1. Viêm amidan quá phát độ 3 là gì?

Viêm amidan tái phát là tình trạng amidan bị viêm nhiều lần trong một khoảng thời gian, thường do nhiễm virus hoặc vi khuẩn. Trong khi đó, amidan quá phát (phì đại amidan) là tình trạng amidan tăng kích thước kéo dài, có thể có hoặc không kèm theo viêm nhiễm cấp tính. Tình trạng viêm amidan quá phát thường gặp ở cả người lớn và trẻ em. Tuy nhiên, trẻ em thường có nguy cơ bị bệnh cao hơn do amidan đóng vai trò quan trọng trong việc tham gia đáp ứng miễn dịch và thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus. Amidan quá phát có thể gây ra một số biểu hiện như nuốt vướng họng, thay đổi giọng nói, hơi thở hôi, ngủ ngáy to; trong trường hợp có kèm viêm, người bệnh có thể xuất hiện sốt, rát họng hoặc ho khan.

Viêm amidan vẫn có thể xảy ra ở người lớn

Tùy vào mức độ phì đại (dựa trên kích thước amidan so với eo họng) và mức độ ảnh hưởng đến đường thở, tình trạng viêm amidan quá phát sẽ được chia thành nhiều cấp độ. Cụ thể như sau: 

- Cấp độ 0: Amidan nằm hoàn toàn trong hố amidan (không bị phì đại).

- Cấp độ 1: Amidan tăng kích thước nhẹ và nằm ngoài hố amidan, chiếm không đến 25% chiều rộng eo họng. 

- Cấp độ 2: Amidan phì đại mức độ vừa, chiếm trên 25% đến 50% chiều rộng eo họng. 

- Cấp độ 3: Amidan phì đại rõ, chiếm trên 50% đến dưới 75% chiều rộng eo họng. Ở mức độ này, amidan có thể ảnh hưởng đến đường thở, gây ngủ ngáy, nuốt khó hoặc cảm giác vướng họng, từ đó ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của người bệnh. 

- Cấp độ 4: Amidan phì đại rất lớn, chiếm trên 75% chiều rộng eo họng, có nguy cơ gây tắc nghẽn đường thở và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. 

Như vậy, viêm amidan quá phát độ 3 là tình trạng không thể coi thường nhưng cũng chưa quá nghiêm trọng như cấp độ 4. Để biết chính xác về mức độ viêm amidan quá phát của mình, người bệnh cần được thăm khám trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa Tai mũi họng. 

2. Nguyên nhân dẫn đến viêm amidan quá phát

Dưới đây là một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng viêm amidan quá phát: 

- Đặc điểm cấu tạo của amidan: Amidan có nhiều khe, hốc, dễ giữ lại vi khuẩn và virus, tạo điều kiện cho viêm nhiễm tái diễn và phì đại kéo dài. 

- Yếu tố kích thích niêm mạc họng: Thường xuyên tiếp xúc với không khí lạnh, đồ ăn hoặc đồ uống quá lạnh có thể làm niêm mạc họng bị kích thích, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng viêm và phì đại amidan, đặc biệt ở những người có cơ địa nhạy cảm. 

- Vệ sinh răng miệng và họng kém: Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ viêm nhiễm vùng hầu họng kéo dài..

- Một số tác nhân từ môi trường bên ngoài như thay đổi thời tiết quá đột ngột, môi trường sống và làm việc bị ô nhiễm, có chứa nhiều hoá chất độc hại,… có thể gây kích thích đường hô hấp trên và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh Tai Mũi Họng, trong đó có amidan quá phát.

Trẻ có thể bị sốt khi viêm amidan quá phát

- Hệ miễn dịch yếu: Người bệnh mắc các bệnh mạn tính hoặc các bệnh lý suy giảm hệ miễn dịch hay đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ amidan quá phát cao hơn. Khi hệ miễn dịch suy yếu, khả năng chống lại virus và vi khuẩn giảm, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm kéo dài và phì đại amidan.

3. Viêm amidan quá phát độ 3 nghiêm trọng như thế nào?

Amidan quá phát độ 3 có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh, đặc biệt khi tình trạng phì đại kéo dài hoặc kèm theo viêm nhiễm tái diễn. Mức độ nghiêm trọng không chỉ phụ thuộc vào kích thước amidan mà còn liên quan đến mức độ ảnh hưởng đến đường thở, giấc ngủ và chất lượng sống. Một số biến chứng có thể gặp bao gồm: 

- Biến chứng tại chỗ: Tình trạng viêm nhiễm có thể ngày càng lan rộng và dẫn đến viêm tấy hay áp-xe amidan. Lúc này, người bệnh có thể phải đối mặt với một số triệu chứng bất thường như đau và sưng họng, đau tai, khó nuốt, sốt cao, hơi thở có mùi hôi,…

- Biến chứng đối với những cơ quan lân cận: Nếu không được kịp thời điều trị, tình trạng viêm amidan kéo dài có thể ảnh hưởng đến những cơ quan lân cận và có thể tăng nguy cơ dẫn đến tình trạng viêm tai giữa, viêm thanh - phế quản, viêm mũi viêm xoang,...

- Nguy cơ biến chứng toàn thân: Trong một số trường hợp, đặc biệt khi amidan quá phát kèm viêm amidan do vi khuẩn (nhất là liên cầu khuẩn) và không được điều trị đúng cách, người bệnh có thể gặp các biến chứng toàn thân như viêm khớp cấp, viêm cầu thận hoặc viêm cơ tim. Tuy nhiên, những biến chứng này không phải là diễn tiến thường gặp của amidan quá phát đơn thuần, mà chủ yếu liên quan đến tình trạng viêm nhiễm cấp tính kéo dài.

4. Điều trị và phòng ngừa viêm amidan quá phát

Nhiều người cho rằng, cắt amidan là phương pháp chữa bệnh nhanh và hiệu quả. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần cắt bỏ amidan. Với những trường hợp triệu chứng nhẹ, chưa ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hoặc giấc ngủ, bác sĩ có thể chỉ định điều trị nội khoa, kiểm soát viêm nhiễm kèm theo và theo dõi định kỳ tại nhà. 

Tuy nhiên, với trường hợp viêm amidan quá phát cấp độ 3 trở lên - bệnh đã gây ra những triệu chứng rõ rệt như ngủ ngáy nhiều, ngưng thở khi ngủ, nuốt khó, rối loạn giấc ngủ hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hàng ngày, bác sĩ chuyên khoa Tai mũi họng có thể cân nhắc chỉ định phẫu thuật cắt amidan. Đây là một thủ thuật thường quy, tương đối an toàn khi được thực hiện đúng chỉ định và tại cơ sở y tế phù hợp. Thời gian hồi phục sau mổ thường kéo dài khoảng 1- 2 tuần, tùy theo cơ địa và cách chăm sóc của mỗi người bệnh. 

Để phòng ngừa viêm amidan quá phát, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau: 

- Vệ sinh răng miệng đúng cách, hạn chế tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi và phát triển. Có thể súc miệng bằng nước muối sinh lý 3 đến 5 lần mỗi ngày để sát khuẩn hiệu quả hơn.

- Thường xuyên rửa tay để giảm nguy cơ lây nhiễm các tác nhân gây bệnh đường hô hấp. 

- Nên uống nhiều nước để hạn chế nguy cơ khô cổ họng. 

- Người bệnh không nên ăn những thực phẩm cay nóng, các loại món ăn hay đồ uống quá lạnh,... vì những món ăn này có thể khiến tình trạng tổn thương vùng họng của người bệnh càng nghiêm trọng hơn.

- Không nên dùng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá. 

- Tránh tiếp xúc với môi trường ô nhiễm nhiều khói bụi, nhiễm hóa chất,...

- Nên giữ ấm cổ họng trong mùa lạnh.

- Bổ sung các loại thực phẩm có chứa nhiều vitamin và khoáng chất để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. 

- Tiêm vắc xin phòng bệnh theo khuyến cáo của Bộ Y tế. 

Người bệnh nên đi khám Tai mũi họng ở những cơ sở y tế đáng tin cậy

Mong rằng, bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng viêm amidan quá phát, đặc biệt là viêm amidan quá phát độ 3. Tình trạng này có thể gây ra những biến chứng rất nguy hiểm nếu người bệnh không được xử trí kịp thời, đúng cách. 

Nếu có nhu cầu kiểm tra sức khỏe với các chuyên gia Tai mũi họng của Hệ thống Y tế MEDLATEC, Quý khách hàng có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hướng dẫn cụ thể hơn.