1. Bong gân và dấu hiệu nhận biết 

Bong gân là tình trạng dây chằng quanh khớp bị kéo giãn hoặc rách do chấn thương. Tình trạng này thường gặp ở vùng đầu gối, cổ chân, cổ tay, ngón tay.

Khi bị bong gân, người bệnh sẽ trải qua các dấu hiệu:

• Đau nhức tại vị trí chấn thương.
• Sưng nề quanh khớp.
• Bầm tím dưới da.
• Khó vận động hoặc đi lại.
• Cảm giác khớp rất lỏng lẻo.

Tùy từng chấn thương mà mức độ bong gân ở mỗi bệnh nhân không giống nhau. Với bong gân nhẹ, người bệnh vẫn có thể cử động được. Ngược lại, bong gân nặng có thể gây rách dây chằng, mất vững khớp và hầu như không thể di chuyển.

Bong gân mức độ nặng khiến khớp bị sưng đỏ, khó cử động

2. Cách chữa bong gân bằng lá lốt như thế nào?

Theo y học cổ truyền, lá lốt có tính ấm, giúp tán hàn, giảm đau và hỗ trợ lưu thông khí huyết. Vì vậy, kinh nghiệm dân gian có rất nhiều cách chữa bong gân bằng lá lốt.

2.1. Cách chữa bong gân bằng lá lốt

Dưới đây là một số cách chữa bong gân bằng lá lốt được nhiều người áp dụng:

• Đắp lá lốt rang muối:

- Chuẩn bị: 1 nắm lá lốt tươi, một thìa canh muối hạt.

- Cách thực hiện: Rửa sạch lá lốt, để cho ráo nước, sau đó cho lá lốt vào chảo rang nóng cùng muối hạt. Cho hỗn hợp vừa rang vào bọc trong khăn sạch và chườm nhẹ lên vùng bong gân khoảng 15 - 20 phút. Hơi nóng từ lá lốt và muối có thể giúp thư giãn cơ, giảm cảm giác đau nhức tạm thời.

Chú ý: trong 48 - 72 giờ đầu sau bong gân, nên chườm lạnh, không chườm nóng hay ngâm nước ấm vì nhiệt nóng có thể làm tăng sưng và chảy máu tại vùng tổn thương. Các cách chườm nóng bằng lá lốt chỉ nên cân nhắc sau giai đoạn cấp, khi vùng tổn thương đã hết sưng nóng.

• Ngâm chân bằng lá lốt:

- Chuẩn bị: 1 nắm lá lốt tươi, 1 thìa cà phê muối, 1 lít nước sạch.

- Cách thực hiện: Lá lốt đã được rửa sạch đem nấu với nước và muối cho sôi khoảng 10 phút, sau đó chờ nước nguội bớt rồi dùng nước này ngâm chân 15 phút. Ngâm chân bằng lá lốt có thể giúp giảm cảm giác đau mỏi và hỗ trợ lưu thông máu.

2.2. Chữa bong gân bằng lá lốt hiệu quả như thế nào?

Nhiều người lựa chọn chữa bong gân bằng lá lốt vì nguyên liệu dễ tìm và chi phí thấp. Tuy nhiên, phương pháp này chủ yếu mang lại hiệu quả hỗ trợ giảm triệu chứng tạm thời.

Lá lốt không thể làm lành dây chằng bị rách, điều chỉnh sai lệch khớp và thay thế điều trị y khoa nếu bị bong gân nặng. Thông thường, lá lốt chỉ phù hợp với bong gân mức độ nhẹ và cần giảm đau tạm thời. 

Trong các trường hợp bong gân độ 2 hoặc độ 3, dây chằng có thể bị rách một phần hoặc hoàn toàn. Khi đó, lá lốt không có khả năng tái tạo tổ chức bị tổn thương. Ngoài ra, không ít trường hợp người bệnh cho rằng mình bị bong gân nhưng thực tế lại gãy xương kín, rách gân, trật khớp, tổn thương sụn khớp. Nếu tự chữa bong gân bằng lá lốt tại nhà mà không thăm khám chuyên khoa, người bệnh có thể bỏ sót tổn thương nghiêm trọng.

Hiệu quả từ phương pháp chữa bong gân với lá lốt hiện cũng chưa được chứng minh rõ ràng bằng bất cứ nghiên cứu y khoa nào.

Chữa bong gân bằng lá lốt chỉ giúp giảm sưng tạm thời với trường hợp nhẹ

3. Can thiệp y khoa điều trị bong gân

Người bệnh nên đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu dưới đây để xác định chính xác mức độ tổn thương và lựa chọn hướng điều trị phù hợp, rút ngắn thời gian hồi phục và hạn chế biến chứng về sau:

• Đau dữ dội, không thể vận động.
• Không thể đứng hay cử động khớp.
• Đau tăng nhiều khi chạm vào.
• Sưng to và bầm tím lan rộng.

Những trường hợp này cần được chụp X-quang hoặc MRI để đánh giá chính xác mức độ chấn thương. Sau khi đã có chẩn đoán chính xác, dựa vào mức độ tổn thương cụ thể, bác sĩ sẽ có biện pháp điều trị phù hợp. Đối với trường hợp bị bong gân, bác sĩ thường áp dụng nguyên tắc RICE:

• Rest (Nghỉ ngơi): Người bệnh cần hạn chế vận động vùng bị bong gân để tránh tổn thương nặng thêm.
• Ice (Chườm lạnh): Chườm lạnh trong 24 - 48 giờ đầu giúp giảm sưng, giảm đau, hạn chế tụ máu. Mỗi lần chườm lạnh cần duy trì 15 - 20 phút. Lưu ý không chườm đá trực tiếp lên da mà nên bọc qua khăn mỏng, để tránh bỏng lạnh, đặc biệt với người giảm cảm giác.
• Compression (Băng ép): Có tác dụng giảm sưng nề, giúp khớp ổn định, hạn chế tụ dịch quanh dây chằng.
• Elevation (Kê cao): Kê cao vùng tổn thương giúp giảm phù nề hiệu quả. Hiện nay nguyên tắc này được mở rộng thành POLICE (Protection - Optimal Loading - Ice - Compression - Elevation), trong đó khuyến khích vận động nhẹ nhàng sớm có kiểm soát (tải lực tối ưu) thay vì nghỉ bất động hoàn toàn, để khớp hồi phục tốt hơn.

Một số trường hợp cần thiết sẽ được bác sĩ kê đơn thuốc giảm đau, thuốc chống viêm, thuốc giãn cơ. Người bệnh cần dùng thuốc theo đơn, không tự đổi loại thuốc và cũng không kéo dài thời gian điều trị khi chưa được bác sĩ đồng ý để tránh tác dụng phụ lên dạ dày, gan hoặc thận.

Sau giai đoạn cấp tính, người bệnh có thể được bác sĩ hướng dẫn tập phục hồi vận động, tăng sức mạnh cơ, ổn định khớp.

Nếu bệnh nhân bị bong gân nặng không thể điều trị bảo tồn đơn thuần sẽ được bác sĩ cân nhắc: 

• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu hỗ trợ tái tạo mô đã tổn thương.
• Nội soi hoặc phẫu thuật tái tạo dây chằng đối với trường hợp dây chằng đứt hoàn toàn, tái phát bong gân nhiều lần, đã điều trị bảo tồn nhưng thất bại. Mục tiêu của phẫu thuật là tái tạo độ vững chắc của khớp và phục hồi chức năng vận động lâu dài.

Bệnh nhân trong quá trình khám để tìm hướng điều trị bong gân cùng bác sĩ chuyên khoa

Nhìn chung, chữa bong gân bằng lá lốt chỉ là mẹo dân gian có tác dụng hỗ trợ giảm đau và giảm sưng đối với trường hợp bong gân nhẹ. Tuy nhiên, khi dây chằng tổn thương nghiêm trọng, khớp không còn vững chắc, phương pháp này không thay thế được điều trị y khoa. Để chữa bong gân hiệu quả nhất, người bệnh vẫn cần được đánh giá và điều trị theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa.

Quý khách hàng nghi ngờ dấu hiệu bong gân có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được chẩn đoán đúng và kịp thời điều trị hiệu quả.