:

• Nhiễm trùng: Viêm hoặc nhiễm khuẩn ở da, cánh tay, ngực có thể khiến hạch nách sưng và đau. Một số bệnh nhiễm trùng toàn thân cũng có thể làm hạch to ở nhiều vị trí;
• Bệnh viêm và tự miễn: Lao, sarcoidosis, lupus, viêm khớp dạng thấp... có thể kích thích hệ miễn dịch và gây hạch to;
• Sau tiêm vắc xin: Hạch nách có thể sưng tạm thời sau tiêm do phản ứng miễn dịch. Hạch thường xuất hiện ở bên tương ứng với vị trí tiêm;
• Do thuốc: Một số thuốc, điển hình như phenytoin, có thể gây phản ứng hạch ở một số người;
• Một số nguyên nhân khác: Phản ứng với vật liệu cấy ghép vùng ngực hoặc một số tổn thương lành tính tại vùng nách cũng có thể tạo khối khiến người bệnh nhầm với hạch.

Hạch nách có thể xuất hiện do phản ứng miễn dịch lành tính hoặc liên quan đến bệnh lý ác tính

1.2. Hạch nách ác tính

Một số bệnh ung thư có thể làm hạch nách tăng kích thước do tế bào ác tính xâm nhập hoặc di căn:

• Ung thư vú: Tế bào ung thư có thể lan đến các hạch vùng nách, đặc biệt khi bệnh tiến triển;
• Lymphoma: Là ung thư của hệ thống bạch huyết, có thể gây hạch to ở một hoặc nhiều vị trí;
• Bệnh bạch cầu: Một số bệnh lý ác tính của máu có thể ảnh hưởng đến hệ bạch huyết và gây hạch;
• Ung thư di căn: Ung thư từ các cơ quan khác có thể lan đến hạch nách.

Hạch ác tính thường có xu hướng cứng, ít di động, tăng kích thước hoặc tồn tại kéo dài. Tuy nhiên, những đặc điểm này không đủ để xác định ung thư, người bệnh cần được thăm khám và làm xét nghiệm khi có chỉ định.

2. Đối tượng thường gặp nổi hạch ở nách đau nhức

Tình trạng nổi hạch ở nách đau nhức có thể xuất hiện ở nhiều đối tượng khác nhau, với nhiều nguyên nhân khác nhau, ví dụ như:

2.1. Nổi hạch nách ở nam giới

Nam giới có thể bị hạch nách do nhiễm trùng da, viêm vùng cánh tay hoặc phản ứng miễn dịch. Đau vùng nách sau khi vận động phần thân trên quá mức cũng có thể liên quan đến căng cơ và dễ bị nhầm với đau do hạch. Nếu sờ thấy khối rõ ràng, khối không giảm sau thời gian theo dõi hoặc ngày càng lớn, nam giới nên đi khám để xác định nguyên nhân.

2.2. Nổi hạch nách ở nữ giới

Ở nữ giới, hạch nách cần được đánh giá cùng với tình trạng tuyến vú. Chị em nên chú ý nếu đồng thời xuất hiện:

• Khối bất thường trong vú;
• Vú thay đổi kích thước hoặc hình dạng;
• Núm vú tụt vào trong hoặc biến đổi bất thường;
• Da vùng vú sần, dày hoặc thay đổi khác thường;
• Tiết dịch bất thường ở đầu vú.

Những dấu hiệu này không đồng nghĩa với ung thư vú. Viêm tuyến vú và nhiều bệnh lý lành tính khác cũng có thể khiến hạch nách sưng đau. Tuy nhiên, nếu nhiều biểu hiện xuất hiện cùng lúc, người bệnh nên đi thăm khám.

2.3. Nổi hạch nách ở trẻ em

Ở trẻ em, hạch nách thường là phản ứng của hệ miễn dịch trước nhiễm trùng hoặc sau tiêm chủng. Sau tiêm BCG, một số trẻ có thể xuất hiện hạch nách bên trái, tương ứng với bên tiêm. Hạch thường nhỏ, ít đau và có thể tự giảm. Nếu hạch sưng đỏ, đau nhiều, chảy mủ hoặc trẻ bị sốt, quấy khóc, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám.

Cha mẹ nên chú ý tình trạng nổi hạch nách ở trẻ em 

3. Chẩn đoán và điều trị nổi hạch ở nách đau nhức

Để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, người bệnh cần được thăm khám và chẩn đoán chính xác.

3.1. Chẩn đoán nổi hạch ở nách đau nhức

Khi bệnh nhân bị nổi hạch ở nách đau nhức, bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử và khám trực tiếp vùng nách. Một số đặc điểm được quan tâm gồm kích thước, số lượng, vị trí, mức độ đau, độ mềm hoặc cứng, khả năng di động và thời gian hạch xuất hiện. Tùy biểu hiện, bác sĩ có thể chỉ định:

• Công thức máu: Hỗ trợ phát hiện nhiễm trùng hoặc một số bất thường về máu;
• CRP, tốc độ máu lắng: Đánh giá tình trạng viêm trong cơ thể;
• Siêu âm vùng nách: Khảo sát hình thái và cấu trúc của hạch;
• CT hoặc MRI: Được cân nhắc khi cần đánh giá tổn thương sâu hoặc phạm vi bệnh;
• Sinh thiết hạch: Lấy mẫu mô để kiểm tra dưới kính hiển vi, giúp xác định bản chất của hạch khi nghi ngờ bệnh lý ác tính.

Xét nghiệm công thức máu là một trong các kỹ thuật được ứng dụng trong chẩn đoán tình trạng nổi hạch ở nách 

3.2. Điều trị nổi hạch ở nách đau nhức

Phương pháp điều trị nổi hạch ở nách đau nhức sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân:

• Hạch do nhiễm trùng: Điều trị bệnh lý gây nhiễm trùng; bác sĩ có thể chỉ định thuốc phù hợp nếu cần;
• Hạch lành tính: Nếu không có dấu hiệu đáng lo ngại, trường hợp này thường được theo dõi và tái khám theo hướng dẫn;
• Hạch liên quan đến ung thư: Điều trị theo loại và giai đoạn bệnh, có thể gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích hoặc liệu pháp miễn dịch.

Người bệnh không nên tự ý nặn, chọc hoặc xoa bóp mạnh vùng hạch vì có thể gây tổn thương và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm. Nếu hạch ngày càng to, đau nhiều, cứng, ít di động hoặc không giảm sau một thời gian theo dõi, bệnh nhân nên đi khám sớm.

Nổi hạch ở nách đau nhức thường do nhiễm trùng, viêm hoặc phản ứng miễn dịch và không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, hạch kéo dài hoặc có đặc điểm bất thường cần được bác sĩ kiểm tra để loại trừ bệnh lý nghiêm trọng. Nếu bạn đọc có thêm thắc mắc cần giải đáp hoặc nhu cầu thăm khám sức khỏe tổng quát - tầm soát ung thư, vui lòng liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.