Từ điển dược chất
Chlormadinone
Tổng quan
Chlormadinone (dạng ester Chlormadinone acetat) là một progestin tổng hợp, dẫn xuất từ progesteron, được tổng hợp lần đầu vào năm 1961. Chlormadinone được xếp vào nhóm thuốc nội tiết và hormon sinh dục, mã ATC G03DB06, có thể dùng đơn độc hoặc phối hợp với một estrogen (thường là ethinylestradiol) trong điều trị rối loạn kinh nguyệt và tránh thai.
Khi dùng phối hợp với ethinylestradiol trong 21 ngày liên tục, Chlormadinone giúp ức chế tuyến yên bài tiết hormon LH và FSH, từ đó ngăn chặn quá trình rụng trứng. Đồng thời, Chlormadinone làm thay đổi niêm mạc tử cung và làm đặc chất nhầy cổ tử cung, cản trở tinh trùng di chuyển vào buồng tử cung. Nhờ ba cơ chế tác động phối hợp này, Chlormadinone đạt hiệu quả tránh thai cao khi dùng đúng cách. Chlormadinone còn có hoạt tính kháng androgen nhẹ, góp phần cải thiện một số biểu hiện cường androgen như mụn trứng cá hoặc rậm lông ở phụ nữ khi dùng phối hợp trong thuốc tránh thai chứa Chlormadinone.
Người dùng Chlormadinone cần hiểu rõ đây là hormon sinh dục tổng hợp, tác động lên toàn bộ trục nội tiết chứ không chỉ tại chỗ, vì vậy Chlormadinone cần được dùng đúng chỉ định và theo dõi y tế phù hợp.
Công dụng và chỉ định
Chlormadinone được chỉ định trong các trường hợp sau:
- Chlormadinone phối hợp với ethinylestradiol dùng làm biện pháp tránh thai đường uống.
- Chlormadinone dùng đơn độc hoặc phối hợp với estrogen để điều trị rối loạn kinh nguyệt như rong kinh, kinh nguyệt không đều.
- Chlormadinone trong thuốc tránh thai phối hợp còn giúp cải thiện tình trạng mụn trứng cá và một số biểu hiện cường androgen nhẹ ở phụ nữ.
Liều dùng và cách dùng
Liều Chlormadinone dạng phối hợp tránh thai (ví dụ Belara)
Mỗi viên nén phối hợp chứa 0,03 mg ethinylestradiol và 2 mg Chlormadinone acetat. Cách dùng phổ biến: uống 1 viên Chlormadinone phối hợp mỗi ngày trong 21 ngày liên tiếp, sau đó nghỉ 7 ngày không dùng thuốc; kinh nguyệt thường xuất hiện trong khoảng 2-4 ngày sau viên cuối cùng. Nên uống viên Chlormadinone đầu tiên vào ngày 1 của chu kỳ kinh nguyệt để có tác dụng tránh thai ngay từ vỉ đầu tiên.
Cách dùng Chlormadinone
Uống nguyên viên Chlormadinone với nước, theo đúng thứ tự mũi tên trên vỉ thuốc, vào cùng một thời điểm mỗi ngày để duy trì nồng độ Chlormadinone ổn định và hạn chế quên liều. Không tự ý ngừng Chlormadinone giữa chừng nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Chưa có đủ dữ liệu cụ thể từ các nguồn được phép về liều dùng Chlormadinone đơn độc (không phối hợp estrogen) trong điều trị rối loạn kinh nguyệt, người bệnh cần dùng theo đúng liều và thời điểm bác sĩ chỉ định cho từng trường hợp cụ thể.
Xử trí khi quên liều Chlormadinone
Nếu quên uống một viên Chlormadinone dưới 12 giờ so với giờ thường dùng, nên uống ngay khi nhớ ra và tiếp tục vỉ thuốc bình thường, hiệu quả tránh thai vẫn được đảm bảo. Nếu quên quá 12 giờ, hiệu quả tránh thai của Chlormadinone có thể giảm, cần uống bù ngay liều đã quên và áp dụng thêm biện pháp tránh thai cơ học (như bao cao su) trong ít nhất 7 ngày tiếp theo.
Xử trí khi quá liều Chlormadinone
Hiện chưa ghi nhận độc tính nghiêm trọng khi quá liều Chlormadinone. Các triệu chứng quá liều Chlormadinone có thể gặp gồm buồn nôn, nôn, chảy máu âm đạo nhẹ. Xử trí quá liều Chlormadinone chủ yếu là điều trị triệu chứng và theo dõi cân bằng nước - điện giải khi cần; nên đưa người dùng Chlormadinone đến cơ sở y tế nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên.
Chống chỉ định
Không dùng Chlormadinone (dạng phối hợp với ethinylestradiol) trong các trường hợp:
- Đái tháo đường không được kiểm soát tốt.
- Tăng huyết áp trên 140/90 mmHg không được kiểm soát - không dùng Chlormadinone.
- Đang có huyết khối tĩnh mạch hoặc tiền sử huyết khối tĩnh mạch - chống chỉ định Chlormadinone.
- Huyết khối động mạch hoặc tiền sử đột quỵ - không dùng Chlormadinone.
- Khối u gan hoặc bệnh gan đang tiến triển, viêm gan, vàng da - ngừng Chlormadinone ngay nếu xuất hiện.
- Đau nửa đầu có kèm triệu chứng thần kinh khu trú khi dùng Chlormadinone.
- Rối loạn chuyển hóa porphyrin.
- Khối u ác tính nhạy cảm với hormon sinh dục (như ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung) đã biết hoặc nghi ngờ - không dùng Chlormadinone.
- Mẫn cảm với Chlormadinone, ethinylestradiol hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
Tác dụng phụ
Rất phổ biến (trên 20% người dùng Chlormadinone phối hợp)
- Chlormadinone phối hợp có thể gây xuất huyết ngoài chu kỳ kinh, ra máu lấm tấm giữa chu kỳ.
- Chlormadinone phối hợp có thể gây đau đầu, căng tức ngực.
Hay gặp
- Chlormadinone phối hợp có thể gây chóng mặt, buồn nôn, nôn.
- Chlormadinone phối hợp có thể gây nổi trứng cá.
- Chlormadinone phối hợp có thể gây thay đổi tâm trạng, cảm giác chán nản.
- Chlormadinone phối hợp có thể gây tăng tiết dịch âm đạo.
Hiếm gặp, cần thận trọng
- Chlormadinone phối hợp có thể gây huyết khối tĩnh mạch hoặc động mạch.
- Chlormadinone phối hợp có thể gây viêm kết mạc, rụng tóc.
- Chlormadinone phối hợp có thể gây nổi mề đay, chàm, ban đỏ ngoài da.
- Chlormadinone phối hợp có thể gây vô kinh sau khi ngừng thuốc.
Nếu gặp dấu hiệu nghi ngờ huyết khối như đau ngực đột ngột, khó thở, đau bắp chân một bên, đau đầu dữ dội bất thường khi dùng Chlormadinone, cần ngừng Chlormadinone và đến cơ sở y tế ngay.
Lưu ý khi dùng
- Phụ nữ trên 35 tuổi hút thuốc lá nên đổi sang biện pháp tránh thai khác thay vì Chlormadinone phối hợp estrogen, do nguy cơ huyết khối tăng cao khi dùng Chlormadinone.
- Nguy cơ huyết khối tĩnh mạch khi dùng Chlormadinone cao nhất trong năm đầu; người béo phì, bất động kéo dài hoặc có tiền sử gia đình huyết khối cần theo dõi chặt khi dùng Chlormadinone.
- Người tăng huyết áp cần đo huyết áp định kỳ hàng năm khi dùng Chlormadinone.
- Người triglycerid máu cao cần thận trọng vì Chlormadinone phối hợp estrogen có thể tăng nguy cơ viêm tụy.
- Herpes sinh dục có thể tái phát khi dùng Chlormadinone phối hợp nội tiết tố.
- Cần khám phụ khoa, kiểm tra sức khỏe tổng quát trước, trong và định kỳ hàng năm khi dùng Chlormadinone lâu dài.
- Một số cơ quan quản lý dược phẩm quốc tế đã ghi nhận mối liên quan giữa việc dùng Chlormadinone acetat liều cao kéo dài nhiều năm (dạng đơn chất dùng liều cao hơn so với dạng phối hợp tránh thai) với tăng nguy cơ u màng não; người dùng Chlormadinone liều cao trong thời gian dài nên được bác sĩ theo dõi định kỳ.
- Phụ nữ mang thai cần ngừng Chlormadinone ngay khi phát hiện có thai; các dữ liệu hiện có chưa cho thấy bằng chứng gây quái thai.
- Phụ nữ đang cho con bú không nên dùng Chlormadinone phối hợp estrogen vì có thể ảnh hưởng đến chất lượng và số lượng sữa mẹ.
Tương tác dược chất
Chlormadinone khi dùng phối hợp với ethinylestradiol có thể tương tác với nhiều nhóm thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả tránh thai hoặc tăng nguy cơ tác dụng phụ.
Thuốc/chất tương tác với Chlormadinone | Hậu quả | Khuyến cáo |
|---|---|---|
Rifampicin, rifabutin + Chlormadinone | Làm giảm nồng độ ethinylestradiol phối hợp với Chlormadinone, giảm hiệu quả tránh thai | Dùng thêm biện pháp tránh thai cơ học trong ít nhất 28 ngày |
Thuốc chống động kinh (carbamazepin, phenytoin, topiramat) + Chlormadinone | Làm giảm hiệu quả tránh thai của Chlormadinone phối hợp | Dùng thêm biện pháp tránh thai cơ học, cân nhắc phương pháp tránh thai khác |
Cỏ St. John's Wort + Chlormadinone | Làm giảm nồng độ hormon trong Chlormadinone phối hợp, giảm hiệu quả tránh thai | Tránh phối hợp hoặc dùng thêm biện pháp tránh thai cơ học |
Một số kháng sinh (ampicillin, tetracyclin) + Chlormadinone | Có thể làm giảm hiệu quả tránh thai của Chlormadinone phối hợp | Dùng thêm biện pháp tránh thai cơ học trong 7 ngày |
Fluconazol, indinavir + Chlormadinone | Có thể làm tăng nồng độ ethinylestradiol khi dùng cùng Chlormadinone | Theo dõi tác dụng phụ khi phối hợp Chlormadinone |
Insulin, thuốc điều trị đái tháo đường + Chlormadinone | Chlormadinone phối hợp có thể làm thay đổi nhu cầu insulin hoặc thuốc hạ đường huyết | Theo dõi đường huyết chặt chẽ khi dùng cùng Chlormadinone |
Ciclosporin, theophylin + Chlormadinone | Chlormadinone phối hợp có thể làm thay đổi nồng độ các thuốc này trong máu | Theo dõi nồng độ thuốc khi phối hợp với Chlormadinone |
Người bệnh nên báo cho bác sĩ, dược sĩ đầy đủ các thuốc, thực phẩm chức năng đang dùng trước khi bắt đầu dùng Chlormadinone để được đánh giá nguy cơ tương tác của Chlormadinone.
Cách bảo quản và giá bán tham khảo
Chlormadinone nên được bảo quản ở nơi khô ráo, nhiệt độ không vượt quá 30 độ C, tránh ánh sáng trực tiếp và để xa tầm tay trẻ em.
Giá bán chế phẩm Chlormadinone phối hợp ethinylestradiol (Belara, hộp 1 vỉ x 21 viên) tại một số nhà thuốc trực tuyến hiện khoảng 182.700 VNĐ/hộp. Giá Chlormadinone có thể thay đổi theo thời điểm, nhà phân phối và địa điểm bán, nên liên hệ trực tiếp nhà thuốc để cập nhật giá chính xác.
Câu hỏi thường gặp
Chlormadinone có phải là thuốc tránh thai khẩn cấp không?
Không. Chlormadinone phối hợp ethinylestradiol là thuốc tránh thai Chlormadinone dùng hàng ngày liên tục theo vỉ 21 viên, khác hoàn toàn thuốc tránh thai khẩn cấp chỉ dùng sau quan hệ không được bảo vệ. Người dùng Chlormadinone cần uống đều đặn mỗi ngày để duy trì hiệu quả tránh thai ổn định.
Quên uống Chlormadinone một ngày có ảnh hưởng đến hiệu quả tránh thai không?
Có thể có ảnh hưởng nếu quên Chlormadinone quá 12 giờ so với giờ uống thường ngày. Nếu quên dưới 12 giờ, hiệu quả tránh thai của Chlormadinone thường vẫn đảm bảo nếu uống bù ngay. Nếu quên quá 12 giờ, cần uống bù ngay liều Chlormadinone đã quên và dùng thêm biện pháp tránh thai cơ học trong ít nhất 7 ngày.
Phụ nữ hút thuốc lá có nên dùng Chlormadinone phối hợp không?
Không nên, đặc biệt với phụ nữ trên 35 tuổi. Hút thuốc lá làm tăng đáng kể nguy cơ huyết khối khi dùng Chlormadinone phối hợp estrogen. Phụ nữ hút thuốc nên trao đổi với bác sĩ để chọn biện pháp tránh thai phù hợp hơn thay vì Chlormadinone.
Dùng Chlormadinone lâu dài có nguy hiểm không?
Dùng Chlormadinone kéo dài, đặc biệt ở liều cao dạng đơn chất, có thể liên quan một số nguy cơ như huyết khối, rối loạn chuyển hóa, và theo ghi nhận quốc tế gần đây còn liên quan tăng nguy cơ u màng não khi dùng Chlormadinone liều cao kéo dài nhiều năm. Người bệnh nên tái khám định kỳ trong suốt quá trình dùng Chlormadinone để được theo dõi phù hợp.
Tài liệu tham khảo:
- https://go.drugbank.com/drugs/DB13528
- https://www.drugs.com/international/chlormadinone.html
- https://trungtamthuoc.com/hoat-chat/chlormadinone
- https://trungtamthuoc.com/pdf/belara-trungtamthuoc.pdf
Miễn trừ trách nhiệm
Các thông tin dược chất trên trang này được biên soạn nhằm mục đích tham khảo. Nội dung không thay thế tư vấn chuyên môn của bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế. Người đọc không nên tự ý sử dụng, ngừng hoặc thay đổi dược chất dựa trên thông tin tại đây mà không có ý kiến của nhân viên y tế.
Lựa chọn dịch vụ
Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!