1. Lupus ban đỏ là bệnh như thế nào?

Lupus ban đỏ (Systemic Lupus Erythematosus) là bệnh tự miễn hình thành khi hệ miễn dịch tự tấn công vào các mô và cơ quan khỏe mạnh của cơ thể. Kết quả là tình trạng viêm kéo dài, gây nên tổn thương ở nhiều bộ phận.

Bệnh lý này có thể xảy ra với mọi độ tuổi, nhưng phổ biến hơn ở phụ nữ trong độ tuổi 15 - 45. Tuy không phải là bệnh lây nhiễm, nhưng lupus ban đỏ dễ tiến triển nặng nếu không phát hiện và điều trị sớm.

Hình ảnh mô phỏng tổn thương da thường gặp ở lupus ban đỏ

2. Dấu hiệu bệnh lupus ban đỏ giai đoạn đầu thường gặp nhất

Ở giai đoạn đầu, lupus ban đỏ thường biểu hiện âm thầm, không rõ ràng. Nhiều người bị lupus ban đỏ giai đoạn đầu thường nhầm lẫn triệu chứng với bệnh thông thường như: Viêm khớp dạng thấp, viêm da cơ địa, suy nhược cơ thể, dị ứng da, viêm thận, nhiễm trùng tiết niệu,... 

Để tránh tình trạng này, bạn nên cảnh giác với các dấu hiệu bệnh lupus ban đỏ giai đoạn đầu thường gặp sau đây: 

2.1. Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân

Người bị lupus ban đỏ giai đoạn đầu thường cảm thấy kiệt sức, thiếu năng lượng ngay cả khi đã ngủ đủ giấc. Điểm đáng chú ý là tình trạng Mệt mỏi này kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần, không cải thiện dù nghỉ ngơi. 

2.2. Sốt nhẹ nhưng kéo dài nhiều ngày

Ở giai đoạn đầu, người bị lupus ban đỏ cũng dễ có dấu hiệu sốt nhẹ, thường dao động khoảng 37.5 - 38 độ C và không đi kèm các dấu hiệu nhiễm trùng. Tuy nhiên, tình trạng sốt thường kéo dài kèm cảm giác ớn lạnh, dễ nhầm với cảm cúm hoặc viêm họng.

Sốt nhẹ là tình trạng dễ gặp ở bệnh nhân bị lupus ban đỏ giai đoạn đầu

2.3. Đau khớp, cứng khớp vào buổi sáng

Lupus ban đỏ có thể gây viêm khớp, đặc biệt ở các khớp nhỏ như khớp ngón tay, cổ tay, khớp gối. Điều này dẫn đến tình trạng đau nhức, cứng khớp vào buổi sáng khiến người bệnh khó vận động trong vài phút hoặc vài giờ sau khi ngủ dậy. Khác với thoái hóa khớp, đau khớp do lupus thường xảy ra ở người trẻ và có thể kèm sưng nhẹ. 

2.4. Phát ban hình cánh bướm trên mặt

Nhắc đến lupus ban đỏ, người bệnh cũng nên ghi nhớ tình trạng ban đỏ hình cánh bướm xuất hiện ở hai bên má và sống mũi. Vết ban có thể có màu đỏ hoặc hồng, nổi rõ hơn khi ra nắng, ngứa nhẹ hoặc không ngứa. Tuy nhiên, dấu hiệu bệnh lupus ban đỏ giai đoạn đầu này chưa đủ để kết luận bệnh.

2.5. Nhạy cảm với ánh nắng mặt trời

Người bị lupus ban đỏ giai đoạn đầu cũng thường gặp tình trạng nhạy cảm với tia UV. Vì thế, khi ra nắng, người bệnh dễ bị nóng rát và kích ứng da, nổi mẩn đỏ. 

2.6. Rụng tóc bất thường

Rụng tóc do lupus ban đỏ thường là rụng tóc lan tỏa, tóc thưa dần theo thời gian. Một số bệnh nhân có thể bị rụng tóc từng mảng hoặc tóc trở nên khô và dễ gãy. Dấu hiệu bệnh lupus ban đỏ giai đoạn đầu này thường là do hệ miễn dịch tự tấn công vào nang tóc gây viêm.

2.7. Loét miệng hoặc loét mũi tái phát

Nhiều người bị lupus ban đỏ giai đoạn đầu xuất hiện vết loét nhỏ trong khoang miệng hoặc vùng mũi. Đặc điểm của vết loét lupus là ít đau hoặc không đau, khó lành, dễ tái phát. Nếu bạn thường xuyên bị loét miệng mà không rõ nguyên nhân thì nên cảnh giác trước nguy cơ của lupus ban đỏ.

2.8. Sưng phù nhẹ ở chân hoặc quanh mắt

Nếu lupus ảnh hưởng đến thận, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng phù mặt, phù mí mắt, phù chân, đi tiểu có bọt, tiểu ít,... Đây là dấu hiệu nghiêm trọng vì lupus thận là biến chứng nguy hiểm, cần được điều trị sớm.

2.9. Khó thở, đau ngực khi hít sâu 

Lupus ban đỏ có thể gây viêm màng phổi hoặc viêm màng tim. Lúc này, người bệnh có thể cảm thấy khó thở nhẹ, đau ngực khi hít sâu, cảm giác tức ngực,... Các dấu hiệu này thường xuất hiện thoáng qua nên nhiều người chủ quan, không phát hiện bệnh sớm.

Khi hít thở sâu cảm thấy đau tức ngực có thể là dấu hiệu bệnh lupus ban đỏ giai đoạn đầu

3. Chẩn đoán lupus ban đỏ bằng cách nào?

Để xác định chính xác lupus ban đỏ cần dựa vào kết quả từ quá trình thăm khám và các kiểm tra chuyên sâu:

3.1. Khám lâm sàng và khai thác triệu chứng

Bác sĩ sẽ hỏi bệnh nhân về các dấu hiệu đang gặp phải và kiểm tra da, khớp, niêm mạc miệng cùng các biểu hiện toàn thân khác. Dựa trên các kết quả của quá trình này, bác sĩ sẽ đề nghị bệnh nhân thực hiện các kiểm tra chuyên sâu.

3.2. Chẩn đoán cận lâm sàng

Các xét nghiệm chuyên sâu sau đây thường được chỉ định cho bệnh nhân nghi ngờ có dấu hiệu bệnh lupus ban đỏ giai đoạn đầu:

• Xét nghiệm ANA:

ANA thường được chỉ định đầu tiên khi nghi ngờ lupus. Nếu ANA dương tính, khả năng bệnh tự miễn cao. Tuy nhiên, một số bệnh nhân tuy ANA dương tính nhưng không mắc lupus, vì vậy muốn khẳng định cần xét nghiệm thêm.

• Xét nghiệm anti-dsDNA và anti-Sm:

Đây là hai loại kháng thể này đặc hiệu cho lupus ban đỏ hệ thống. Anti-dsDNA thường liên quan đến lupus thận, Anti-Sm là dấu ấn tương đối đặc trưng cho lupus. Kết quả dương tính giúp bác sĩ có căn cứ để củng cố chẩn đoán xác định.

• Xét nghiệm bổ thể (C3, C4):

Trong lupus, bổ thể thường giảm do bị tiêu hao trong quá trình viêm. Xét nghiệm C3 và C4 giúp đánh giá mức độ hoạt động của bệnh.

• Tổng phân tích nước tiểu và chức năng thận:

Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm này nhằm kiểm tra: Protein niệu, hồng cầu niệu và Creatinin máu. Các xét nghiệm này giúp phát hiện sớm lupus thận – biến chứng nguy hiểm của bệnh lupus ban đỏ.

• Sinh thiết thận:

Nếu có dấu hiệu tổn thương thận, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết để xác định mức độ và thể bệnh từ đó đưa ra phác đồ điều trị chính xác.

Bệnh lupus ban đỏ nếu phát hiện sớm và điều trị ngay, người bệnh vẫn có thể duy trì cuộc sống sinh hoạt khỏe mạnh bình thường. Tuy nhiên, nếu điều trị muộn hoặc không đúng, lupus có thể gây biến chứng nghiêm trọng như: suy thận, viêm cơ tim, viêm màng tim, tổn thương phổi, giảm tiểu cầu, tổn thương thần kinh,... Chính vì vậy, nhận biết sớm dấu hiệu bệnh lupus ban đỏ giai đoạn đầu có vai trò quan trọng để phòng tránh nguy cơ xảy ra biến chứng.

Nếu nghi ngờ có dấu hiệu bệnh lupus ban đỏ giai đoạn đầu như đã nói ở trên, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được chẩn đoán đúng và có hướng điều trị kịp thời.