1. Gàu ống là gì? Nguyên nhân hình thành gàu ống

Gàu ống là một dạng gàu da đầu đặc biệt, trong đó các vảy da chết không bong rời thành mảng nhỏ mà bám chặt và bao quanh thân tóc theo dạng hình ống. Khi quan sát, gàu ống trông giống như những “vòng trắng” ôm sát sợi tóc và có thể trượt lên xuống dọc theo thân tóc khi kéo nhẹ.

So với gàu thông thường, gàu ống có cấu trúc đặc biệt nên khó rơi tự nhiên hơn. Để hiểu rõ hơn về loại gàu này, dưới đây là những nguyên nhân hình thành gàu chủ yếu có thể bạn chưa biết:

Gàu ống bám chặt và bao quanh thân tóc theo dạng hình ống, không giống với các loại gàu mảng khác

1.1. Do da đầu tiết nhiều dầu

Da đầu tiết nhiều dầu là nguyên nhân nền tảng và phổ biến nhất dẫn đến gàu ống. Trong điều kiện sinh lý bình thường, bã nhờn giúp bảo vệ da đầu và duy trì độ ẩm cho sợi tóc. Tuy nhiên, khi tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, lượng dầu dư thừa sẽ làm thay đổi cấu trúc bề mặt da đầu. Các tế bào sừng sau khi bong ra không thể tách rời mà dễ kết dính lại với nhau, đồng thời bám chặt quanh thân tóc, hình thành nên các vảy gàu dạng ống. 

1.2. Do tác động của nấm

Vi nấm Malassezia là hệ vi sinh vật thường trú trên da đầu và thường không gây hại khi ở trạng thái cân bằng. Tuy nhiên, trong môi trường giàu bã nhờn, vi nấm này có xu hướng phát triển quá mức và trở thành yếu tố gây bệnh. 

Quá trình chuyển hóa lipid của Malassezia tạo ra các acid béo tự do, gây kích thích da đầu và thúc đẩy phản ứng viêm mức độ nhẹ. Hệ quả là chu kỳ tái tạo tế bào sừng bị rút ngắn, các vảy sừng bong nhanh nhưng không kịp tách rời, dẫn đến hiện tượng tích tụ và bao quanh sợi tóc, đặc trưng của gàu ống.

Gàu hình thành có thể do tác động của vi nấm Malassezia

1.3. Do ảnh hưởng từ môi trường

Khí hậu nóng ẩm, ô nhiễm không khí và bụi mịn làm tăng tiết mồ hôi và bã nhờn trên da đầu, đồng thời khiến da đầu dễ bị bít tắc. Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt như gội đầu không sạch, sử dụng nhiều sản phẩm tạo kiểu hoặc đội mũ kín trong thời gian dài có thể làm suy giảm hàng rào bảo vệ da đầu. Những tác động này khiến tế bào chết, dầu nhờn kết hợp với nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho gàu ống hình thành và tồn tại kéo dài.

2. Gợi ý các cách giảm tình trạng gàu ống

Các biện pháp cải thiện gàu hiện nay đều hướng đến ba mục tiêu chính: làm sạch bã nhờn dư thừa, ức chế vi nấm và phục hồi hàng rào bảo vệ da đầu. Dưới đây là một số cách đơn giản nhưng hiệu quả bạn có thể áp dụng ngay tại nhà:

2.1. Dùng giấm táo

Giấm táo chứa acid acetic, có khả năng điều chỉnh pH và ức chế vi sinh vật trên da đầu. Việc sử dụng giấm táo pha loãng giúp giảm tiết bã nhờn, đồng thời hạn chế sự tăng sinh tế bào sừng bất thường. Khi môi trường da đầu được ổn định, các vảy gàu sẽ dễ bong hơn và ít có xu hướng bám chặt thành dạng ống.

Cách thực hiện:

• Pha loãng giấm táo cùng nước.
• Dùng dung dịch xả lên da đầu sau khi gội.
• Massage dầu nhẹ nhàng vài phút.
• Xả lại bằng nước sạch.

2.2. Dùng nha đam

Nha đam (lô hội) giàu polysaccharide và các hợp chất chống viêm, có tác dụng làm dịu da đầu và thúc đẩy quá trình tái tạo biểu bì. Việc sử dụng nha đam giúp giảm kích ứng, hạn chế ngứa và hỗ trợ phục hồi da đầu bị tổn thương do gàu ống kéo dài. Da đầu khỏe mạnh hơn sẽ giảm nguy cơ tái phát gàu dạng ống.

Cách thực hiện:

• Lấy gel nha đam tươi đã làm sạch.
• Thoa trực tiếp lên da đầu.
• Massage nhẹ để gel thẩm thấu.
• Gội sạch lại với nước.

Gội đầu với nha đam có thể giảm tình trạng hình thành gàu

2.3. Dùng sản phẩm chuyên trị gàu

Các sản phẩm chuyên trị gàu chứa hoạt chất như ketoconazole, zinc pyrithione hoặc selenium sulfide có tác dụng trực tiếp lên cơ chế bệnh sinh của gàu ống. Những hoạt chất này giúp kiểm soát vi nấm Malassezia, giảm viêm và điều hòa quá trình bong sừng. Khi được sử dụng đúng hướng dẫn, sản phẩm chuyên trị gàu mang lại hiệu quả bền vững hơn so với các biện pháp hỗ trợ tự nhiên.

3. Xử lý gàu ống tại nhà cần lưu ý gì?

Để cải thiện tình trạng gàu ống nhanh chóng, không gây hại cho da đầu, dưới đây là một số lưu ý bạn cần nhớ:

• Cần nhận diện đúng gàu ống với đặc điểm vảy bám quanh thân tóc để tránh nhầm lẫn với gàu khô hoặc trứng chấy.
• Không lạm dụng các nguyên liệu có tính acid hoặc tẩy mạnh như chanh, giấm, muối vì dễ gây mất cân bằng pH da đầu.
• Tránh cào gãi hoặc dùng lực mạnh để loại bỏ gàu ống nhằm hạn chế tổn thương và viêm da đầu.
• Duy trì tần suất gội đầu hợp lý để làm sạch dầu nhờn mà không làm khô hoặc kích ứng da đầu.
• Ưu tiên sản phẩm chăm sóc da đầu dịu nhẹ, hạn chế dầu gội chứa chất tẩy rửa mạnh hoặc hương liệu nồng.
• Theo dõi phản ứng của da đầu sau mỗi phương pháp và ngưng áp dụng nếu xuất hiện ngứa, đỏ hoặc bong tróc nặng hơn.
• Cân nhắc thăm khám chuyên khoa Da liễu nếu gàu ống kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm theo rụng tóc bất thường.

Gàu ống sẽ không còn là nỗi lo nếu bạn hiểu rõ cơ chế hình thành và biết cách chăm sóc da đầu phù hợp. Với những chia sẻ trên, mong bạn sẽ sớm lấy lại mái tóc suôn mượt, chắc khỏe và sạch gàu. Tuy nhiên, nếu tình trạng này không cải thiện ngay cả khi đã áp dụng các cách trên, bạn nên đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Da liễu thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được các bác sĩ kiểm tra và tư vấn chi tiết hơn. Để đặt lịch khám trước tiện lợi, Quý khách có thể liên hệ với MEDLATEC theo hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.