1. U nhú amidan là gì?

U nhú amidan là tổn thương dạng u lành tính xuất hiện trên bề mặt amidan. Loại u nhú này thường có kích thước nhỏ, hình dạng sần sùi, giống nhú gai hoặc súp lơ nhỏ, màu hồng nhạt hoặc trắng ngà, bề mặt gồ ghề, có thể mọc đơn lẻ hoặc thành cụm. Khi soi họng, người bệnh có thể thấy amidan xuất hiện các mảng lồi bất thường, khác với tình trạng viêm amidan thông thường.

Phần lớn các trường hợp u nhú amidan là u lành tính, không xâm lấn sâu và không di căn. Hầu hết các u nhú lành tính ở miệng và họng thường liên quan đến các chủng virus HPV nguy cơ thấp như type 6 và 11. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, đặc biệt khi có liên quan đến virus HPV nguy cơ cao (như type 16, 18), u nhú có thể tiến triển phức tạp hơn nếu không được theo dõi cẩn thận.

Một số trường hợp u nhú amidan có thể xuất hiện do virus HPV 

2. Nguyên nhân gây u nhú amidan và dấu hiệu thường gặp

Xác định nguyên nhân gây nên và nhận biết sớm sự xuất hiện u nhú có vai trò quan trọng đối với hiệu quả phòng ngừa tái phát và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

2.1. Nguyên nhân

U nhú ở amidan thường hình thành do:

• Nhiễm virus HPV, virus HPV này gây u nhú ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể, bao gồm cả vùng họng và amidan, có thể lây truyền qua đường miệng, tiếp xúc gần hoặc quan hệ tình dục bằng miệng.
• Kích ứng niêm mạc: Tình trạng viêm amidan mạn tính có thể gây kích ứng niêm mạc kéo dài, tạo điều kiện thuận lợi cho virus xâm nhập hoặc làm trầm trọng hơn các tổn thương sẵn có, mặc dù nguyên nhân chính vẫn là do tác động của virus.
• Suy giảm hệ miễn dịch, thường xuyên uống rượu bia, hút thuốc lá, sử dụng chất kích thích, stress kéo dài hoặc mắc các bệnh nền mạn tính sẽ dễ bị virus tấn công, làm tăng nguy cơ xuất hiện u nhú.

2.2. Dấu hiệu thường gặp

Đáng lưu ý, phần lớn các trường hợp u nhú amidan ở giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Điều này khiến người bệnh chủ quan và vô tình làm lây lan virus cho người khác. Trong một số ít trường hợp, u nhú có thể xuất hiện dưới dạng các nốt mụn cóc nhỏ trong miệng hoặc họng. 

Tuy nhiên, người bệnh cần đặc biệt chú ý và đi khám bác sĩ ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau đây:

• Khó nuốt hoặc cảm giác đau vướng khi nuốt kéo dài.
• Đau tai thường xuyên và không thuyên giảm.
• Ho ra máu không rõ nguyên nhân.
• Sụt cân nhanh chóng mà không do chế độ ăn uống hay tập luyện.
• Nổi hạch ở cổ hoặc có các khối u lạ vùng cổ, má.
• Đau họng dai dẳng hoặc khàn tiếng kéo dài.

Nếu bạn phát hiện u nhú trên amidan đi kèm với bất kỳ triệu chứng nào ở trên, hãy thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng ngay để được tầm soát và can thiệp kịp thời.

3. U nhú amidan được chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Bệnh nhân mắc phải dạng u này thường được thực hiện các phương pháp chẩn đoán và điều trị sau đây:

3.1. Chẩn đoán

Trong quá trình thăm khám cho bệnh nhân, bác sĩ sẽ quan sát trực tiếp vùng amidan bằng đèn soi chuyên dụng để đánh giá hình dạng, kích thước và đặc điểm của khối u nhú. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ chỉ định một số kiểm tra cận lâm sàng cần thiết tùy theo từng trường hợp bệnh, như:

• Nội soi họng: Cho hình ảnh chi tiết, hỗ trợ chẩn đoán chính xác u nhú amidan.
• Sinh thiết: Thực hiện khi nghi ngờ tổn thương ác tính hoặc u nhú có biểu hiện bất thường để phân tích mô bệnh học, đưa ra kết luận chính xác. Đây là phương pháp quan trọng nhất để phân biệt u nhú lành tính với các khối u ác tính.

Bác sĩ có thể chỉ định nội soi họng nhằm chẩn đoán u nhú amidan

3.2. Điều trị

Tùy vào kích thước khối u, mức độ gây triệu chứng, nguyên nhân hình thành và thể trạng của người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp. Mục tiêu điều trị nhằm loại bỏ u nhú amidan, hạn chế nguy cơ tái phát và biến chứng về sau.

• Theo dõi và điều trị bảo tồn:

Với những trường hợp u nhú amidan có kích thước nhỏ, phát triển chậm và chưa gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bác sĩ thường ưu tiên phương pháp theo dõi kết hợp điều trị bảo tồn.

Người bệnh sẽ được bác sĩ hẹn lịch khám định kỳ để đánh giá sự thay đổi kích thước của u nhú. Nếu bệnh nhân có viêm họng, viêm amidan, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc phù hợp và hướng dẫn cách thức chăm sóc răng miệng khoa học.

• Điều trị bằng thuốc:

Để kiểm soát triệu chứng viêm nhiễm với những trường hợp u nhú có viêm, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm viêm, giảm đau họng, dung dịch sát khuẩn họng,... Mục đích của việc dùng thuốc nhằm làm dịu triệu chứng và hạn chế u nhú phát triển thêm, không loại bỏ hoàn toàn u nhú đã hình thành.

• Can thiệp loại bỏ u nhú:

Trong trường hợp u nhú amidan phát triển lớn, gây khó nuốt, đau họng kéo dài, ảnh hưởng đến giọng nói hoặc sinh hoạt hằng ngày, bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp loại bỏ bằng phẫu thuật. Tùy vào đặc điểm khối u và tình trạng của bệnh nhân, các phương pháp phẫu thuật bao gồm:

• Phẫu thuật cắt bỏ u nhú: Bác sĩ thực hiện loại bỏ hoàn toàn khối u nhú trên bề mặt amidan. Đây là phương pháp phổ biến đối với các khối u đơn lẻ, kích thước vừa và nhỏ.
• Phẫu thuật cắt amidan: chỉ định khi u nhú amidan tái phát nhiều lần hoặc đi kèm viêm amidan mạn tính. Mục đích của việc này nhằm loại bỏ triệt để môi trường dễ phát sinh u nhú, giảm nguy cơ tái phát lâu dài và khắc phục tình trạng viêm amidan mạn tính. Đặc biệt lưu ý: Sau khi thực hiện phẫu thuật (dù là cắt u hay cắt amidan), mọi mẫu bệnh phẩm thu được bắt buộc phải gửi đi xét nghiệm giải phẫu bệnh (sinh thiết). Bước này nhằm phân tích tế bào dưới kính hiển vi để xác định chính xác bản chất khối u là lành tính hay có dấu hiệu ác tính (ung thư biểu mô), giúp đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Bệnh nhân được bác sĩ tư vấn kết quả chẩn đoán và phác đồ điều trị u nhú

4. Chăm sóc và theo dõi sau khi điều trị u nhú amidan

Sau khi điều trị u nhú amidan, người bệnh cần:

• Đánh răng đều đặn, súc miệng nước muối và vệ sinh họng đúng cách hàng ngày để hạn chế vi khuẩn, virus phát triển.
• Quan hệ tình dục an toàn: Vì u nhú amidan có liên quan mật thiết đến virus HPV (loại virus lây truyền qua đường tiếp xúc niêm mạc), người bệnh nên hạn chế quan hệ tình dục bằng đường miệng cho đến khi vết thương lành hẳn. Để phòng ngừa lâu dài, việc sử dụng các biện pháp bảo vệ (như bao cao su...) là cần thiết để giảm thiểu nguy cơ lây truyền virus cho bạn tình hoặc tái nhiễm các chủng HPV mới.
• Ăn uống đa dạng dinh dưỡng, đảm bảo giấc ngủ đầy đủ, hạn chế các tác nhân gây stress để hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn trong việc chống lại virus.
• Tránh đồ ăn cay nóng, rượu bia, thuốc lá.
• Tiêm ngừa: Tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm ngừa vắc xin HPV để tăng cường hàng rào bảo vệ cơ thể trước các chủng HPV nguy cơ cao gây ung thư.
• Tuân thủ lịch tái khám đúng hẹn của bác sĩ.

Người bệnh cần tái khám ngay khi xuất hiện lại cảm giác vướng họng hoặc đau họng kéo dài, phát hiện khối lạ trên amidan nhằm phát hiện sớm các bất thường và xử trí kịp thời, tránh để u nhú amidan phát triển âm thầm.

Mặc dù hầu hết trường hợp u nhú amidan là tổn thương lành tính nhưng người bệnh không nên chủ quan. Ngoài việc thăm khám sức khỏe định kỳ, nếu xuất hiện bất cứ triệu chứng nào nghi ngờ như đã đề cập ở trên, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được tư vấn chăm sóc sức khỏe đúng hướng.