1. Thuốc Colchicin có tác dụng gì?

Trước khi tìm hiểu về thời điểm phù hợp để uống thuốc Colchicin, bạn cần hiểu rõ về công dụng của dược phẩm này. Colchicin là hoạt chất có nguồn gốc từ cây tỏi độc (Colchicum autumnale), được sử dụng chủ yếu trong điều trị các bệnh liên quan đến viêm và rối loạn chuyển hóa axit uric:

1.1. Giảm viêm và giảm đau do gout

Colchicin là thuốc chống viêm đặc hiệu, được bác sĩ chuyên khoa chỉ định trong điều trị bệnh gout. Tuy không làm giảm axit uric nhưng thuốc có khả năng:

• Ức chế phản ứng viêm trong bệnh gout gây nên bởi tinh thể urat.
• Giảm các triệu chứng sưng, nóng, đỏ và đau ở các khớp.
• Hạn chế sự di chuyển của tế bào bạch cầu đến vùng bị viêm.

Nhờ đó, Colchicin giúp giảm nhanh triệu chứng trong cơn gout cấp.

Thuốc Colchicin được dùng trong trường hợp cần giảm nhanh triệu chứng gout cấp

1.2. Phòng ngừa cơn gout tái phát

Ngoài điều trị cơn cấp, Colchicin còn được dùng liều thấp để:

• Ngăn ngừa sự tái phát của cơn gout.
• Hỗ trợ trong giai đoạn đầu của bệnh – khi dùng thuốc hạ axit uric.

Sử dụng thuốc Colchicin đúng cách giúp bệnh nhân ổn định triệu chứng gout trong thời gian dài.

1.3. Điều trị một số bệnh lý khác

Ngoài gout, Colchicin còn được chỉ định trong một số bệnh như:

• Viêm màng ngoài tim tái phát.
• Sốt Địa Trung Hải gia đình.
• Một số bệnh viêm do tinh thể.

Tuy nhiên, các chỉ định này cần được đưa ra và có sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ.

2. Nên uống Colchicin vào lúc nào để thuốc đạt hiệu quả tốt nhất?

Người bệnh nên nắm rõ uống Colchicin vào lúc nào vì thời điểm dùng thuốc không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị mà còn giúp hạn chế tác dụng phụ, nhất là các vấn đề về tiêu hóa.

2.1. Uống thuốc Colchicin khi có dấu hiệu cơn gout cấp

Khi xuất hiện các dấu hiệu đầu tiên của cơn gout như đau khớp đột ngột, sưng nóng đỏ, thường ở ngón chân cái, người bệnh cần dùng Colchicin càng sớm càng tốt (tốt nhất trong 12 giờ đầu) và tuân thủ liều khởi đầu theo chỉ định.

Theo hướng dẫn của FDA và Hội Thấp khớp học Hoa Kỳ (ACR 2020), phác đồ liều thấp được khuyến nghị cho cơn gout cấp là: uống 1.2 mg ngay khi xuất hiện triệu chứng, sau đó uống thêm 0.6 mg sau 1 giờ. Tổng liều tối đa 1.8 mg trong đợt điều trị cấp. Người bệnh không nên tự ý tăng thêm liều sau đó trong vòng 12 giờ tiếp theo. Phác đồ cụ thể cần tuân theo chỉ định của bác sĩ điều trị.

Lưu ý đặc biệt: Nếu người bệnh đang dùng Colchicin liều dự phòng hàng ngày thì không được áp dụng phác đồ điều trị cơn cấp ngay lập tức. Thay vào đó, cần chờ ít nhất 12 giờ sau liều dự phòng cuối cùng trước khi dùng thuốc. Nếu không, việc dùng chồng lấp liều trong trường hợp này có thể dẫn đến ngộ độc nghiêm trọng.

Việc dùng thuốc sớm có tác dụng giảm nhanh phản ứng viêm, hạn chế mức độ nặng của cơn gout, rút ngắn thời gian đau. Nếu dùng muộn, hiệu quả của Colchicin sẽ giảm đáng kể.

2.2. Uống Colchicin theo chỉ định dự phòng

Trong trường hợp phòng ngừa gout, người bệnh nên uống Colchicin vào cùng một thời điểm mỗi ngày, có thể uống 1 - 2 lần/ngày tùy theo chỉ định bác sĩ. Tuy nhiên, người bệnh cần duy trì dùng thuốc đều đặn để ổn định nồng độ thuốc trong máu, ngăn ngừa viêm tái phát.

Thuốc Colchicin cần được uống với liều và thời điểm đã được bác sĩ kê đơn

2.3. Uống thuốc Colchicin sau bữa ăn

Colchicin có thể gây buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng,... Khi dùng Colchicin dài hạn để dự phòng, nên uống sau ăn để giảm kích ứng đường tiêu hóa. Điều này đặc biệt quan trọng với người có tiền sử viêm dạ dày, rối loạn tiêu hóa, cơ địa nhạy cảm với thuốc,... Lưu ý: Trong điều trị cơn gout cấp, không bắt buộc phải uống sau ăn. Mặc dù thức ăn có thể làm chậm hấp thu thuốc nhưng không đáng kể. Quan trọng là người bệnh nên ưu tiên uống thuốc sớm nhất có thể ngay khi xuất hiện triệu chứng.

3. Hướng dẫn cách dùng thuốc Colchicin an toàn và hiệu quả

Để việc dùng thuốc Colchicin đạt hiệu quả cao, ngoài vấn đề về thời điểm uống thuốc, người bệnh cũng cần chú ý những nguyên tắc sau:

3.1. Tuân thủ liều lượng theo chỉ định

Colchicin là thuốc có khoảng điều trị hẹp nên chỉ cần vượt liều một chút cũng có thể gây độc. Do đó, người bệnh không được tự ý tăng liều khi đau nhiều mà cần đảm bảo dùng đúng liều đã được bác sĩ kê đơn.

Người bệnh không nên kéo dài thời gian dùng thuốc ngoài chỉ định vì điều này có thể dẫn đến ngộ độc thuốc, tổn thương gan, thận, rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng,... 

Người bị suy thận hoặc suy gan cần được bác sĩ điều chỉnh liều đặc biệt (ví dụ: với độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút, liều dự phòng cần giảm đáng kể). Tuyệt đối không tự dùng theo liều thông thường nếu có bệnh lý thận hoặc gan đi kèm.

3.2. Tác dụng phụ có thể gặp phải

Thuốc Colchicin có thể gây nên một số tác dụng phụ như: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng,... Tác dụng phụ hiếm gặp hơn như: yếu cơ, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu,... 

Nếu có dấu hiệu bất thường khi dùng thuốc Colchicin, người bệnh cần dừng ngay và hỏi ý kiến bác sĩ.

Thông tin chỉ định và hướng dẫn sử dụng trên bao bì thuốc Colchicin

3.3. Một số trường hợp cần thận trọng khi dùng Colchicin

Thận trọng khi dùng Colchicin cho:

• Người có bệnh gan, thận: Khả năng đào thải thuốc kém, dễ tích tụ gây độc.
• Cần điều chỉnh liều theo chức năng thận/gan dưới sự giám sát của bác sĩ.
• Người cao tuổi: Chức năng cơ thể suy giảm nên dễ gặp phải tác dụng phụ.
• Phụ nữ mang thai và cho con bú.
• Mọi quyết định dùng thuốc trong thai kỳ và cho con bú cần được bác sĩ chuyên khoa tư vấn trực tiếp.

3.4. Không dùng chung với một số loại thuốc

Để tối ưu hiệu quả điều trị và tránh rủi ro tương tác thuốc, bạn không dùng chung Colchicin với một số loại thuốc như: thuốc chẹn kênh canxi (verapamil, diltiazem), thuốc kháng sinh nhóm macrolid (đặc biệt clarithromycin, erythromycin), thuốc hạ mỡ máu statin,... Sự kết hợp này có thể làm tăng nồng độ Colchicin trong máu, dẫn đến ngộ độc nguy hiểm.

Tương tác giữa Colchicin và macrolide đã được ghi nhận gây tử vong trong một số ca báo cáo lâm sàng. Ngoài ra, cần tránh uống Colchicin cùng nước bưởi vì nước bưởi ức chế CYP3A4, làm tăng nồng độ thuốc trong máu một cách không kiểm soát.

Người dùng Colchicin trong thời gian dài nên xét nghiệm chức năng gan - thận, kiểm tra công thức máu để phát hiện sớm tác dụng phụ và có hướng điều chỉnh phù hợp.

4. Giải đáp một số câu hỏi thường gặp khi dùng thuốc Colchicin

• Sau khi uống thuốc Colchicin bao lâu thì có tác dụng?

Thuốc thường phát huy tác dụng giảm đau sau 12 - 24 giờ và hiệu quả rõ sau 1 - 2 ngày. Người bệnh không nên tự ý tăng liều vì chưa thấy tác dụng ngay trong vài giờ đầu.

• Nếu quên liều thuốc Colchicin thì phải làm sao?

Bạn cần uống ngay thời điểm nhớ ra việc quên uống thuốc. Nếu gần liều tiếp theo mới nhớ ra thì hãy bỏ qua liều đã quên, không uống gấp đôi liều thuốc.

• Có nên tự mua Colchicin để dùng không?

Không nên tự ý mua thuốc Colchicin để dùng vì đây là thuốc kê đơn. Người bệnh cần có chỉ định của bác sĩ để tránh nguy cơ dùng sai liều hoặc chống chỉ định.

Như vậy, nên uống Colchicin vào lúc nào tùy thuộc vào mục đích dùng thuốc trong điều trị, kiểm soát bệnh. Trong điều trị cơn cấp, cần uống sớm nhất có thể (trong 12 giờ đầu) và không nhất thiết phải uống sau ăn. Trong dùng dự phòng dài hạn, thuốc được khuyến nghị nên uống sau ăn để giảm tác dụng phụ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Nếu bạn có thắc mắc cần giải đáp hoặc có nhu cầu khám sức khỏe cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC, có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.