1. Chỉ số CEA bao nhiêu là cao và những đối tượng cần xét nghiệm CEA

Trước khi tìm hiểu về cách giảm chỉ số CEA trong máu, bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ chỉ số CEA bao nhiêu là cao, những đối tượng cần thực hiện xét nghiệm này và ý nghĩa của xét nghiệm này là gì. 

Kháng nguyên CEA thường được tìm thấy trong tế bào ruột của thai nhi và chỉ số này sẽ giảm dần cho đến khi trưởng thành. Thông thường, nồng độ CEA trong máu ở người trưởng thành là rất thấp và thường nằm trong mức giới hạn từ 0 đến 5 ng/ml. Khoảng tham chiếu có thể thay đổi đôi chút tùy phương pháp và phòng xét nghiệm, vì vậy bạn nên đối chiếu với khoảng tham chiếu được in ngay trên phiếu kết quả của mình. Nếu chỉ số vượt ngưỡng, bạn không nên chủ quan mà cũng không nên quá lo lắng - cần được bác sĩ đánh giá trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. 

Xét nghiệm CEA được chỉ định trong nhiều trường hợp khác nhau

Bác sĩ có thể chỉ định thực hiện xét nghiệm CEA trong những trường hợp sau:

- Bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc phải những loại bệnh ung thư như ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày hoặc ung thư phổi: Người bệnh thường cần xét nghiệm CEA trước khi bắt đầu đợt điều trị. Sau khi kết thúc đợt điều trị, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh tiếp tục làm xét nghiệm CEA. Kết quả này sẽ là một phần dữ liệu để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị bệnh. 

- Người nghi ngờ bị ung thư: Những đối tượng nằm trong nhóm có nguy cơ cao bị ung thư hoặc cơ thể đã xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ ung thư cũng có thể được bác sĩ chỉ định thực hiện xét nghiệm CEA.

- Người bệnh cần được đánh giá về tình trạng xâm lấn của những khối u ung thư: Với những bệnh nhân này, chỉ số CEA càng cao thì mức độ di căn của ung thư càng xa. 

2. Ý nghĩa của chỉ số CEA trong chẩn đoán ung thư

Ung thư là bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt khi được phát hiện ở giai đoạn muộn, việc điều trị bệnh thường phức tạp và không mang lại hiệu quả cao, đồng thời nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh sẽ tăng cao. Ngược lại, nhiều trường hợp phát hiện ung thư sớm có thể được điều trị hiệu quả, thậm chí đạt khả năng khỏi bệnh đối với một số loại ung thư. Do đó, việc tầm soát ung thư ở giai đoạn sớm rất cần thiết. 

Hiện nay, chất chỉ điểm ung thư đang được sử dụng rất phổ biến và đóng một vai trò nhất định trong chẩn đoán bệnh, chẩn đoán ung thư tái phát cũng như theo dõi khả năng đáp ứng điều trị của bệnh nhân. Những chất chỉ điểm ung thư trong đó có CEA được tạo thành bởi các tế bào ung thư hay phản ứng của cơ thể với khối u. Ngoài CEA còn có nhiều chất chỉ điểm ung thư khác như CA 72-4 trong chẩn đoán ung thư dạ dày, hay CA 19-9 trong chẩn đoán ung thư biểu mô đại trực tràng và tụy, CA 12-5 được dùng để tầm soát ung thư buồng trứng,...

Tuy nhiên, người bệnh cần hiểu rõ rằng, chất chỉ điểm ung thư không phải là cơ sở duy nhất để các bác sĩ có thể đưa ra kết luận cuối cùng về tình trạng của người bệnh. Điều này có nghĩa là không một xét nghiệm máu nào có thể khẳng định chắc chắn 100% người bệnh có mắc ung thư hay không. 

Chỉ số CEA có thể tăng trong những trường hợp bị ung thư đại tràng 

Cụ thể, chất chỉ điểm ung thư CEA thường tăng trong những trường hợp mắc ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, chỉ số này cũng có thể tăng trong những trường hợp bệnh nhân nghiện thuốc lá, mắc bệnh xơ gan, viêm loét trực tràng hay mắc bệnh tuyến vú lành tính. 

Như vậy, chất chỉ điểm ung thư CEA được sản xuất và giải phóng vào máu có thể là do tế bào ung thư nhưng cũng có thể là do các tế bào lành tính đang phản ứng với bệnh lý lành tính khác không phải ung thư. Do vậy, chưa thể khẳng định một người bị ung thư chỉ với sự hiện diện của chất chỉ điểm ung thư. 

Tuy nhiên, không thể phủ nhận ý nghĩa của chất chỉ điểm ung thư CEA trong chẩn đoán và điều trị ung thư đại tràng. Cụ thể: 

- Trước điều trị, chỉ số CEA có thể góp phần giúp bác sĩ đánh giá về giai đoạn bệnh. 

- Bên cạnh đó, chỉ số CEA là một trong những cơ sở để bác sĩ tiên lượng bệnh và phát hiện những tế bào ung thư còn sót lại sau điều trị. 

- Chỉ số này cũng có thể giúp bác sĩ theo dõi khả năng đáp ứng với phác đồ điều trị của bệnh nhân và phát hiện sớm tình trạng tái phát ung thư hoặc tình trạng khối u đã xâm lấn sang những cơ quan khác.

Tuy nhiên, người bệnh cũng cần nhớ rằng, việc chẩn đoán ung thư cần dựa vào rất nhiều phương pháp khác nhau. Bác sĩ thường không kết luận dựa trên một lần đo CEA đơn lẻ, mà theo dõi xu hướng thay đổi của chỉ số qua nhiều lần xét nghiệm. Chỉ số tăng dần theo thời gian thường có ý nghĩa hơn một giá trị cao đơn lẻ, đặc biệt ở người đang được theo dõi sau điều trị ung thư. Ngoài chất chỉ điểm khối u, bác sĩ thường chỉ định sinh thiết khối u, thăm khám lâm sàng và áp dụng các phương pháp chẩn đoán khác, chẳng hạn như nội soi, chụp CT, chụp X-quang,...

3. Cách giảm chỉ số CEA trong máu

Khi chỉ số CEA tăng cao, điều quan trọng nhất không phải là tìm cách “ép” chỉ số xuống, mà là xác định nguyên nhân khiến chỉ số tăng. CEA chỉ là dấu hiệu phản ánh tình trạng bên trong cơ thể; nó sẽ tự trở về mức bình thường khi nguyên nhân gốc được xử lý. Vì vậy, khi nhận kết quả CEA cao, bạn nên:

- Đến khám chuyên khoa để bác sĩ chỉ định thêm các thăm dò cần thiết (nội soi, chụp CT, sinh thiết nếu cần) nhằm tìm nguyên nhân.

- Nếu nguyên nhân là bệnh lý lành tính (viêm, xơ gan, hút thuốc lá...), chỉ số thường giảm khi bệnh nền được kiểm soát.

- Nếu đang theo dõi sau điều trị ung thư, cần tuân thủ phác đồ và lịch tái khám để bác sĩ đánh giá theo xu hướng thay đổi của chỉ số qua nhiều lần đo - chứ không phải một giá trị đơn lẻ.

Bên cạnh đó, duy trì lối sống lành mạnh (bỏ thuốc lá, ăn uống cân đối, vận động, ngủ đủ) giúp nâng cao sức khỏe tổng thể, nhưng đây là biện pháp hỗ trợ chứ không thay thế việc tìm và điều trị nguyên nhân. 

Bỏ thuốc lá là một trong những biện pháp có cơ sở rõ ràng nhất giúp chỉ số CEA giảm

Trên đây là những thông tin về ý nghĩa của chỉ số CEA và cách giảm chỉ số CEA trong máu. Nếu có nhu cầu đặt lịch khám sớm tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách vui lòng gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được các tổng đài viên tư vấn cụ thể và hướng dẫn chi tiết.