1. Vòng đời của muỗi

Tuổi thọ của muỗi rất ngắn và vòng đời của muỗi gồm có 4 giai đoạn, trong đó, mỗi giai đoạn lại có những đặc điểm khác nhau. Cụ thể như sau: 

Đẻ trứng

Sau khi hút máu, muỗi sẽ đẻ trứng. Thời gian muỗi cái đẻ trứng sẽ diễn ra theo từng đợt và khoảng cách giữa mỗi đợt là khoảng 3 ngày. Mỗi lần đẻ, muỗi cái có thể sản xuất từ 50 đến 200 trứng tùy theo loài và lượng máu hút được. 

Muỗi thường đẻ trứng ở những nơi có nhiều nước. Môi trường ẩm ướt chính là điều kiện thuận lợi để trứng có thể nhanh chóng phát triển thành ấu trùng. Ở điều kiện nhiệt độ thuận lợi và khi tiếp xúc trực tiếp với nước, trứng muỗi có thể nở thành ấu trùng sau khoảng 2 - 3 ngày. Tuy nhiên, một số loài muỗi nguy hiểm như Aedes aegypti (muỗi truyền sốt xuất huyết, Zika) có trứng đặc biệt bền - có thể tồn tại trong điều kiện khô hạn đến nhiều tháng và chờ nở khi gặp nước trở lại. 

Vòng đời của muỗi có 4 giai đoạn

Ấu trùng 

Đây là giai đoạn thứ 2 trong vòng đời của muỗi. Trứng nở thành ấu trùng hay còn được gọi là lăng quăng. Bắt đầu ở giai đoạn thứ 2 này, lăng quăng sẽ nhanh chóng thích nghi trong môi trường nước, tiêu thụ các loại vi sinh và nổi trên bề mặt nước để hít thở. 

Ấu trùng sẽ cần lột xác 4 lần và sau mỗi lần lột xác, kích thước của ấu trùng sẽ càng lớn. Lần lột xác cuối cùng chính là dấu mốc quan trọng để tiếp tục tiến đến giai đoạn thứ 3 - phát triển thành nhộng. Thông thường, thời gian từ ấu trùng tiến triển sang nhộng sẽ kéo dài khoảng 7 đến 14 ngày. Thời gian nhanh hay chậm thường phụ thuộc rất nhiều vào môi trường sống của ấu trùng. 

Nhộng 

Ở giai đoạn này, nhộng sẽ không tiêu thụ thức ăn mà chỉ phản ứng với một số thay đổi nhỏ, chẳng hạn như dùng đuôi để di chuyển và hoạt động. Khi chúng quẫy đuôi, chúng sẽ có thể di chuyển xa hơn. 

Muỗi trường thành 

Trong vòng đời của muỗi, thời gian chuyển từ giai đoạn nhộng sang giai đoạn muỗi trưởng thành là khoảng 2 ngày, sau khi lớp bọc bên ngoài của nhộng sẽ tách ra.

Muỗi trưởng thành

Sau khi nhộng được tách khỏi lớp vỏ bọc bên ngoài để trở thành muỗi trưởng thành, chúng sẽ nghỉ trên mặt nước để làm khô cơ thể. Cơ thể của muỗi trưởng thành có thể được chia thành các bộ phận rõ rệt là đầu, bụng và ngực với kích thước khoảng 5 đến 20mm. 

Muỗi trưởng thành sẽ cần tìm thức ăn để duy trì sự sống. Kích thước của muỗi trưởng thành thường rất nhỏ, tuổi thọ và vòng đời của muỗi phụ thuốc vào rất nhiều yếu tố, đặc biệt là môi trường sống ra sao, nguồn thức ăn thế nào và đặc điểm sinh học của từng giới. Cụ thể: 

- Muỗi đực chỉ có tuổi thọ khoảng 6 đến 7 ngày. Nhiệm vụ chính của muỗi đực là giao phối. Nguồn thức ăn phổ biến của muỗi đực là mật hoa, dịch thực vật. Sau khi giao phối, muỗi đực có thể bị chết rất nhanh vì cơ thể yếu và cũng có thể do môi trường sống không thuận lợi. 

Muỗi cái có thể sống khoảng 6 tuần

- Muỗi cái thường có tuổi thọ dài hơn và nhiệm vụ chính của muối cái là để trứng. Tuổi thọ trung bình của muỗi cái là khoảng 6 tuần. Tuy nhiên, trong môi trường sống thuận lợi, tuổi thọ của muỗi cái có thể lên tới 5 tháng. Muỗi cái có thể để trứng nhiều lần trong vòng đời. Phạm vi bay của muỗi thay đổi rất nhiều theo loài. Các loài muỗi phổ biến tại Việt Nam như Aedes aegypti (muỗi vằn truyền sốt xuất huyết) thường chỉ bay trong phạm vi 100 - 200 mét xung quanh nơi sinh sản. 

Muỗi có vòng đời ngắn những khả năng phát triển mạnh và nhanh chóng. Do đó, muỗi vẫn đang là loại côn trùng phổ biến, nguy hiểm, nhất là vai trò là vật trung gian truyền bệnh.

Muỗi có khả năng cảm nhận khí CO2 rất tốt. Trong khi đó, con người thở ra CO2 qua đường mũi và miệng nên muỗi thường bay quanh vùng đầu của chúng ta. Tốc độ bay của muỗi khá chậm chỉ khoảng 1,6 km/h đến 2,4 km/h. Khi nhiễm các loại virus gây bệnh, muỗi có xu hướng cảm nhận mùi tốt hơn và tăng khả năng hút máu.

2. Tiêu diệt muỗi bằng cách nào?

Hai bệnh lây qua muỗi nguy hiểm nhất tại Việt Nam là sốt xuất huyết dengue (do muỗi vằn Aedes aegypti truyền, phổ biến ở đô thị, hoạt động ban ngày) và sốt rét (do muỗi Anopheles truyền, phổ biến hơn ở vùng rừng núi, hoạt động ban đêm). Nhận biết đặc điểm từng loài giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân đúng cách.

Ngoài vòng đời của muỗi, việc tiêu diệt muỗi cũng là vấn đề được rất nhiều người quan tâm để có thể bảo vệ sức khỏe cho gia đình, đặc biệt là tránh khỏi những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. 

Bạn nên thường xuyên dọn dẹp không gian sống để tiêu diệt muỗi

Dưới đây là một số gợi ý về cách tiêu diệt muỗi mà bạn có thể tham khảo: 

Từ giai đoạn trứng đến nhộng

Những giai đoạn đầu tiên, muỗi thường sống trong môi trường nước. Để tiêu diệt muỗi ở giai đoạn này bạn có thể áp dụng một số giải pháp dưới đây: 

- Vệ sinh nhà cửa và không gian sống, tránh để đọng nước. 

- Đổ nước và làm sạch những đồ dùng đựng nước như chai lọ, chum vại. Đậy nắp hoặc úp ngược chai, lo, chum, vại sau khi đã làm sạch để nhộng và lăng quăng không có điều kiện phát triển thuận lợi. 

- Nếu có ao hồ, bạn nên nuôi cá. Cá có thể tiêu diệt ấu trùng, nhộng để giảm lượng muỗi trưởng thành trong môi trường sống. 

Diệt muỗi khi trưởng thành

Muỗi trưởng thành có thể đốt người gây khó chịu và lây lan nhiều bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt là sốt rét, sốt xuất huyết. Do đó, việc tiêu diệt muỗi trưởng thành là rất cần thiết để hạn chế nguy cơ bị muỗi đốt và phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm do muỗi đốt. Dưới đây là một số gợi ý: 

- Dùng thuốc xịt muỗi sinh học để tiêu diệt muỗi và nhiều loại côn trùng khác trong không gian sống. 

- Dùng nhang muỗi. Đây cũng là cách diệt muỗi được áp dụng từ rất lâu. 

- Một số loại cây có tác dụng đuổi muỗi: Thực tế, có một số loại cây như sả, hương thảo, bạc hà,... có thể tỏa ra một số mùi hương mà muỗi không thích. Do đó, chúng sẽ không muốn tới gần. Trồng những loại cây này trong không gian sống sẽ giúp bạn hạn chế nguy cơ bị muỗi đốt. 

- Dùng vợt muỗi. Bạn có thể dễ dàng mua sản phẩm này. Cách sử dụng cũng đơn giản và mang lại hiệu quả nhanh chóng. 

Trên đây là những thông tin về vòng đời của muỗi và một số cách tiêu diệt muỗi để phòng ngừa những căn bệnh lây truyền qua đường muỗi đốt, đặc biệt là sốt xuất huyết. Khi đã hiểu được các giai đoạn của muỗi, chúng ta sẽ biết cách kiểm soát muỗi hiệu quả hơn. 

Nếu còn thắc mắc về vấn đề này, các bệnh lây truyền qua muỗi đốt hoặc có nhu cầu đặt lịch khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn cụ thể.