1. Một số nhóm thuốc giãn phế quản thường được sử dụng

Tác dụng chính của thuốc giãn phế quản là giúp đường thở thông thoáng hơn. Về phần phân loại, các loại thuốc này thường bao gồm 3 nhóm chính. Cụ thể là: 

1.1. Thuốc giãn phế quản đồng vận beta-2

Các loại thuốc giãn phế quản đồng vận beta-2 có thể kích thích thụ thể beta hệ adrenergic tại đường thở. Từ đó giúp phế quản và cơ trơn quanh đường thở giãn ra, hỗ trợ lưu thông khí, giảm triệu chứng khó thở. 

Dựa vào thời gian tác dụng, thuốc giãn phế quản đồng vận beta-2 hiện bao gồm hai nhóm chính:

• Nhóm thuốc tác dụng ngắn hạn: Những loại thuốc như Terbutaline, Salbutamol và Fenoterol giúp giảm nhanh triệu chứng khó chịu sau khoảng 20 phút, nhưng tác dụng thường chỉ kéo dài trong 4 đến 6 tiếng. 
• Nhóm thuốc tác dụng kéo dài: Một số loại thuốc như Formoterol, Salmeterol và Bambuterol thường phát huy tác dụng sau khoảng 1 tiếng. Tác dụng của nhóm thuốc này tương đối lâu, thậm chí kéo dài đến 12 tiếng nên thường được chỉ định dùng hằng ngày để ngăn chặn cơn co thắt phế quản. Tuy vậy, nhóm thuốc tác dụng kéo dài không được khuyến khích chỉ định cho các trường hợp khẩn cấp. 

Thời gian phát huy tác dụng của thuốc giãn phế quản đồng vận beta-2 dài hay ngắn tùy theo từng nhóm khác nhau

1.2. Nhóm thuốc dẫn xuất Xanthine

Các loại thuốc thuộc nhóm dẫn xuất Xanthine được cho là có thể giúp đường thở thông thoáng hơn, cải thiện triệu chứng khó thở. Mặc dù vậy, cơ chế tác dụng chính xác của nhóm thuốc này vẫn đang được các nhà khoa học nghiên cứu. 

Theophylin là một loại thuốc thuộc nhóm dẫn xuất Xanthine, có tác dụng kéo dài với 2 dạng bào chế chính là viên nén và viên nang. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định tiêm tĩnh mạch. 

1.3. Nhóm thuốc kháng Cholinergic

Những loại thuốc thuộc nhóm kháng Cholinergic có thể được chỉ định cho người bị co thắt phế quản, người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), người bị hen phế quản. Tác dụng chính của nhóm thuốc này là hỗ trợ giãn phế quản, giúp đào thải chất tích tụ gây co thắt phế quản. 

Thuốc kháng Cholinergic giúp ức chế chất dẫn truyền thần kinh Acetylcholine kiểm soát cơn co thắt phế quản

Ngoài ra, thuốc kháng Cholinergic giúp kiểm soát hoạt động của Acetylcholine. Đây là một chất dẫn truyền được tìm thấy tại hệ thần kinh trung ương và hệ thần kinh ngoại biên. Cholinergic có thể làm phế quản bị co thắt. Khi dùng thuốc kháng Cholinergic, chất dẫn truyền thần kinh này sẽ bị ức chế, từ đó giúp đường thở của người bệnh thông thoáng hơn. 

Lưu ý rằng, những nhóm thuốc giãn phế quản đề cập trên đây thường kèm theo tác dụng phụ, người bệnh chỉ sử dụng khi đã đi thăm khám và được bác sĩ kê đơn. 

2. Có nên dùng thuốc giãn phế quản cho trẻ em không?

Trẻ em là đối tượng có nguy cơ cao bị co thắt phế quản và các bệnh lý về đường thở khác. Khi nhận thấy trẻ bị khó thở, nhiều ba mẹ thường cho trẻ dùng thuốc giãn phế quản. 

Thuốc giãn phế quản cho trẻ em cần được sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa

Tuy nhiên, để hạn chế tối đa rủi ro cho trẻ, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám thay vì tự ý điều trị tại nhà bằng thuốc. Bởi không phải loại thuốc giãn phế quản nào cũng được sử dụng cho trẻ nhỏ. Nếu cho trẻ dùng thuốc không đúng cách, triệu chứng bệnh ở trẻ có thể trở nên nghiêm trọng hơn, thậm chí gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Thuốc sử dụng cho trẻ em được ưu tiên sử dụng ở dạng xịt và khí dung vì ít tác dụng phụ, hoặc tác dụng phụ không kéo dài so với các loại thuốc bằng đường uống. 

3. Lưu ý khi cho trẻ dùng thuốc 

Trước khi cho trẻ dùng thuốc giãn phế quản, ba mẹ cần lưu ý các vấn đề quan trọng sau:

• Cần đưa trẻ đi khám và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. 
• Không tự ý điều chỉnh liều lượng khi cho trẻ dùng thuốc. 
• Theo dõi biểu hiện của trẻ sau khi dùng thuốc. Trường hợp nhận thấy trẻ xuất hiện triệu chứng bất thường, ba mẹ cần thông báo ngay cho bác sĩ. 
• Nếu trẻ đang dùng các loại thuốc khác, phụ huynh nên liệt kê đầy đủ tên từng loại thuốc để bác sĩ nắm rõ. 

Ba mẹ cần tuân thủ các chỉ dẫn về liều lượng cũng như thời gian dùng thuốc

4. Các biện pháp phòng ngừa co thắt phế quản 

Để chủ động phòng ngừa co thắt phế quản cho trẻ nhỏ, ba mẹ nên áp dụng một số biện pháp sau:

• Tránh để trẻ tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng như bụi bẩn, lông thú cưng, khói thuốc, nấm mốc. Ba mẹ nên dọn dẹp nhà cửa thường xuyên để loại bỏ phần nào tác nhân gây dị ứng.
• Tập cho trẻ thói quen uống nhiều nước mỗi ngày hoặc cho trẻ bú đều đặn (nếu trẻ còn bú mẹ). 
• Cho trẻ tiêm vắc xin phòng cúm mùa theo khuyến nghị của Bộ Y tế. 
• Hướng dẫn trẻ sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi họng hàng ngày. 
• Áp dụng chế độ dinh dưỡng cân bằng, cung cấp cho trẻ đầy đủ 4 nhóm chất cơ bản gồm protein, chất béo, tinh bột, vitamin và khoáng chất. 
• Giữ ấm cho trẻ khi thời tiết chuyển lạnh. 
• Xây dựng cho trẻ thói quen rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh và khi đi từ bên ngoài về. 

Đối với trẻ sơ sinh, chị em cần duy trì cho trẻ bú mẹ trong ít nhất 6 tháng đầu đời 

5. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Nếu không chú ý phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng co thắt phế quản có thể dẫn đến nhiều biến chứng, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ. 

Ở giai đoạn đầu, trẻ thường biểu hiện những triệu chứng như sổ mũi, ho, hắt hơi. Trong giai đoạn tiếp theo, trẻ có thể lên cơn sốt cao, khó thở, thở khò khè, lồng ngực co rút, nôn ói, quấy khóc,... Ngay khi nhận thấy những triệu chứng này, ba mẹ nên nhanh chóng đưa trẻ đi khám. 

Việc chỉ định thuốc giãn phế quản cho trẻ em cần được cân nhắc dựa trên nhiều yếu tố. Trường hợp chưa nắm rõ tình hình bệnh lý và chưa có kê đơn cụ thể từ bác sĩ, ba mẹ tuyệt đối không nên cho trẻ dùng các loại thuốc giãn phế quản tại nhà. Nếu muốn đưa trẻ đi khám nhưng chưa biết nên lựa chọn địa chỉ nào, ba mẹ có thể tham khảo và lựa chọn chuyên khoa Nhi thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ 24/7.