1. Nấm thức thần là gì?

Nấm thức thần là tên gọi chung của nhiều loài nấm tự nhiên thuộc họ Cortinariaceae. Loại nấm này cao khoảng 5 - 12cm, đường kính mũ nấm 1 - 2cm. Khi còn tươi, mũ nấm màu oliu xám hoặc nâu vàng, khi khô mũ nấm chuyển sang màu vàng rơm. Mũ nấm dạng chóp, phủ lớp chất nhầy trong suốt trên bề mặt. Phần cuống nấm chung màu với mũ nấm, mảnh và dai. Thịt nấm có hương vị gần giống vị củ cải. 

Nếu như nấm thông thường sinh sản và phát triển bởi bào tử, thì nấm thức thần lại phát tán bào tử tự thân. Hơi nước và bào tử sẽ tự thoát qua bề mặt mũ nấm và phát tán ra xung quanh để sinh sản. Loại nấm này phát triển nhiều ở Mexico, Nam Mỹ, Bắc Mỹ, một số nước châu Á,... 

Hiện nay đã có hơn 180 loài nấm chứa psilocybin được ghi nhận trên thế giới. Trong loại nấm này có chứa chất gây ảo giác, phổ biến nhất là psilocybin và psilocin. Khi tiếp xúc với oxy, psilocybin và psilocin sẽ đổi thành màu xanh nước biển. Bấm nhẹ hoặc cắt ngang thân nấm, đợi một lúc sẽ thấy thịt nấm đổi màu.

Chất gây ảo giác có trong nấm thức thần là chất ảo giác tự nhiên có tính kích thích cực mạnh, chỉ cần dùng 3g là đã gây ra ảo giác mạnh.

Nấm thức thần

2. Cơ chế gây ảo giác của nấm thức thần

Psilocybin và psilocin trong loại nấm này tác động lên các thụ thể serotonin ở não - chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm xúc, nhận thức và hành vi. Các hoạt chất này làm thay đổi cách não xử lý thông tin, khiến người sử dụng nhìn, nghe hoặc cảm nhận thế giới theo cách khác với thực tế và xuất hiện các biểu hiện như:

• Nhìn thấy hình ảnh không có thật.
• Nghe thấy âm thanh không tồn tại.
• Cảm nhận thời gian trôi nhanh hoặc chậm hơn bình thường.
• Thay đổi cảm xúc từ hưng phấn sang lo âu hoặc sợ hãi với tần suất liên tục.
• Cười hoặc khóc không rõ nguyên nhân.
• Nói chuyện không logic.
• Triệu chứng toàn thân: đồng tử giãn, tim đập nhanh, tăng huyết áp, buồn nôn, nôn, chóng mặt, run tay, vã mồ hôi,... 

Tác dụng thường xuất hiện sau khoảng 20 - 60 phút kể từ khi sử dụng và có thể kéo dài 4 - 8 giờ.

Ở nhiều quốc gia, các hoạt chất gây ảo giác trong nấm thức thần được xếp vào nhóm chất kiểm soát do có nguy cơ gây lạm dụng và nằm trong danh sách các sản phẩm ma túy. Tại Việt Nam, các chất gây ảo giác thuộc danh mục chất ma túy hoặc tiền chất ma túy đều được quản lý rất chặt chẽ. Tàng trữ, mua bán hoặc sử dụng trái phép loại nấm này đều được xếp vào danh sách vi phạm quy định của pháp luật.

Sử dụng nấm thức thần dễ nghe thấy âm thanh vốn không tồn tại ngoài thực tế 

3. Mối nguy hại khi sử dụng nấm thức thần

Không ít người cho rằng nấm thức thần là sản phẩm tự nhiên nên an toàn hơn các loại ma túy tổng hợp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc sử dụng loại nấm này có thể gây nhiều hậu quả đối với sức khỏe, tâm lý và an toàn của chính người dùng và những người xung quanh.

3.1. Gây rối loạn nhận thức và mất khả năng kiểm soát hành vi

Sau khi dùng nấm thức thần, người sử dụng không phân biệt được thật - giả, định hướng không gian kém, có hành động thiếu kiểm soát, phản ứng chậm với các tình huống nguy hiểm.

Điều này làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, té ngã, tự gây thương tích, có hành vi nguy hiểm đối với người khác,...

3.2. Gây lo âu, hoảng loạn

Người sử dụng loại nấm này thường trải qua “chuyến đi tồi tệ”, bao gồm các trạng thái: 

• Hoảng sợ cực độ.
• Lo âu dữ dội.
• Hoang tưởng.
• Cảm giác bị truy đuổi.
• Nghĩ rằng mình sắp chết.

Các triệu chứng này có thể kéo dài nhiều giờ và có những trường hợp cần được cấp cứu để đảm bảo an toàn.

3.3. Ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần

Ở người có tiền sử bệnh tâm thần hoặc có yếu tố nguy cơ, sử dụng nấm thức thần có thể làm khởi phát hoặc khiến bệnh trở nên nặng hơn. Điển hình có thể kể đến các nguy cơ: trầm cảm, rối loạn tâm thần, rối loạn hoang tưởng,...

Đặc biệt, một số trường hợp ghi nhận hội chứng rối loạn nhận thức kéo dài sau sử dụng chất gây ảo giác, khiến người bệnh vẫn nhìn thấy hình ảnh méo mó hoặc chớp sáng nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau.

3.4. Ảnh hưởng đến tim mạch

Trong quá trình sử dụng, người dùng có thể bị tăng nhịp tim, tăng huyết áp, giãn đồng tử, ra nhiều mồ hôi, run tay chân, chóng mặt, buồn nôn, nôn,... Người có tiền sử bệnh lý tim mạch hoặc huyết áp nếu gặp những thay đổi này rất dễ làm tăng nguy cơ đối mặt với các biến cố tim mạch nguy hiểm. 

Người có tiền sử bệnh tim mạch dùng nấm thức thần có thể gặp nguy hiểm đến sự sống

3.5. Nguy cơ tương tác với thuốc và các chất kích thích khác

Nấm thức thần có thể tương tác với nhiều loại thuốc và chất kích thích, làm tăng nguy cơ xảy ra tác dụng phụ nghiêm trọng. Đặc biệt, những người dùng đang sử dụng: thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị rối loạn lo âu, thuốc chống loạn thần, thuốc điều trị bệnh Parkinson, rượu bia hoặc các chất kích thích khác,... dùng nấm thức thần có thể làm tăng mức độ kích thích thần kinh, gây rối loạn ý thức, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim hoặc làm kéo dài các triệu chứng ảo giác.

3.6. Nguy cơ lệ thuộc 

Không giống các chất gây nghiện truyền thống, nấm thức thần thường không gây lệ thuộc thể chất rõ rệt. Tuy nhiên, người dùng thường xuyên sẽ hình thành sự lệ thuộc về mặt tâm lý dẫn đến hành vi liên tục muốn tìm kiếm cảm giác hưng phấn hoặc những trải nghiệm đặc biệt mà nấm mang lại. Hệ quả là: 

• Giảm hứng thú trước các hoạt động thường ngày.
• Phụ thuộc vào nấm để cải thiện cảm xúc, giải tỏa căng thẳng.
• Tăng liều sử dụng để đạt được cảm giác như lần đầu.
• Gia tăng nguy cơ xảy ra biến chứng về tâm thần và sức khỏe.

Nấm thức thần là nhóm nấm chứa các hoạt chất gây ảo giác có khả năng làm thay đổi nhận thức, cảm xúc và hành vi của người sử dụng. Để bảo vệ sức khỏe thể trạng và tâm lý, mỗi người không nên sử dụng loại nấm này. 

Trường hợp đang gặp phải các vấn đề về tâm lý hoặc sức khỏe, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.