1. Lưu trữ tế bào gốc là gì? Mang lại những lợi ích gì?

Trước hết, bạn cần hiểu, tế bào gốc là những tế bào có thể tự tái tạo và biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau, có thể kể đến như tế bào máu, tế bào cơ, tế bào thần kinh, tế bào xương.

Lưu trữ tế bào gốc là một quá trình, bao gồm bước thu thập, xử lý tế bào gốc và bảo quản tế bào gốc trong điều kiện đặc biệt để tế bào gốc có thể sống và duy trì hoạt động trong suốt một thời gian dài. Tế bào gốc có thể được thu thập từ rất nhiều nguồn khác nhau, trong đó bao gồm cuống rốn trẻ sơ sinh, tủy xương, mô mỡ, máu ngoại vi,... 

Việc lưu trữ tế bào gốc có thể mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, cho cả bản thân người sử dụng dịch vụ lưu trữ tế bào gốc, cho người thân trong gia đình và cả những người không cùng huyết thống. 

Lưu trữ tế bào gốc cần được thực hiện đúng quy trình

Như đã nêu trên, tế bào gốc là những tế bào rất đặc biệt, có khả năng tái tạo và thay thế các tế bào bị tổn thương. Chính vì thế, những tế bào đặc biệt này có thể phục hồi chức năng hệ tạo máu và hệ miễn dịch. Từ đó, hỗ trợ điều trị một số bệnh lý nghiêm trọng, nhất là các bệnh lý về máu, bệnh di truyền và một số rối loạn về hệ miễn dịch. Tế bào gốc được đánh giá là rất tiềm năng trong việc ứng dụng vào các phương pháp điều trị bệnh sau này trong những trường hợp cần thiết. 

Lưu ý: Cần phân biệt “tế bào gốc” và “tế bào gốc tạo máu”. Hai khái niệm này dễ bị nhầm lẫn và gộp làm một. “Tế bào gốc” nói chung là nhóm rất rộng, gồm nhiều loại với khả năng khác nhau. Còn thứ được thu và lưu từ máu cuống rốn chủ yếu là “tế bào gốc tạo máu” – loại có nhiệm vụ sinh ra các tế bào máu và tế bào miễn dịch.

Vì vậy, giá trị đã được chứng minh của máu cuống rốn nằm ở việc ghép để tái lập hệ tạo máu: điều trị một số bệnh máu ác tính và lành tính, một số bệnh suy giảm miễn dịch bẩm sinh và bệnh rối loạn chuyển hoá. Đây là những chỉ định có bằng chứng vững, đã áp dụng thường quy nhiều năm.

Các hướng ứng dụng khác như phục hồi tổn thương thần kinh, cơ, xương khớp hiện vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu, chưa trở thành điều trị thường quy. Khi cân nhắc chi phí lưu trữ, bạn nên tính trên phần giá trị đã được chứng minh, không nên tính trên phần còn đang nghiên cứu.

2. Những câu hỏi liên quan đến lưu trữ tế bào gốc

Dưới đây là những thắc mắc thường gặp về lưu trữ tế bào gốc và lời giải đáp chi tiết, giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này: 

2.1. Vì sao nên lưu trữ tế bào gốc cho trẻ?

Lưu trữ tế bào gốc được xem như “bảo hiểm sinh học trọn đời” giúp bảo đảm sức khỏe cho bản thân đứa trẻ và các thành viên khác trong gia đình. Có thể lưu trữ tế bào gốc lâu dài và được dùng trong điều kiện cần thiết, từ đó giúp tăng cường hiệu quả, tiết kiệm chi phí và thời gian điều trị bệnh. 

Lưu trữ tế bào gốc có thể hỗ trợ điều trị một số bệnh lý về máu trong tương lai

Nếu gia đình có tiền sử bệnh di truyền, việc lưu máu cuống rốn cho chính đứa trẻ dùng lại thường không giúp ích gì. Lý do đơn giản là máu cuống rốn của bé mang đúng bộ gen của bé. Nếu bé thừa hưởng gen bệnh từ bố mẹ, mẫu lưu trữ cũng mang gen bệnh đó, nên không thể dùng để chữa căn bệnh ấy cho bé.

Tình huống thực sự có giá trị là khi trong nhà đã có một người con mắc bệnh có thể điều trị bằng ghép tế bào gốc, chẳng hạn thalassemia thể nặng hay một số bệnh máu. Khi đó, máu cuống rốn của em bé sắp sinh có thể được lưu để ghép cho anh hoặc chị, nếu hai bé hoà hợp mô. Đây là trường hợp mà các hiệp hội chuyên môn khuyến khích lưu trữ.

Ngoài ra, khả năng một đứa trẻ về sau dùng đến chính đơn vị máu cuống rốn của mình để ghép được ước tính chỉ khoảng 1 trên 15.000. Các hiệp hội chuyên môn quốc tế không khuyến nghị xem lưu trữ tư nhân như một hình thức bảo hiểm phòng bệnh thường quy cho trẻ. Tuy nhiên điều này không có nghĩa lưu trữ là vô ích, mà có nghĩa bạn nên quyết định dựa trên hoàn cảnh cụ thể của gia đình mình, sau khi trao đổi với bác sĩ, thay vì dựa trên kỳ vọng rằng mẫu lưu trữ sẽ dùng được cho mọi bệnh về sau.

2.2. Những trường hợp nào có thể lưu trữ tế bào gốc?

Đối tượng có thể lưu trữ tế bào gốc cũng là một thắc mắc chung của nhiều người. Phần lớn những sản phụ có sức khỏe tốt, không mắc các bệnh lý nghiêm trọng và không gặp phải các biến chứng trong thai kỳ đều có thể lưu trữ tế bào gốc cho trẻ. Lưu ý, quy trình lưu trữ tế bào gốc ở mỗi bệnh viện sẽ khác nhau. Chính vì thế, bạn nên tìm hiểu kỹ và tham khảo ý kiến của bác sĩ, sau đó, đưa ra quyết định sớm (trước tuần thai thứ 34). 

2.3. Những sản phụ nào không đủ điều kiện để lưu trữ tế bào gốc?

Dưới đây là những trường hợp không đủ điều kiện để lưu trữ tế bào gốc cho trẻ: 

- Sản phụ chưa đủ 18 tuổi.

- Sản phụ mắc các bệnh lý truyền nhiễm, chẳng hạn như viêm gan siêu vi B, rubella, HIV,…

- Sản phụ đang bị ung thư.

- Sản phụ có biến chứng thai kỳ hoặc tiềm ẩn nguy biến chứng thai kỳ (diễn biến cuộc đẻ không cho phép thu thập mẫu máu cuống rốn an toàn).

2.4. Tế bào gốc lưu trữ được trong bao lâu?

Tế bào gốc cần được lưu trữ trong điều kiện môi trường đặc biệt, ở nhiệt độ -150 độ C đến -196 độ C. Thời gian lưu trữ có thể từ 25 năm trở lên. Ở môi trường đông lạnh đặc biệt này, các hoạt động hóa sinh của tế bào ngừng lại và chức năng của tế bào gốc cũng được bảo toàn, từ đó có thể đảm bảo mang lại hiệu quả tốt cho việc hỗ trợ điều trị bệnh trong tương lai. Tuy nhiên, nếu có sai sót trong khâu bảo quản, chất lượng tế bào gốc có thể không được như mong đợi. 

2.5. Chi phí lưu trữ tế bào gốc là bao nhiêu?

Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể cũng như thời gian lưu trữ mà chi phí lưu trữ tế bào gốc ở mỗi người sẽ khác nhau. Tại mỗi cơ sở y tế, mức chênh lệch chi phí lưu trữ tế bào gốc thường phụ thuộc vào một số yếu tố như: 

- Chất lượng cơ sở vật chất, dịch vụ tại từng cơ sở y tế: Ngân hàng tế bào gốc ở mỗi bệnh viện có thể cung cấp dịch vụ lưu trữ với chất lượng không giống nhau và mức giá cũng khác nhau. Do đó, bạn nên tìm hiểu kỹ và lựa chọn lưu trữ tế bào gốc tùy theo nhu cầu và ngân sách của mình. 

- Hạng mục lưu trữ: Mỗi gói lưu trữ tế bào gốc cũng sẽ có mức giá khác nhau. Chẳng hạn, gói lưu trữ mẫu máu mô và dây rốn sẽ có giá khác với gói lưu trữ mẫu máu và tế bào từ mô dây rốn,....

- Thời gian lưu trữ: Thời gian lưu trữ tế bào gốc càng lâu thì chi phí sẽ càng cao. Do đó, bạn có thể tham khảo mức chi phí lưu trữ theo thời gian để rõ hơn về vấn đề này và lựa chọn gói lưu trữ tế bào gốc phù hợp với mình.

- Chi phí thăm khám và xét nghiệm: Trước khi thu thập và lưu trữ tế bào gốc cho con, mẹ bầu cần được thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm chuyên sâu cần thiết. Đây cũng là yếu tố được tính vào chi phí lưu trữ tế bào gốc. 

Mẹ bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc lưu trữ tế bào gốc

Trên đây là những thông tin giúp bạn giải đáp các thắc mắc liên quan đến lưu trữ tế bào gốc để sản phụ và gia đình có thể hiểu rõ hơn về vấn đề này, từ đó đưa ra quyết định phù hợp với nhu cầu. 

Nếu cần được tư vấn thêm hoặc có nhu cầu đặt lịch khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hướng dẫn cụ thể.