Xét nghiệm sán chó bao lâu có kết quả và những lưu ý quan trọng

1. Giải đáp: Xét nghiệm sán chó bao lâu có kết quả? 

Xét nghiệm sán chó thực chất là phương pháp xét nghiệm huyết thanh học miễn dịch (thường sử dụng kỹ thuật ELISA). Mục đích của xét nghiệm này không phải là tìm kiếm trực tiếp sán trong máu, mà là tìm kiếm các kháng thể (IgG) do hệ miễn dịch của cơ thể người tạo ra để chống lại ấu trùng giun đũa chó, mèo. Vậy xét nghiệm sán chó bao lâu có kết quả?

Thông thường, thời gian trả kết quả xét nghiệm dao động trong khoảng 1.5 đến 2 giờ kể từ thời điểm lấy máu. 

Xét nghiệm sán chó bao lâu có kết quả là thắc mắc của nhiều người

Tuy nhiên, tổng thời gian nhận kết quả thực tế có thể thay đổi phụ thuộc vào một số yếu tố như:

• Nếu người bệnh đến lấy máu trực tiếp tại bệnh viện, kết quả thường có ngay trong buổi sáng hoặc buổi chiều cùng ngày. Nếu sử dụng dịch vụ lấy mẫu máu tận nơi, thời gian sẽ cần cộng thêm khâu vận chuyển mẫu từ nhà người bệnh về phòng Lab trung tâm, nhưng vẫn đảm bảo trả kết quả trong ngày.
• Trong một số trường hợp, nồng độ kháng thể trong máu nằm ở mức ranh giới hoặc máy cảnh báo hiện tượng phản ứng chéo với các loại ký sinh trùng khác. Khi đó, mẫu có thể được tiến hành phân tích lại hoặc chuyển sang kỹ thuật khẳng định chuyên sâu hơn, khiến thời gian trả kết quả có thể kéo dài thêm vài giờ so với dự kiến.
• Số lượng các xét nghiệm khác tại cơ sở y tế. Cụ thể, nếu lượng khách hàng đông thì kết quả trả xét nghiệm có thể lâu hơn bình thường. 

2. Những đối tượng nên làm xét nghiệm sán chó

Những đối tượng có nguy cơ cao hoặc có biểu hiện lâm sàng nghi ngờ sẽ được chỉ định thực hiện Xét nghiệm sán chó, bao gồm:

• Người bị ngứa da dai dẳng, nổi mề đay, dị ứng tái đi tái lại nhiều lần nhưng không tìm ra nguyên nhân rõ ràng từ thực phẩm hay môi trường.
• Người có các triệu chứng mệt mỏi mạn tính, rối loạn tiêu hóa, đau bụng âm ỉ, sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Trường hợp có biểu hiện mờ mắt, giảm thị lực đột ngột (nghi ngờ ấu trùng sán di trú vào võng mạc).
• Người nuôi nhiều chó mèo nhưng không thực hiện tẩy giun định kỳ cho thú nuôi. 
• Người tiếp xúc thường xuyên với đất, cát ở môi trường có phân chó mèo.
• Kết quả xét nghiệm công thức máu định kỳ cho thấy chỉ số bạch cầu ái toan (Eosinophil) tăng cao bất thường.

3. Cần lưu ý gì trước khi đi xét nghiệm sán chó?

Bên cạnh băn khoăn về việc xét nghiệm sán chó bao lâu có kết quả, nhiều người còn băn khoăn về việc lưu ý trước khi đi xét nghiệm. Khác với các xét nghiệm sinh hóa như đường huyết hay mỡ máu, xét nghiệm miễn dịch tìm kháng thể sán chó không bị ảnh hưởng bởi lượng thức ăn dung nạp vào dạ dày. 

Do đó, người bệnh không bắt buộc phải nhịn ăn trước khi lấy máu và có thể thực hiện xét nghiệm vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày (sáng, trưa hay chiều). Tuy nhiên, nếu người bệnh có lịch thực hiện kết hợp thêm các xét nghiệm sinh hóa tổng quát khác, việc nhịn ăn sáng vẫn là điều kiện bắt buộc. 

Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Nếu người bệnh đang trong đợt điều trị sử dụng các loại thuốc ức chế hệ miễn dịch hoặc thuốc chứa thành phần corticoid liều cao, lượng kháng thể sinh ra có thể bị giảm sút, dẫn đến kết quả âm tính giả. Cần thông báo rõ cho bác sĩ về các loại thuốc đang sử dụng để bác sĩ cân nhắc thời điểm xét nghiệm phù hợp.

Người bệnh cần thông báo với bác sĩ các loại thuốc đang sử dụng trước khi tiến hành xét nghiệm

4. Hướng dẫn đọc hiểu cơ bản kết quả xét nghiệm sán chó

Kết quả định lượng kháng thể Toxocara thường được trả về dưới dạng Âm tính (Negative) hoặc Dương tính (Positive), kèm theo một chỉ số nồng độ (Index/OD).

• Kết quả Âm tính: Nồng độ kháng thể dưới ngưỡng, tức là chưa phát hiện được kháng thể Toxocara trong máu. Ở người không có triệu chứng, kết quả này thường đủ để yên tâm. Tuy nhiên, âm tính không phải lúc nào cũng loại trừ được bệnh. Khoảng 15% ca tổn thương mắt do ấu trùng có xét nghiệm máu âm tính, kháng thể có thể chỉ được tạo ra tại chỗ trong mắt mà không gia tăng trong máu. Vì vậy, nếu người bệnh đang mờ mắt, giảm thị lực, hoặc có bạch cầu ái toan tăng cao kéo dài mà xét nghiệm máu âm tính, vẫn cần phải tiếp tục đi khám và theo dõi. 
• Kết quả Dương tính: Chỉ số nồng độ vượt ngưỡng tham chiếu, chứng tỏ cơ thể đã tạo ra kháng thể chống lại sán chó.

Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý: Kết quả dương tính chỉ khẳng định người bệnh đã từng tiếp xúc với mầm bệnh. Kháng thể IgG có thể tồn tại trong máu nhiều năm kể cả khi ấu trùng đã chết hoặc bị cơ thể tự đào thải. Do đó, chỉ dựa vào một xét nghiệm dương tính là chưa đủ để đưa ra kết luận cuối cùng. 

Bác sĩ sẽ phải kết hợp thêm kết quả công thức máu, siêu âm gan và triệu chứng lâm sàng hiện tại (như mức độ ngứa) để xác định xem ở thời điểm hiện tại có bị nhiễm bệnh hay không. 

5. Các biến chứng nguy hiểm nếu chậm trễ điều trị sán chó

Phần lớn người nhiễm giun đũa chó mèo không có triệu chứng gì, hoặc chỉ ngứa và nổi mề đay. Các biến chứng dưới đây xảy ra khi ấu trùng di trú tới cơ quan quan trọng, mặc dù là những thể ít gặp nhưng cũng cần lưu ý, không chủ quan:

• Tổn thương nội tạng (gan, phổi): Gan là cơ quan dễ bị xâm nhập nhất. Ấu trùng làm tổ gây ra các ổ áp xe, viêm gan và suy giảm chức năng gan cấp tính. Khi di chuyển lên phổi, chúng gây thâm nhiễm phổi, ho dai dẳng, thở rít và kích phát các cơn hen suyễn nặng rất khó kiểm soát.
• Tổn thương tại mắt: Ấu trùng sán chó có khả năng xâm nhập vào nhãn cầu (thường chỉ bị ở một bên mắt), xuyên qua các lớp dịch kính và làm tổ tại võng mạc. Phản ứng viêm tại chỗ sẽ tạo ra các khối u hạt vây quanh ấu trùng, gây viêm màng bồ đào, viêm mống mắt. Nếu không được phát hiện bằng soi đáy mắt và dùng thuốc tiêu diệt kịp thời, khối u hạt này sẽ co kéo dẫn đến bong võng mạc, làm suy giảm thị lực nghiêm trọng và cuối cùng là mù lòa vĩnh viễn. 
• Tổn thương thần kinh trung ương: Mặc dù hiếm gặp nhưng đây là biến chứng đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Khi ấu trùng vượt qua hàng rào máu não, chúng sẽ gây viêm màng não và viêm não tủy. Người bệnh phải đối mặt với các cơn đau đầu dữ dội, co giật, liệt nửa người, rối loạn hành vi và suy giảm nhận thức.

Với những nguy hiểm mà sán chó có thể gây ra trong trường hợp xảy ra biến chứng, chúng ta cần cẩn trọng để phòng ngừa lây nhiễm. Hãy vệ sinh tay chân sạch sẽ khi tiếp xúc với chó mèo, tẩy giun định kỳ cho vật nuôi, ăn chín uống sôi. Nếu phát hiện có dấu hiệu nghi ngờ, hãy đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Nếu nuôi thú cưng, bạn nên tẩy giun định kỳ cho vật nuôi theo hướng dẫn của bác sĩ thú y

Hy vọng qua bài viết, bạn đọc đã được giải đáp thắc mắc xét nghiệm sán chó bao lâu có kết quả cũng như cách đọc kết quả cơ bản và những biến chứng nguy hiểm của căn bệnh này mang lại. Để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác, bạn nên lựa chọn thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám tại viện hoặc đặt lịch xét nghiệm tận nơi, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết hơn.