Hốt hoảng nhập viện vì liệt cơ đột ngột sau khi ngủ dậy 

Anh N.V.C. (25 tuổi, Đồng Nai) được người nhà đưa vào Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Thanh Xuân, Hà Nội trong tình trạng mệt mỏi và lo lắng. Theo lời kể từ gia đình, khoảng một tháng trở lại đây, anh C. thường xuyên xuất hiện những cơn mệt mỏi, tê bì tay chân, thỉnh thoảng có cảm giác nóng bừng mặt và sụt cân nhanh chóng (giảm 2kg chỉ trong vòng một tháng) mà không rõ nguyên nhân. 

Đỉnh điểm là cách thời điểm vào viện khoảng 3 giờ đồng hồ, ngay sau khi ngủ dậy, anh C. cảm thấy hồi hộp đánh trống ngực, khó thở nhẹ và toàn bộ tay chân bủn rủn tê yếu, hoàn toàn không thể tự vận động hay di chuyển được. Nhận thấy dấu hiệu bất thường cực kỳ nguy hiểm, người nhà đã lập tức đưa anh đến cơ sở y tế.  

Qua khai thác tiền sử, anh C. phát hiện mắc bệnh cường giáp cách đây 6 tháng và từng trải qua một đợt điều trị tại bệnh viện địa phương. Tuy nhiên, sau đó do chủ quan và tính chất công việc bận rộn, anh đã tự ý bỏ điều trị, không tái khám.  

Báo động đỏ từ kết quả xét nghiệm và điện tim cấp cứu 

Tiếp nhận ca bệnh, BSCKI. Hoàng Minh Toại cùng ê-kíp trực tại MEDLATEC Thanh Xuân lập tức tiến hành thăm khám toàn diện. Lâm sàng cho thấy các dấu hiệu thần kinh - cơ bị suy giảm nghiêm trọng: trương lực cơ giảm, phản xạ gân xương giảm, cơ lực hai chân chỉ đạt 2/5 và cơ lực hai tay đạt 3/5 (bệnh nhân chỉ có thể nhúc nhích nhẹ nhưng không thể vận động bình thường). Có dấu hiệu cường giáp: tuyến giáp to lan tỏa độ IB, mật độ mềm, da nóng ẩm, hồi hộp trống ngực.  

Nhận định, đây là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, cần xử trí khẩn trương và làm các xét nghiệm cấp cứu tại giường. kết quả xét nghiệm đã đưa ra một "báo động đỏ": 

• Biến đổi điện tâm đồ (ECG): Hình ảnh điện tim hiển thị tình trạng nhịp xoang không đều, xuất hiện Block nhĩ thất cấp II (phân loại Mobitz I), sóng T bị biến dạng 2 pha ở các chuyển đạo từ V1 đến V4, đặc biệt là sự xuất hiện của sóng U nổi gồ cao - một dấu hiệu điển hình và nguy hiểm của tình trạng thiếu hụt Kali mức độ nặng;  

• Rối loạn điện giải: Nồng độ Kali máu giảm sâu xuống còn 1,75 mmol/l (ngưỡng bình thường là 3,5 - 5,0 mmol/l). Đây là mức độ hạ Kali máu cực kỳ nặng, nguy hiểm, đe dọa gây rối loạn nhịp tim và ngừng tuần hoàn bất cứ lúc nào; 

Kết quả xét nghiệm của bệnh nhân phát hiện nhiều chỉ số có sự biến động bất thường, trong đó đáng chú ý là chỉ số kali máu  

• Nội tiết tuyến giáp: Hormone T3/FT4 tăng rất cao, trong khi TSH giảm sâu xuống dưới ngưỡng (< 0,005 µU/mL). Chỉ số kháng thể kháng thụ thể TSH (TRAb) tăng cao đột biến lên mức 24 U/L. Hình ảnh siêu âm tuyến giáp cho thấy tuyến giáp tăng kích thước, nhu mô không đồng nhất và tăng sinh mạch máu trên siêu âm Doppler. 

Hình ảnh siêu âm tuyến giáp của bệnh nhân cho thấy tình trạng tuyến giáp tăng kích thước 

Dựa trên các bằng chứng rõ ràng, bác sĩ Toại đã đưa ra chẩn đoán xác định tình trạng của bệnh nhân là hạ Kali máu mức độ nặng trên nền bệnh lý cường giáp biến chứng rối loạn nhịp tim và thần kinh cơ. 

Phác đồ xử trí thần tốc đảo ngược tình thế nguy kịch 

Đối diện với ca bệnh có nguy cơ ngừng tim, ê-kíp bác sĩ đã nhanh chóng đưa bệnh nhân vào phòng cấp cứu, thiết lập hệ thống monitor theo dõi liên tục. Phác đồ bù Kali đường tĩnh mạch được tính toán một cách cẩn trọng và chuẩn xác. 

Bệnh nhân được truyền dịch tĩnh mạch Natriclorid 0,9% kết hợp pha truyền chậm Kaliclorid liều cao thông qua máy truyền dịch tự động, kiểm soát tốc độ nghiêm ngặt nhằm tránh gây rối loạn nhịp tim do bù quá nhanh. Nhờ sự can thiệp kịp thời và chính xác, tiến triển của bệnh nhân thay đổi tích cực theo từng giờ: 

• Sau 3 giờ điều trị: Cơ lực của bệnh nhân bắt đầu có dấu hiệu cải thiện dần, không đau ngực, không khó thở, huyết động ổn định;  

• Sau 6 giờ điều trị: Bệnh nhân hoàn toàn hết yếu liệt, cơ lực hồi phục hoàn toàn về mức bình thường (5/5), có thể tự vận động và đi lại. Kết quả xét nghiệm lại cho thấy nồng độ Kali máu đã quay trở về ngưỡng an toàn là 4,5 mmol/l. Điện tâm đồ ổn định, chuyển về nhịp xoang đều. 

Đến ngày tái khám (sau 6 ngày kể từ khi nhập viện cấp cứu), anh C. đến phòng khám trong trạng thái khỏe mạnh, tinh thần phấn chấn, không còn dấu hiệu yếu cơ, vận động và phản xạ hoàn toàn bình thường, các chỉ số điện giải duy trì ổn định.  

Theo BSCKI Hoàng Minh Toại - Chuyên khoa Hồi sức cấp cứu: Hạ Kali máu nặng do nhiễm độc giáp là một biến chứng nguy hiểm, đặc trưng bởi các cơn yếu hoặc liệt cơ từ từ tăng dần, thường nhận thấy rõ khi vào ban đêm hoặc sáng sớm sau khi ngủ dậy, chủ yếu gặp ở những người mắc bệnh lý cường giáp không tuân thủ phác đồ điều trị. Khi nồng độ hormone tuyến giáp tăng cao mà không được kiểm soát tốt, nó sẽ kích thích ion Kali di chuyển ồ ạt từ máu vào bên trong tế bào, dẫn đến hạ Kali máu ngoại bào một cách nhanh chóng. 

Tình trạng này nếu không được chẩn đoán đúng và xử trí cấp cứu kịp thời có thể dẫn tới yếu liệt cơ, hoặc nguy hiểm hơn là các rối loạn nhịp tim có thể gây ngừng tim, tử vong.  

Qua trường hợp của bệnh nhân trên, bác sĩ đưa ra khuyến cáo quan trọng dành cho cộng đồng: Người bệnh khi đã được chẩn đoán mắc các bệnh lý tuyến giáp như Basedow, cường giáp tuyệt đối không được chủ quan, không tự ý ngưng thuốc hoặc điều trị ngắt quãng. Cần phải tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa và đi tái khám định kỳ, để kiểm soát tốt nồng độ hormone giáp, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng. 

Người mắc bệnh lý tuyến giáp cần tuyệt đối tuân thủ lịch thăm khám và phác đồ điều trị  

Để chủ động tầm soát và theo dõi hiệu quả các bệnh lý nội tiết - chuyển hóa, người dân có thể lựa chọn các gói khám chuyên sâu tại các cơ sở khám chữa bệnh của Hệ thống Y tế MEDLATEC trên toàn quốc hoặc sử dụng dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi tiện lợi nhằm phát hiện sớm các bất thường điện giải và hormone ngay tại nhà.  

Mọi nhu cầu khám chữa bệnh hoặc tư vấn chăm sóc sức khỏe, người dân vui lòng liên hệ tới Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.