1. Sỏi thận 3mm có nguy hiểm không?

Với đa số người bệnh, sỏi 3mm được đánh giá là ít nguy hiểm. Đây là kích thước nhỏ, có thể đi qua niệu quản và ra ngoài theo nước tiểu mà không cần thủ thuật. Dù vậy, "sỏi nhỏ" không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua theo dõi.

1.1. Sỏi 3mm thuộc nhóm sỏi có khả năng tự đào thải

Sỏi thận là khối rắn hình thành từ các chất có trong nước tiểu. Khi các chất này dư thừa trong khi lượng nước không đủ, chúng dễ kết dính lại thành sỏi. Canxi oxalat, canxi phosphat, axit uric, struvite (sỏi nhiễm trùng) và cystin là các loại sỏi thường gặp. 

Kích thước là một trong những yếu tố quan trọng khi bác sĩ tiên lượng khả năng sỏi tự ra. Sỏi nhỏ có thể tự đi qua đường tiết niệu mà gây đau ít hoặc không đau. Sỏi lớn hơn thì dễ bị kẹt lại trên đường di chuyển. Viên sỏi 3mm thuộc nhóm có tiên lượng thuận lợi, nhưng thời gian đào thải ở mỗi người không giống nhau.

Sỏi thận hình thành khi các khoáng chất trong nước tiểu kết tinh và kết dính lại với nhau. 

1.2. Vị trí sỏi ảnh hưởng nhiều đến mức độ nguy hiểm

Sỏi thận thường chưa gây triệu chứng khi còn nằm yên. Triệu chứng chỉ xuất hiện khi sỏi di chuyển trong thận hoặc rơi xuống niệu quản, tức ống dẫn nước tiểu nối thận với bàng quang. Nếu sỏi mắc lại ở niệu quản, dòng nước tiểu có thể bị cản trở, khiến thận căng lên và niệu quản co thắt, gây đau nhiều.

Vì vậy, để trả lời sỏi thận 3mm có nguy hiểm không, bác sĩ cần biết sỏi đang ở đâu và có gây ứ nước thận hay không. Với người chỉ có một quả thận, người đã có bệnh thận mạn, phụ nữ mang thai hoặc người đang nhiễm trùng tiết niệu, cần được theo dõi sát hơn, kể cả khi sỏi nhỏ.

2. Biến chứng có thể xảy ra nếu chủ quan

Khi đánh giá sỏi thận 3mm có nguy hiểm không, bác sĩ thường quan tâm nhiều nhất đến nguy cơ tắc nghẽn và nhiễm trùng. Biến chứng không phổ biến ở sỏi nhỏ, nhưng vẫn có thể xảy ra. Các biến chứng có thể gặp bao gồm:

• Tắc nghẽn, ứ nước thận: Khi sỏi mắc lại trong niệu quản, nước tiểu bị ứ lại phía trên khiến thận giãn ra. Tình trạng tắc kéo dài có thể ảnh hưởng đến chức năng thận.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu: Nước tiểu ứ đọng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Sỏi gây tắc kèm sốt là tình huống cần được xử trí khẩn cấp.
• Sỏi lớn dần hoặc tái phát: Tốc độ phát triển của sỏi khác nhau ở mỗi người, tùy thành phần sỏi, lượng nước uống và các rối loạn chuyển hóa. Người đã từng có sỏi có nguy cơ hình thành sỏi mới.

Sỏi gây tắc kèm sốt là tình huống cần được xử trí khẩn cấp.

3. Sỏi thận 3mm được xử trí như thế nào?

Hướng điều trị sỏi thận thường dựa vào kích thước, vị trí và thành phần của sỏi. Với sỏi 3mm không gây biến chứng, bác sĩ thường ưu tiên theo dõi và điều trị nội khoa.

3.1. Theo dõi và hỗ trợ sỏi tự đào thải

Theo NIDDK (Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ), sỏi thận nhỏ có thể tự ra theo đường tiết niệu mà không cần điều trị. Bác sĩ có thể khuyên người bệnh uống nhiều nước để hỗ trợ sỏi di chuyển và kê thuốc giảm đau khi cần. Nếu sỏi ra ngoài, bạn có thể được hướng dẫn giữ sỏi lại để gửi xét nghiệm, giúp xác định loại sỏi.

Một số trường hợp sỏi nằm ở niệu quản có thể được kê thuốc làm giãn cơ trơn niệu quản để sỏi dễ đi qua hơn. Bác sĩ sẽ hẹn tái khám và chỉ định siêu âm hoặc chụp lại để xác nhận sỏi đã ra hay chưa. Người có bệnh thận hoặc đang phải hạn chế dịch nên hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp mỗi ngày.

Bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc, giúp sỏi dễ di chuyển ra ngoài

Bạn không nên tự dùng các loại thuốc, lá cây được quảng cáo là "tan sỏi". Trong đa số trường hợp, sỏi đã hình thành không thể hòa tan được. Chỉ một số loại đặc biệt như sỏi urat hoặc sỏi cystin mới có thể dùng thuốc làm tan sỏi, và việc này cần có chỉ định của bác sĩ.

3.2. Trường hợp cần can thiệp

Sỏi gây tắc đường tiết niệu kèm nhiễm trùng, hoặc gây đau nhiều không đáp ứng thuốc giảm đau có thể cần được điều trị khẩn cấp. Người bệnh nôn nhiều, mất nước có thể phải nhập viện để truyền dịch. Khi sỏi không tự ra sau thời gian theo dõi hoặc có biến chứng, bác sĩ tiết niệu sẽ cân nhắc các phương pháp như tán sỏi ngoài cơ thể hoặc nội soi niệu quản lấy sỏi, tùy từng trường hợp.

4. Cách hạn chế sỏi lớn thêm và tái phát

Thói quen sinh hoạt ảnh hưởng rõ rệt đến nguy cơ hình thành sỏi mới. Một số điều bạn nên lưu ý bao gồm:

• Uống đủ nước mỗi ngày: Uống đủ nước giúp nước tiểu loãng hơn và cuốn trôi các khoáng chất có thể tạo sỏi. Nước tiểu màu vàng nhạt, gần như trong là dấu hiệu cơ thể được cung cấp đủ nước. Lượng nước có thể tăng thêm khi bạn vận động nhiều, ra mồ hôi hoặc tiêu chảy. Nên ưu tiên nước lọc và hạn chế đồ uống nhiều đường như nước ngọt có ga.
• Điều chỉnh chế độ ăn: Hạn chế muối và đạm động vật như thịt, trứng. Bạn không nên tự ý cắt giảm canxi từ thực phẩm khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Với người có sỏi canxi, hướng dẫn AUA khuyến cáo duy trì canxi từ thực phẩm ở mức bình thường, khoảng 1.000 đến 1.200 mg mỗi ngày. 
• Bổ sung đồ uống chứa citrat: Nước chanh chứa nhiều citrat, là chất giúp hạn chế tinh thể kết tụ thành sỏi.Bằng chứng về nước chanh còn hạn chế và cách này không thay thế thuốc. Nếu nước tiểu thiếu citrat hoặc sỏi hay tái phát, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kiềm hóa nước tiểu như kali citrat. 
• Tìm nguyên nhân tạo sỏi: Sau khi sỏi ra hoặc được lấy ra, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu 24 giờ để đo lượng nước tiểu và nồng độ khoáng chất, từ đó có kế hoạch phòng ngừa phù hợp.

5. Khi nào cần đi khám ngay?

Bạn nên đi khám ngay nếu gặp một trong các dấu hiệu sau:

• Đau dữ dội đến mức không thể ngồi yên hoặc không tìm được tư thế dễ chịu.
• Đau không giảm dù đã dùng thuốc giảm đau. 
• Đau kèm buồn nôn, nôn.
• Đau kèm sốt, rét run.
• Nước tiểu có máu.
• Khó đi tiểu.

Phụ nữ mang thai, người chỉ có một thận hoặc đang mắc bệnh thận nên đi khám sớm ngay khi có triệu chứng nghi do sỏi.

Bạn nên đi khám ngay nếu đau dữ dội, sốt, nôn nhiều hoặc khó đi tiểu khi đang có sỏi thận. 

Sỏi thận 3mm có nguy hiểm không còn tùy vào vị trí sỏi, tình trạng tắc nghẽn và sức khỏe nền của mỗi người. Phần lớn trường hợp có thể theo dõi và chờ sỏi tự ra, với điều kiện được bác sĩ đánh giá và tái khám đúng hẹn. Đau dữ dội, sốt, nôn nhiều, tiểu máu hay khó tiểu là những dấu hiệu bạn không nên tự xử lý tại nhà.

Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC. Tại MEDLATEC, người bệnh có thể được khám chuyên khoa, làm xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm máu đánh giá chức năng thận và siêu âm hệ tiết niệu theo chỉ định, giúp bác sĩ xác định vị trí sỏi và hướng theo dõi phù hợp. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.