1. Tiểu đường thai kỳ là gì? Vì sao mẹ bầu có thể mắc phải?

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng rối loạn chuyển hóa glucose được phát hiện lần đầu trong thời gian mang thai, khi đường huyết của thai phụ cao hơn mức được khuyến cáo. Nguyên nhân chính gây nên là sự thay đổi hormone trong thai kỳ, khiến cơ thể của người phụ nữ giảm đáp ứng với insulin.

Insulin là hormone giúp đưa glucose từ máu vào tế bào để sử dụng và dự trữ. Khi nhu cầu insulin tăng nhưng cơ thể không sản xuất đủ để đáp ứng, glucose có thể tích tụ trong máu và làm tăng đường huyết.

Đái tháo đường thai kỳ có thể xảy ra ngay cả ở phụ nữ trước đó không mắc đái tháo đường. Vì vậy, sàng lọc đúng thời điểm và theo dõi đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và kiểm soát tình trạng này.

Một số mẹ bầu có nguy cơ dễ bị tiểu đường thai kỳ

2. Tiểu đường thai kỳ ảnh hưởng như thế nào đến mẹ và bé?

Nếu không được phát hiện và kiểm soát tốt, đái tháo đường thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi:

- Đối với thai nhi và trẻ sơ sinh, đường huyết của mẹ tăng có thể làm tăng nguy cơ thai phát triển lớn hơn so với tuổi thai, đa ối, sinh khó. Sau khi chào đời, trẻ có thể gặp hạ đường huyết sơ sinh và một số rối loạn chuyển hóa khác.

- Đối với mẹ, đái tháo đường thai kỳ làm tăng nguy cơ tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật, đồng thời làm tăng nguy cơ tái mắc đái tháo đường thai kỳ ở những lần mang thai sau. Về lâu dài, phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ cũng có nguy cơ cao hơn phát triển đái tháo đường type 2.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp bị Tiểu đường thai kỳ đều gặp biến chứng. Kiểm soát đường huyết tốt, theo dõi thai kỳ đầy đủ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ có thể giúp giảm đáng kể các nguy cơ này.

3. Tại sao xét nghiệm tiểu đường thai kỳ tuần 32 cần được thực hiện?

Để hiểu đúng về thời điểm làm xét nghiệm này, mẹ bầu cần lưu ý: 

3.1. Thời điểm tốt nhất nên thực hiện xét nghiệm tiểu đường là 24 - 28 tuần 

Tuần 24 - 28 là khoảng thời gian được khuyến nghị tốt nhất để sàng lọc những trường hợp tiểu đường thai kỳ. Vì vậy, xét nghiệm tiểu đường thai kỳ tuần 32 không phải là mốc sàng lọc thường quy cho tất cả mẹ bầu. Nếu mẹ đã thực hiện xét nghiệm đầy đủ ở tuần 24 - 28 và kết quả bình thường sẽ không cần làm lại ở tuần 32 nếu không có chỉ định của bác sĩ.

3.2. Trường hợp cần xét nghiệm tiểu đường thai kỳ ở tuần 32

Mẹ bầu có thể được bác sĩ yêu cầu thực hiện xét nghiệm này nếu chưa từng được sàng lọc trong khoảng 24 - 28 tuần hoặc xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ trong quá trình theo dõi thai kỳ như: thai phát triển lớn hơn tuổi thai, đa ối.

Ngoài ra, mẹ có yếu tố nguy cơ đái tháo đường như thừa cân, tiền sử tiểu đường thai kỳ, từng sinh con có cân nặng lớn hoặc có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường cũng dễ được bác sĩ chỉ định xét nghiệm tiểu đường thai kỳ tuần 32. 

Trường hợp cần thiết, xét nghiệm tiểu đường thai kỳ tuần 32 có thể được bác sĩ chỉ định

3.3. Bị tiểu đường thai kỳ ở tuần 32 nguy hiểm không?

Với nghiệm pháp dung nạp glucose 75g, một trong những tiêu chuẩn chẩn đoán thường được sử dụng là khi có ít nhất một trong ba giá trị đường huyết đạt hoặc vượt ngưỡng gồm glucose lúc đói từ 92 mg/dL (5.1 mmol/L), sau 1 giờ từ 180 mg/dL (10.0 mmol/L) hoặc sau 2 giờ từ 153 mg/dL (8.5 mmol/L). 

Phát hiện tiểu đường thai kỳ ở tuần 32 không đồng nghĩa mẹ hoặc thai nhi chắc chắn gặp biến chứng. Tuy nhiên, do thai kỳ đã ở giai đoạn tương đối muộn, mẹ bầu vẫn cần được đánh giá và kiểm soát đường huyết sớm để hạn chế các nguy cơ có thể xảy ra. 

Khi được phát hiện đái tháo đường thai kỳ ở tuần 32, mẹ bầu nên:

- Điều chỉnh chế độ ăn.

- Vận động phù hợp.

- Theo dõi đường huyết.

- Tái khám đúng hẹn giúp bác sĩ đánh giá sự phát triển của thai, lượng nước ối và các yếu tố liên quan, đồng thời đưa ra kế hoạch theo dõi và thời điểm sinh phù hợp.

Thai phụ bị tiểu đường thai kỳ cần khám thường xuyên theo lịch hẹn của bác sĩ

4. Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ ở tuần 32 gồm những phương pháp nào?

Không phải tất cả mẹ bầu làm xét nghiệm ở tuần 32 đều thực hiện cùng một phương pháp. Bác sĩ sẽ lựa chọn xét nghiệm dựa trên tiền sử, kết quả xét nghiệm trước đó, các yếu tố nguy cơ, tình trạng sức khỏe của mẹ và thai.

Những phương pháp thường được áp dụng gồm:

4.1. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Với phương pháp này, mẹ bầu cần nhịn ăn qua đêm trước khi lấy mẫu máu xét nghiệm. Sau khi lấy mẫu máu lúc đói, thai phụ sẽ uống dung dịch chứa 75g glucose. Mẫu máu xét nghiệm sẽ tiếp tục được lấy để kiểm tra đường huyết sau 1 giờ và 2 giờ kể từ khi uống glucose để xác định nồng độ đường huyết.

4.2. Phương pháp hai bước

Hiện nay, một số cơ sở y tế sử dụng phương pháp hai bước để sàng lọc và chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ. Với phương pháp này, ở bước đầu tiên, thai phụ uống dung dịch chứa 50g glucose và được đo đường huyết sau 1 giờ. Xét nghiệm này thường không yêu cầu nhịn đói. 

Ở bước hai, thai phụ thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose 100g sau khi nhịn đói. Mẫu máu thường được lấy lúc đói và tiếp tục kiểm tra sau 1, 2 và 3 giờ kể từ khi uống dung dịch glucose. 

Kết quả của nghiệm pháp này được đối chiếu với các tiêu chuẩn chẩn đoán tương ứng để xác định có mắc đái tháo đường thai kỳ hay không.

Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ tuần 32 không phải thời điểm sàng lọc thường quy cho tất cả mẹ bầu vì mốc sàng lọc thường được khuyến nghị là tuần 24 - 28. Tuy nhiên, một số trường hợp cần thiết, đã có chỉ định xét nghiệm ở tuần 32, mẹ bầu nên tuân thủ. Ngay cả khi đái tháo đường thai kỳ được phát hiện ở giai đoạn muộn, kiểm soát đường huyết, điều chỉnh chế độ ăn, vận động phù hợp và theo dõi thai kỳ đầy đủ vẫn có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và bé.

Nếu còn băn khoăn nào khác về xét nghiệm tiểu đường thai kỳ, mẹ bầu có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được tư vấn chi tiết.