Các tin tức tại MEDlatec
Thuốc viêm mũi dị ứng cho người lớn: Chọn theo triệu chứng
1. Viêm mũi dị ứng ở người lớn và mục tiêu dùng thuốc
Viêm mũi dị ứng xảy ra khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với các tác nhân như mạt bụi nhà, phấn hoa, lông động vật hoặc nấm mốc. Khi đó, cơ thể giải phóng histamin và nhiều chất trung gian gây viêm. Hậu quả là người bệnh bị hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong và nghẹt mũi. Bệnh có thể xuất hiện theo mùa hoặc kéo dài quanh năm.
Thuốc giúp kiểm soát triệu chứng chứ không loại bỏ cơ địa dị ứng. Mục tiêu khi dùng thuốc Viêm mũi dị ứng cho người lớn là giảm khó chịu, cải thiện giấc ngủ, duy trì khả năng làm việc và hạn chế các đợt bùng phát. Bạn cũng nên lưu ý rằng viêm mũi dị ứng và hen phế quản thường đi kèm nhau, và việc điều trị song song cả hai bệnh giúp kiểm soát hen tốt hơn.
2. Các nhóm thuốc viêm mũi dị ứng cho người lớn thường được chỉ định
2.1. Thuốc kháng histamin
Nhóm thuốc này ngăn tác động của histamin, nhờ đó giảm ngứa, hắt hơi và chảy nước mũi nhưng ít cải thiện tình trạng nghẹt mũi. Thuốc cũng giúp giảm ngứa mắt, chảy nước mắt đi kèm.
Các hoạt chất thế hệ 2 như loratadin, desloratadin, cetirizin, levocetirizin và fexofenadin ít gây buồn ngủ hơn thế hệ 1, nên thường được ưu tiên. Một số người vẫn có thể thấy buồn ngủ nhẹ khi dùng. Nếu thường xuyên lái xe hoặc vận hành máy móc, bạn nên trao đổi với dược sĩ để chọn hoạt chất phù hợp.
2.2. Corticoid xịt mũi
Corticoid xịt mũi làm giảm viêm và sưng nề niêm mạc, nhờ đó cải thiện cả nghẹt mũi lẫn hắt hơi, ngứa mũi. Xịt mũi corticoid, dùng riêng hoặc phối hợp với kháng histamin xịt mũi, được xếp vào nhóm điều trị bậc một. Các hoạt chất thường gặp gồm fluticason, mometason, budesonid và beclometason.
So với kháng histamin, corticoid xịt có tác dụng chậm hơn nhưng hiệu quả kéo dài hơn. Vì vậy, thuốc cần được dùng đều đặn mỗi ngày, kể cả khi chưa thấy cải thiện rõ trong vài ngày đầu. Lượng thuốc hấp thu vào máu rất thấp, khác với corticoid uống hoặc tiêm. Tác dụng phụ thường gặp là khô hoặc rát mũi họng, hắt hơi và chảy máu mũi.
Với người bị dị ứng theo mùa, có thể bắt đầu xịt trước mùa phấn hoa khoảng 1–2 tuần nếu được bác sĩ hướng dẫn.
2.3. Thuốc giảm nghẹt mũi (thuốc co mạch)
Thuốc xịt hoặc nhỏ mũi chứa xylometazolin, oxymetazolin giúp thông mũi nhanh. Tuy nhiên, dùng kéo dài có thể gây nghẹt mũi hồi ứng và Viêm mũi do thuốc, làm người bệnh rơi vào vòng lệ thuộc thuốc. Bạn chỉ nên dùng nhóm này trong thời gian ngắn, thường khoảng 3-5 ngày, theo đúng hướng dẫn trên nhãn.
Dạng uống chứa pseudoephedrin hoặc phenylephrin thường được phối hợp sẵn với kháng histamin. Nhóm này có thể làm tăng huyết áp nên không phù hợp với người bị tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch.
2.4. Một số thuốc khác theo chỉ định của bác sĩ
Khi triệu chứng chưa được kiểm soát, bác sĩ có thể cân nhắc thêm các lựa chọn sau:
- Thuốc xịt phối hợp corticoid và kháng histamin: dùng cho các trường hợp khó kiểm soát.
- Ipratropium xịt mũi: giúp giảm chảy dịch mũi ở người chảy nước mũi nhiều.
- Thuốc kháng leukotrien (montelukast): Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo chỉ dùng thuốc này cho viêm mũi dị ứng khi người bệnh không đáp ứng hoặc không dung nạp các thuốc khác, do nguy cơ tác dụng phụ trên tâm thần kinh.
- Corticoid đường uống: có thể được kê một đợt ngắn 5–10 ngày khi triệu chứng rất nặng, tuyệt đối không tự ý sử dụng.
- Liệu pháp miễn dịch dị nguyên: dành cho trường hợp nặng, không đáp ứng với thuốc, sau khi đã xác định được tác nhân gây dị ứng.
3. Lựa chọn thuốc dựa trên triệu chứng nổi bật
Mỗi nhóm thuốc kiểm soát tốt một kiểu triệu chứng khác nhau. Một số gợi ý thường được cân nhắc khi lựa chọn thuốc viêm mũi dị ứng cho người lớn bao gồm:
- Chủ yếu hắt hơi, ngứa, chảy nước mũi trong: kiểu triệu chứng này thường đáp ứng với kháng histamin đường uống đơn thuần, nhất là khi chỉ xuất hiện từng đợt.
- nghẹt mũi nhiều hoặc triệu chứng gần như hằng ngày: corticoid xịt mũi thường phù hợp hơn. Thuốc thường bắt đầu có tác dụng trong vài giờ đến vài ngày và có thể cần khoảng 1-2 tuần dùng đều đặn mới đạt hiệu quả tối đa.
- Kèm ngứa mắt, chảy nước mắt: kháng histamin uống hoặc thuốc nhỏ mắt chống dị ứng có thể được bổ sung.
- Đã dùng đúng cách nhưng chưa cải thiện: bác sĩ có thể phối hợp thêm thuốc hoặc chuyển hướng điều trị.
Điều trị viêm mũi dị ứng thường được điều chỉnh linh hoạt. Bác sĩ giảm bậc khi triệu chứng cải thiện và tăng bậc khi triệu chứng nặng lên.
4. Lưu ý để dùng thuốc an toàn và hiệu quả
Khi tự mua thuốc viêm mũi dị ứng cho người lớn, bạn nên đọc kỹ thành phần trên nhãn. Nhiều thuốc cảm cúm đã chứa sẵn kháng histamin hoặc chất co mạch, nên dùng chung dễ bị trùng hoạt chất. Bạn cũng không nên dùng lại đơn thuốc cũ khi triệu chứng đã thay đổi.
Kháng sinh không có tác dụng với viêm mũi dị ứng và chỉ được kê khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn.
4.1. Xịt mũi đúng kỹ thuật
Nhiều trường hợp corticoid xịt kém hiệu quả do xịt sai cách. Trước khi xịt, bạn nên xì mũi hoặc rửa mũi cho thông thoáng, sau đó lắc đều chai thuốc. Khi xịt, giữ đầu thẳng, hướng đầu xịt ra xa vách ngăn mũi và hít nhẹ nhàng. Hít quá mạnh có thể khiến thuốc chảy xuống họng.
4.2. Những trường hợp nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng
Một số đối tượng không nên tự chọn thuốc. Cụ thể, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu thuộc các trường hợp sau:
- Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.
- Người bị tăng huyết áp, bệnh tim mạch.
- Người có hen phế quản hoặc từng bị khò khè, khó thở.
- Người có bệnh gan, thận mạn tính hoặc đang dùng nhiều loại thuốc.
5. Biện pháp hỗ trợ đi kèm khi dùng thuốc
Rửa mũi thường xuyên bằng dung dịch nước muối giúp làm sạch các tác nhân gây kích ứng trong khoang mũi. Biện pháp này có thể dùng song song với thuốc.
Hạn chế tiếp xúc với dị nguyên cũng giúp giảm tần suất tái phát. Bạn có thể giặt chăn ga thường xuyên, giữ nhà thông thoáng, hạn chế nuôi thú cưng trong phòng ngủ và tránh khói thuốc lá. Khi thời tiết nhiều phấn hoa hoặc bụi, đeo khẩu trang khi ra ngoài cũng là một cách hỗ trợ.
6. Khi nào cần đi khám?
Bạn nên đi khám khi dùng thuốc khoảng 2 tuần mà triệu chứng không cải thiện. Một số dấu hiệu khác cũng cần được bác sĩ đánh giá sớm, bao gồm:
- Khò khè, khó thở hoặc nặng ngực.
- Sốt, đau nhức vùng mặt, dịch mũi đặc màu vàng xanh kéo dài.
- Nghẹt mũi chỉ một bên, chảy máu mũi tái diễn hoặc giảm khứu giác kéo dài.
- Đã phụ thuộc thuốc xịt co mạch, khó ngừng thuốc.
Bác sĩ có thể thăm khám, nội soi mũi và xem xét các bệnh lý dễ nhầm lẫn. Xét nghiệm xác định dị nguyên thường chỉ cần khi người bệnh không cải thiện với điều trị ban đầu.
Tóm lại, việc chọn thuốc viêm mũi dị ứng cho người lớn nên dựa trên triệu chứng nổi bật và tình trạng sức khỏe của từng người. Corticoid xịt và kháng histamin thế hệ 2 là hai nhóm thường dùng. Thuốc co mạch chỉ nên dùng ngắn ngày. Khi triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, bạn nên đi khám để được đánh giá và điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC. Tại đây, người bệnh được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định các xét nghiệm cần thiết, giúp xác định nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.
Lựa chọn dịch vụ
Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!